Mixail Frunze

1920-йилларнинг боши
Имзоси

Михаил Василиевич Фрунзе [1885.21.1 (2.2), ҳозирги Бишкек шаҳри 1925.31.10, Москва] — Туркистонда совет режимини қурол кучи билан ўрнатган шўро ҳарбий арбобларвдан бири. Россияда 1905—07 йиллар инқилобида фаол қатнашган. Иваново—Вознесенск губерня партия комитета ва губерня ижроия қўмитаси раиси ҳамда Ярославл губерняси ҳарбий комиссари (1917—18). Шарқий фронтдаги 4-армия қўмондони (1918—19), Шарқий фронт (1919-йил июлдан), Туркистон фронти (1919-йил август — 1920-йил сентябр) қўмондони. Бутун Россия МИК ва РСФСР ХКСнинг Туркистон комиссияси (Турккомиссия) аъзоси (1919-йил октабр — 1920-йил сентябр). Бухоро босқини (1920-йил 28-август 2-сентябр)нинг асосий ташаббускори сифатида Самарқандда туриб қизил армиянинг ҳарбий ҳаракатларини бошқарган. Шу ҳаракат туфайли Бухоро обидаларининг аксарияти вайрон этилиб, минглаб бегуноҳ одамлар нобуд бўлган. Бухорода амирлик тузуми ағдариб ташлангач, ўша пайтда жаҳондаги энг катта хазиналардан бири ҳисобланган амирликнинг бутун хазинасини 2 эшелонда (ҳар бирида 14 тадан вагон) Москвага жўнатган ва унинг маълум қисмини ўзи ўзлаштирган.

Жанубий фронт қўмондони (1920-йил октабрдан) сифатида Фрунзе Қримни босиб олишда қатнашган. Украина ССР ХКС раиси ўринбосари (1922—24). СССР ҳарбий инқилобий кенгаши раиси ўринбосари ва раиси, ҳарбий ва денгиз ишлари бўйича халқ комиссари (1924—25). Айни пайтда ИшчиДеҳқон Қизил армияси штаби ва Ҳарбий академия бошлиғи (1924-йил апрелдан). РКП (б) МК Сиёсий бюроси ва РКП(б) МК Ташкилий бюроси аъзолигига номзод (1924—25). Шошилинч операция қилингач, шубҳали тарзда вафот этган ва Москва Қизил майдонига дафн қилинган .

Адабиётлар

• Ўзбекистоннинг янги тарихи, 2-китоб [Ўзбекистон совет мустамлакачилиги даврвда], Т., 2000;
• Ражабов Қ., Бухорога қизил армия босқини ва унга қарши кураш, Т., 2002;