Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Molekulyar generator

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Молекуляр генератор — когерент (фазалари орасидаги нисбат ўзгармас бўлган) электромагнит тебранишларни молекулаларнинг мажбурий квант ўтишлари ҳисобига генерациялайдиган (ҳосил қиладиган) махсус қурилма. Унда молекулалар дастлабки энергетик ҳолатдан пастроқ ички энергетик ҳолатга ўтади. М.г.да когерент тебранишларнинг генерацияланиши юз бериши учун ушбу 2 шарт бажарилиши лозим: асбобнинг иш хажмида дастлабки хрлатидаги зарралар сони ички энергияси кичикроқ бўлган ҳолатдаги зарралар орасидаги боғликлик (мусбат тескари алоқа) таъминланиши лозим. М.г.да биринчи шарт молекулалар да-стасини электростатик усулда саралаш йўли билан, иккинчи шарт (тескари алоқа) тебранишнинг тарқалиш частотасига созланган хажмий резонатор ёрдамида амалга оширилади. Молекулалар дастаси молекулалар манбадан вакуумга тор тирқишлар ёки капилляр орқали чиқаётганда шаклланади. М.г.ни рус олимларидан Н. Г. Басов, А. М. Прохоров ва улардан мустақил равишда америкалик олимлар У. Таунс, Ж. Гордон, Х. Сейгер 1954-йилда ихтиро қилган. Бу курилма аммиак (НҲ3) молекулаларида ишлаб, юқори монохроматик ва турғун (24840 МГс) частотатали, микротўлқин диапазонли (1=1,24 см) электромагнит тебранишларни ҳосил қилади. М.г.даги аммиак молекулалари дастасининг қуввати 10~8 Вт, турғунлик частотаси эса 10 7— 10~’’ бўлади.

Кейинчалик см ва мм ли тўлқинлар диапазонида ишлайдиган М. г.лар ва 21 см ли тўлқин узунлигида ишлайдиган (водород атомлари дастасидан фойдаланиладиган) квант генераторлари яратилди. Бу асбоблар квант кучайтиргичлар каби, мазер деб ҳам аталади. Молекуляр газлар билан ишлайдиган оптик диапазонли квант генераторларни (қаранг Лазерпар) ҳам М.г. деса бўлади, чунки улар тузилиши ва бошқа хоссалари билан М.г.га ўхшаб кетади[1].

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил