Микрометр (аниқ ўлчаш асбоби), ХХ аср ўрталарига оид

Микрометр (микро... ва метр) — 1) Халқаро бирликлар тизими СИ да узунлик бирлиги улуши. Метрнинг миллиондан бир бўлагига тенг. Қисқача мк, мкн билан белгиланади; 1мк=10^6 м=104 см =10-3мм. Микрометр 1967-йилгача микрон деб аталган; 2) ўзгартирувчи механизми (винтгайкадан иборат микрожуфт) ёрдамида кичик ўлчамларни ўлчашда ишлатиладиган асбоб (раемга қараб). Иши қўзғалмас гайкада винтни ўқ бўйлаб силжитишга асосланган. Винтнинг силжиши унинг ўқ бўйлаб бурилиш бурчагига тўғри пропорсионал. То'ла айланишлар Микрометр танасидаги шкаладан, айланиш улушлари эса барабандаги доиравий шкаладан ҳисобланади. Одатда 0 дан 25 мм гача, 26 дан 50 мм гача ва бошқа узунликларни ўлчашда ишлатиладиган типик ўлчамли микрометрлар чиқарилади.

Микрометр силлиқ, ричагли, лист материалларни ўлчайдиган, трубаларни ўлчайдиган, резба ўлчайдиган, тиш ўлчайдиган, дастакли ва столга ўрнатиладиган хилларга бўлинади. Столга ўрнатиладиган ихчам (20 мм гача) деталларни ўлчашда ишлатилади; 3) астрономияда астрономик труба ёки ўлчаш микроскопининг мосламаси. Кичик масофаларни ўлчаш учун ишлатилади. Одатда, ўлчаш учун аник, микрометрик винтдан фойдаланилади[1]. Силлиқ, ричагли, лист материалларни ўлчайдиган, трубаларни ўлчайдиган, резба ўлчайдиган, тиш ўлчайдиган, дастакли ва столга ўрнатиладиган хилларга бўлинади. Столга ўрнатиладиган ихчам (20 мм гача) деталларни ўлчашда ишлатилади; 3) астрономия да астрономик труба ёки ўлчаш микроскопининг мосламаси. Кичик масофаларни ўлчаш учун ишлатилади. Одатда, ўлчаш учун аник, микрометрик винтдан фойдаланилади[2].

Манбалар нутромер

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
  2. ↑ Тулаганова, Наргиза; Юсупова, Шоира (2023-03-16). „Тил о'рганиш ва о'қитиш жараёнида нутқ маданиятининг аҳамияти“. Современные тенденции инновационного развития науки и образования в глобальном мире. 1-жилд, № 2. 244–246-бет. дои:10.47689/старс.университй-пп244-246. ИССН 2250-3811.