Морфогенез (юн. морпҳе — шакл ва генесис — ривожланиш) — организмларнинг онтогенези ва филогенезида янги шакллар ва тузилмаларнинг ҳосил бўлиш жараёни. М. жараёнида ҳужайраларнинг кўпайиши, жойининг ўзгариши, танланиши, баъзи ҳужайра гуруҳларининг олдиндан ирсий белгилаб қўйилган ўлими ва ихтисосланиши кузатилади. Муртакҳужайраларининг ихтисосланиши туфайли ҳар хил тузилишга ва функсияга эга бўлган ҳужайралар шаклланади. Ихтисослашган ҳужайралар муайян йўналишда ривожлана бошлайди. Бу жараён детерминация дейилади. Унда ҳужайра гурухдари ўзаро таъсир қилиб, бир-бирининг ривожланишини бошқаради. Бу ҳодиса эмбрионал индуксия дейилади (яна қаранг Онтогенез, Филогенез).[1]

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил