Milo Dukanovic
| Мило Дукановиc | |
|---|---|
 Расмий портрет (2019) | |
| 2-Черногория Президенти | |
|
Мансаб даври 20-май 2018-йил – 20-май 2023-йил | |
| Бош вазир |
Душко Маркович Здравко Кривокапич Дритан Абазович |
| Ўтмишдоши | Филип Вуянович |
| Вориси | Яков Милатович |
| Черногория Бош вазири | |
|
Мансаб даври 4-декабр 2012-йил – 28-ноябр 2016-йил | |
| Президент | Филип Вуянович |
| Ўтмишдоши | Игор Лукшич |
| Вориси | Дуско Маркович |
|
Мансаб даври – 1 | |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
1962 йил 15 феврал (61 ёш)
Никшиć , Черногория ПР , Югославия ФПР Сиёсий партия СКЖ (1979–1991) ДПС (1991–)1962-йил 15-феврал Никшиć, Черногория ПР, Югославия ФПР |
| Сиёсий партияси |
СКЖ (1979–1991) ДПС (1991–ҳозиргача) |
| Турмуш ўртоғи | Лидия Куč |
| Болалари | 1 |
| Алма матер | Велко Влаҳович университети |
Мило Дукановиc (серб-черногория | Мило Đукановиć), талаффузи [мǐːло дʑǔканоʋитɕ]; 1962-йил 15-февралда туғилган) черногориялик сиёсатчи, 2018-2023-йилларда Черногория президенти бўлган, аввал 1998-2002-йилларда бу лавозимда ишлаган. Шунингдек, Черногория бош вазири (1991–1998, 2006–20020) бўлган, Черногория Социалистлар Демократик партиясининг узоқ муддатли президенти бўлган, дастлаб Югославия Коммунистлар Лигасининг Черногория бўлими бўлиб, Черногорияни якка ўзи ёки кўп партиялилик жорий этилиши натижасида коалицияда бошқарган.1990-йилларнинг бошларида сиёсат 2020-йилги парламент сайловларида мағлубиятга учрагунига қадар. У Европадаги энг узоқ вақт ҳукмронлик қилган замонавий сиёсатчи бўлиб, мамлакатда 33 йилдан ортиқ вақт давомида муҳим лавозимларни эгаллаб келган. Бироқ, 2023-йил 2-апрелда бўлиб ўтган президентлик сайловларининг иккинчи босқичидан сўнг у 36 ёшли марказчи собиқ иқтисодиёт вазири Яков Милатовичдан мағлуб бўлди.
Сиёсий саҳнада
Дуканович биринчи марта сиёсий саҳнага чиққанида антибюрократик инқилоб (1988–1989) ва СФР Югославия парчаланиши (1991–1992) даврида Слободан Милошевичнинг яқин иттифоқчиси эди.[1] Унинг кабинети Дубровникни қамал қилишда (1991–1992) фаол иштирок этди. Дуканович Момир Булатовичнинг лорд Каррингтон шартлари бўйича келишувини қўллаб-қувватлади, бунинг натижасида 1992-йилда Черногория мустақиллиги референдуми ўтказилди ва сайловчилар ФР Югославияда қолишга қарор қилишди. Бироқ 1996-йилда Дуканович, Милошевич ва федерал ҳукуматдан узоқлашди ва анъанавий режимдан воз кечди. Бу партиянинг бўлинишига ва Булатовичнинг иттифоқчи фракциясининг бўлинишига олиб келди. Орадан кўп ўтмай, 1997-йилги президентлик сайловида Дуканович Булатовични кичик фарқ билан мағлуб этди. 1999-йилда у НАТО томонидан Югославияни бомбардимон қилиш пайтида Черногориядаги ҳаво ҳужумларини чеклаш мақсадида Ғарб давлатлари билан музокаралар олиб борди, кейинчалик Дуканович Черногорияда Югославия динори ўрнини босувчи немис маркасининг янги валюта сифатида жорий этилишини назорат қилди.
