Ziyosfera

Minestrone

Минестроне— сабзавот ва ловия, баъзан эса макарон ёки гуруч билан тайёрланадиган италян шўрваси. Одатда бу шўрва пиёз, кўкатлар, сабзи, баргли сабзавотлар, Пармесан пишлоқ ва помидорларни ўз ичига олади. Минестроне анъанавий равишда гўшциз тайёрланади, аммо унинг аниқ рецепти йўқ ва уни турли хил маҳсулот билан тайёрлаш мумкин[1].

Минестроне

Ҳомемаде минестроне
Тури Шо'рва
Асосий компонентлари Сабзавотлар (беанс, пиёз, сабзи, помидор), сув, макарон ёки гуруч
Минестроне шўрва

Этимологияси

Италянча „минестроне“ сўзи „минестраре“ сўзидан келиб чиққан ва „хизмат кўрсатиш“ деган маъноларга мос келади. „Минестраре“ сўзи „даволаш“ деб ҳам таржима қилинади[2][3].

Ўзининг ноёб келиб чиқиши ва аниқ рецепт мавжуд бўлмаганлиги сабабли, минестроне Италияда пишириш вақтларига ва таркибий қисмларига қараб ҳар минестроне жуда фарқ қилади. Минестрон жуда қайнатилган сабзавотлар билан қалин ва зич таркибдан катта миқдорда чўзиқ холатда ва енгил пиширилган сабзавотларга эга бўлган кўпроқ майда супани ташкил этади. Бундан ташқари минестронга гўшт ҳам қўшиш мумкин.

Замонавий италян тилида инглизча шўрва сўзига мос келадиган учта сўз бор: зуппа, помидор шўрва ёки балиқ шўрва маъносида қўлланади; минестра – бу сабзавотли шўрва каби, муҳимроқ шўрва маъносида, шунингдек, „қуруқ“ шўрвалар, яъни макарон маҳсулотлари учун ишлатилади; ва минестроне, бу жуда муҳим катта шўрва ёки пишириқ деган маънони англатади, гарчи бу маъно энди ушбу таом билан боғлиқ бўлса ҳам.

Тарихи

Минестроне шўрвасининг дастлабки келиб чиқиши Римнинг лотин қабилаларининг Рим қироллигига (кейинчалик Рим Республикаси ва империясига) айланишидан олдин содир бўлган. Маҳаллий аҳоли асосан вегетариан бўлган ва асосан сабзавотлардан иборат ҳолда бу шўрвани тайёрлаган. Маҳаллий аҳоли шўрвани тайёрлашда асосан пиёз, ясмиқ, карам, саримсоқ, ловия, қўзиқорин, сабзи ва шолғом каби маҳсулотлардан фойдаланган[4].

Даставвал овқатнинг асосий масаллиғи шўр сувда пиширилган оддий ун бўтқаси бўлган, аммо бу ун бўтқаси тўйимли бўлган ва пулте деб номланган. Бунда ташқари унга ҳар қандай сабзавотлар қўшилганМанба хатоси: Тҳе опенинг <реф> таг ис малформед ор ҳас а бад наме.

Милоддан аввалги ИИ асрга қадар Рим Италияни тўлиқ босиб олиб, савдо ва йўл тармоқларини монополияга айлантиргачМанба хатоси: Тҳе опенинг <реф> таг ис малформед ор ҳас а бад наме, пойтахтда маҳсулотларнинг катта хилма-хиллиги жуда кўпайди ва аҳолиниг парҳез таомларини ўзгартира бошлади. Бундан ташқари, гўштнинг тез-тез киритилиши билан шўрваларга катта таъсир ўтказди.

Нон юнонлар томонидан Рим рационига киритилганлиги сабабли, шўрвалар учун ҳам ун чиқариш бошланга ва пулте асосан камбағаллар учун таом бўлган[5].

