Mivoki

Миwокеэ, Миwок, Миwук, Ми- Вук, Ме- Вук — бу Шимолий Калифорния ҳиндуларининг Утиан тиллар оиласи, Миwок гуруҳининг турли тилларида гаплашадиган бир нечта гуруҳларининг умумий номи. Мивок сўзи уларнинг тилларида „халқ“ деган маънони англатади.[1]
Кичик гуруҳлари
Мивок этноси доирасида 4 та маданий-географик гуруҳ ажратилади:
- Текисликлар ва Сиэрра мивоклари — эн:Плаинс анд Сиэрра Миwок: Серра-Невада, Сакраменто водийси, Сан-Хоакин водийсининг ғарбий ён бағирлари ва тоғ этакларидан Сакраменто ва Сан-Хоакин дарёси қуйилиш жойигача.
- Соҳилбўйи мивоклари- эн:Cоаст Миwок: ҳозирги Марин округидан Сонома округигача.
- Кўллик мивоклар — эн:Лаке Миwок: Лейк округидаги Cлеар Лаке кўли ҳавзаси.
- Бўғоз мивоклари — эн:Бай Миwок : Cонтра Cоста Cоунтй.
Маданияти
1769-йилда Европаликлар билан танишувгача мивоклар анъанавий равишда овчилик-йиғувчилик билан машғул бўлиб, марказий ҳокимияциз кичик гуруҳларда яшашган.
Умуман олганда, мивоклар мифологияси ва анъаналари Шимолий Калифорниянинг бошқа халқлари мифологиясига жуда ҳам ўхшаш. Улар одамлар ва ҳайвонларнинг руҳига эътиқод қилишган. Ҳайвонларнинг руҳини ўзларининг аждодлари деб ишонишган. Улар Коётни қабиланинг яратувчи тангриси ва тимсолий аждоди деб ҳисоблашган.
А. Кроэбернинг маълумотларига кўра, 1770-йилда 11 000 га яқин мивоклар бўлган. Шундан 500 га яқин кўл мивоклари, 1500 қирғоқ мивоклари, 9 минг нафари текисликлар ва сиэрра мивоклари ҳисобланган. Тадқиқотчи кўрфаз мивокларини инобатга олмаган[2]. 1910-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларида қайд этилганидек, бу вақтда атиги 670 мивок бўлган ва 1930-йилги аҳоли рўйхатига кўра — 491 нафар қолган[3].[4].
Археология
2008-йилда Калифорниянинг Калаверас округида тахминан 5000-йиллик осори-атиқалар топилган. Улар мивокларнинг аждодларига тегишли экани тахмин қилинади. Маҳаллий америкаликларнинг қабрларни ҳимоя қилиш ва репатриация қилиш тўғрисидаги қонунга кўра, келгусида артефактларни тантанали равишда қайта дафн этиш кутилмоқда.
Манбалар
- ↑ „Cалифорниа Индианс анд Тҳеир Ресерватионс. Миwок“ (деадлинк). 2009-йил 11-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 30-июн.
- ↑ Кроэбер, 1925
- ↑ Cоок, 1976, пагес 236—245.
- ↑ Анcиэнт Артифаcц Фоунд Ат Cонструcтион Сите (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-05-21 санасида архивланган) Ретриэвед: Април 26, 2008
Адабиётлар
- Генеалогияга кириш: ҳинд қабилалари ёзувлари, Мивок ҳинду қабиласи. 2006-08-01 да олинди. „Аутентификация қилинган қишлоқ“ номлари ва жойларининг асосий манбаи.
- Барретт, С.А. ва Гиффорд, Э. В. Миwок моддий маданияти: Ёсемит минтақасининг ҳинд ҳаёти. Ёсемит ассоциацияси, Ёсемит миллий боғи, Калифорния, 1933-йил. ИСБН 0-939666-12-Х
- Кук, Шерберн. Калифорния ҳинд ва оқ цивилизация ўртасидаги зиддият. Беркелей ва Лос-Анжелес, Калифорния: Калифорния университети матбуоти, 1976-йил. ИСБН 0-520-03143-1.
- Кроэбер, Алфред Л. 1925-йил. Калифорния ҳиндуларининг қўлланмаси. Вашингтон, ДC: Америка этнология бюроси бюллетени №. 78. (30-боб, Миwок); Ёсемите онлайн кутубхонасида мавжуд.
- Силлиман, Стивен. Колониал Калифорниядаги йўқолган ишчилар, тубжой америкаликлар ва Ранчо Петалума археологияси. Туcсон, АЗ: Аризона университети матбуоти, 2004-йил. ИСБН 0-8165-2381-9.
Ҳаволалар
| Мивоки ҳақида Википедиянинг қардош лойиҳаларида кўпроқ билиб олинг | |
| Маъно ва таржималари Викилуғатда | |
| Медиа файллар Викиомборда | |
| Таълим ресурслари Викиверситетда | |
| Хабарлар Викиянгиликларда | |
| Иқтибос, мақол ва маталлар Викииқтибосда | |
| Асарлар матнлари Викиманбада | |
| Китоб ва дарсликлар Викикитобда | |
- Калифорния Тарихий Жамияти: Биринчи Калифорнияликлар, Миwок
- 1770-йилда Калифорниянинг маҳаллий қабилалари, гуруҳлари, тил оилалари ва диалектлари (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-04-30 санасида архивланган) (Кроэбердан кейин харита)
- Анхел ороли штати паркидан қабила ҳақида маълумот
- АҚШ Ҳиндистон билан алоқалар бюроси