Ҳокимият тепасига келиши
Милошевич ҳокимиятдан ағдарилганидан сўнг (2000), у янги Сербия ҳукумати билан шартнома имзолади, бу Сербия ва Черногория Конституциявий Хартиясига (2003) олиб келди, бу Черногория мустақиллигига рухсат берди. Уч йил ўтгач, 2006-йилги мустақиллик референдуми давлат иттифоқидан расман ажралиб чиқишга ва Черногория янги Конституциясининг эълон қилинишига олиб келди (2007). Дуканович НАТО ва Европа Иттифоқига қўшилиш сиёсатини олиб борди, натижада Черногория 2017-йилда НАТОга аъзо бўлди. Бош вазирлик ва президентлик даврида у давлат компанияларини хорижий инвесторлар ва фирмаларга хусусийлаштиришни назорат қилди. Ҳукмрон партиянинг бир нечта коррупсия жанжаллари 2019-йилда ҳукуматга қарши норозиликларни келтириб чиқарди, мунозарали дин тўғрисидаги қонун эса норозиликларнинг навбатдаги тўлқинини келтириб чиқарди. 2020-йилги парламент сайловларида мухолифат сўнгги ўттиз йил ичида биринчи марта Дукановичнинг ҳукмрон партияси ва унинг ҳамкорларидан кўпроқ овоз тўплади.
У олиб борган сиёсат
Баъзи кузатувчилар Дуканович бошқарувини авторитар ёки автократик, шунингдек, клептократия деб таърифлайдилар.[2] Черногориянинг биринчи хусусий банки эгаси Ако Дукановичнинг укаси хусусийлаштиришда устунлик қилган, унинг синглиси адвокат Ана Коларевич эса узоқ вақт давомида суд тизимини бошқарган. ДПС мижоз тармоқлари ижтимоий ҳаётнинг барча сегментларида ҳукмронлик қилиб, бизнес бошлаш ёки маъмуриятда мавқега эга бўлиш учун партияга аъзоликни зарур қилди.[3] 2020-йилда Фреэдом Ҳоусе Черногорияни гибрид режим сифатида таснифлади. Демократия эмас, давлатни босиб олиш йиллари, ҳокимиятни суиистеъмол қилиш ва Дуканович томонидан қўлланиладиган кучли одам тактикасини эслатиб ўтади. У кўпинча Черногория мафияси билан кучли алоқага эга деб таърифланади.[4] 2010-йил май ойида Британиянинг Тҳе Индепендент газетасига кўра, Дуканович дунёнинг энг бой йигирма нафар етакчиси қаторига киритилган бўлиб, унинг 10 миллион фунт стерлинглик бойлигининг манбасини „сирли“ деб таърифлаган.[5] 2021-йил октабр ойида Дуканович ва унинг ўғли Блазо ҳақида Пандора ҳужжатларида тилга олинган бўлиб, улар Британия Виржиния оролларидаги иккита трест билан боғланган.[6] [7]
Манбалар
- ↑ „Болқондаги энг ақлли одам“. Озод Европа радиоси (17-октабр 2008-йил). Қаралди: 20-сентабр 2023-йил.
- ↑ Бибер, Флориан. „Г'арбий Болқонда рақобат авторитаризм намуналари“. Шарқий Европа сиёсат (июл 2018-йил). Қаралди: 20-сентабр 2023-йил.
- ↑ „Жукановичнинг Черногория оилавий бизнеси - ИCИЖ“. ИCИЖ (2-июн 2009-йил). Қаралди: 20-сентабр 2023-йил.
- ↑ „Европа Иттифоқи эҳтиёт бо'линг: Мило Дукановичнинг "мафия давлати" Черногория“. Тҳе Wашингтон Тимес (15-октабр 2018-йил). Қаралди: 20-сентабр 2023-йил.
- ↑ Девид, Усборн. „Бой ва қудратли: Обама ва глобал супер элита“. Тҳе Индепендент (19-май 2010-йил). Қаралди: 20-сентабр 2023-йил.
- ↑ [МАНС: Đукановиć и син оснивали компаниже у виšэ од пет дрžава" . "Слободна Европа" радиоси „МАНС: Đукановиć и син оснивали компаниже у виšэ од пет дрžава“]. "Слободна Европа" радиоси (4-октабр 2021-йил). Қаралди: 20-сентабр 2023-йил.
- ↑ „Пандора қог'озлари: Янги оқиш Болқон ПЕПларининг яширин бойликларини очиб беради“. Янгиликлар (4-октабр 2021-йил). Қаралди: 20-сентабр 2023-йил.
Ҳаволалар
- Wикимедиа Cоммонс сайтида [Мило Đукановиć] билан боғлиқ оммавий ахборот воситалари