Қадимги Римликлар оддий ёки „тежамли“ парҳезни соғлиқ учун фойдаларини тан олгандилар (лотинча фругес дон, сабзавот ва дуккакли экинларнинг умумий номи) ва қалин сабзавотли шўрвалар ва сабзавотлар асосий парҳез учун маҳсулот бўлиб қолганМанба хатоси: Тҳе опенинг <реф> таг ис малформед ор ҳас а бад наме.

Маркус Апиcиуснинг „Де Ре Cоқуинариа“ қадимий пазандалик китобида ёзилича эрамизнинг 30-йилларида пайдо бўлган бўлиб, фарро, нўхат ва фава ловияларидан тайёрланган, пиёз, саримсоқ, чўчқа ёғи ва кўкатлар солинган рим шўрваси эди[6].

Италияда овқатланиш одатлари ва ингредиэнтлари ўзгарганлиги сабабли, минестроне ҳам ўзгарган. Апиcиус пултес ва пултикулаларни пиширилган мия ва шароб каби чиройли безаклар билан янгилайдиМанба хатоси: Тҳе опенинг <реф> таг ис малформед ор ҳас а бад наме.

Қишлоқ хўжаликлари келиб чиқишини йўқотмаслик анъанаси бугунги кунда ҳам давом этмоқда ва минестроне энди Италияда „cуcина повера“ („камбағаллар ошхонаси“) ва „cуcина нобиле“ („зодагонлар ошхонаси“) услубларига тегишли дейилади, аксинча қишлоқ илдизларига эга бўлган таомлар деган маънони англатади.[7]

Минтақавий ўзгаришлари

Минестроне алла геновесе – Минестроненинг Лигурияга хос бўлган вариант бўлиб, у таом ўтлардан, асосан пестодан кўпроқ фойдаланишни ўз ичига олади. [8]

Минестра – бу Малтадан олинган вариант бўлиб, унинг таркибида кунсерва (қалин томат пастаси), картошка, колраби, гулкарам ва баъзан спагетти мавжуд[9].

Имбакбака ёки Мбакбака – Минестроненинг Ливияда макарон, нўхат, Бзар зираворлари ва гўштдан тайёрланган тури. Бу варианти Италия мустамлакаси натижасида пайдо бўлган[10].

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ „Флаwлесс Минестроне!“. Ла Cуcина Италиана. Қаралди: 2024-йил 18-июн.
  2. ↑ Ҳарпер. „Онлине Этймологй Диcтионарй: Минестроне“. Қаралди: 2012-йил 17-ноябр.
  3. ↑ "минестроне". Мерриам-Wебстер. 2012. ҳттп://www.мерриам-wебстер.cом/диcтионарй/минестроне?шоw=0&т=1353179675. Қаралди: 17 Новембер 2012. 
  4. ↑ ди Маттиа, Франcесcа. Магна Рома, cиби э беванде ди Рома антиcа. Сcипиони, 2003 — 9–16-бет. 
  5. ↑ „ЛаcусCуртиус • Апиcиус, Де Ре Cоқуинариа — Боок В“. Пенелопе.УЧиcаго.эду. Қаралди: 2018-йил 4-феврал.
  6. ↑ Wассерман-Миллер, Норма. Соупс оф Италй: Cоокинг овер 130 Соупс тҳе Италиан Wай, 1ст, Неw Ёрк: Wиллиам Морроw, 1998. ИСБН 0688150314. 
  7. ↑ Wерле, Лоукиэ. Италиан Cоунтрй Cоокинг: тҳе Сеcрец оф Cуcина Повера. Неw Ёрк: Метро Боокс, 2008. ИСБН 978-1-4351-0126-5. 
  8. ↑ „Лентил Минестроне“ (эн-УС). Wелcоме то Ваҳреҳваҳ. Қаралди: 2018-йил 6-феврал.
  9. ↑ „Малтесе Минестра“. А Малтесе Моутҳфул. 2018-йил 19-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 11-ноябр.
  10. ↑ „Либян Имбакбака“ (2021-йил 16-январ).

Викиомборда „Минестроне“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi