Moshe Schnitzer
Бу мақола автомат таржима қилинган ёки машина таржимаси тайинли ўзгартиришсиз чоп этилгани эътироф этилмоқда. Таржимани текшириб чиқиш ҳамда мақоладаги мазмуний ва услубий хатоларини тузатиш керак. Сиз мақолани тузатишга кўмаклашишингиз мумкин. (Шунингдек, таржима бўйича тавсиялар билан танишиб чиқишингиз мумкин.) ДИҚҚАТ! БУ ОГОҲЛАНТИРИСҲНИ ЎЗБОСҲИМCҲАЛИК БИЛАН ОЛИБ ТАСҲЛАМАНГ! Мақоланинг оригинали кўрсатилинмаган. |
Моше Счнитзер – Исроилга келган руминиялик яҳудий савдогар бўлиб, халқаро олмос савдосининг асосий иштирокчисига айланган. У 1921-йил 16-августда туғилган. 1967-йилдан 1993-йилгача дунёдаги энг йирик олмос компаниясига айланган Исроил олмос биржасига президентлик қилган.
| Моше Счнитзер | |
|---|---|
| Таваллуди |
1921-йил |
| Вафоти |
2007-йил, 16-август (86 ёшида) Исроил |
| Фуқаролиги | Исроил |
| Касби | Олмос савдогари, тадбиркор |
| Унвони | Исроил олмос биржаси президенти (1967—1993-йиллар) |
| Болалари | Шмуэл Счнитзер (ўғли), Дан Гертлер (набираси) |
Фаолияти
Счнитзер 1921-йилда Черновицида, кейинчалик Руминияда яшаган. У 1934-йилда Британия ҳукмронлигидаги Фаластинга кўчиб ўтган. Қуддусдаги Иброний яҳудий университетида тарих ва фалсафа соҳасида ўқиган.
1942-йилда отасининг ташаббуси билан у олмос бизнесига киради. У университетни норозиликларга қарамай тарк этади ва олмосни парлатиш заводида ишлайди. Счнитзер Тел-Авивдаги Пикел заводида арралаш ва кесишни ўрганади ҳамда у ерда 1944-йилда иш бошқарувчи лавозимида ишлайди. 1945-йилда у Шломо Виников билан Фаластиндаги олмос саноатини ривожлантириш жамияти ташкил қилади. 1944-йилда ҲаЯҳалом (Олмос) номли саноат журналига асос солади ва ўзи нашриётчи бўлади[1]. 1946-йилда Счнитзер ва Элҳанан Ҳалперин ибронийча кўрсатмалар асосида Олмос (Яҳаломим) билан ҳамкорликда китоб ёзади[2].
Шу билан бирга Счнитзер, Фаластинда яҳудий давлатини барпо этмоқчи бўлган сионист ҳарбийлаштирилган гуруҳ таркибида Иргунда жанг қилган. У ердаги раҳбарлар билан ўрнатган алоқалари унга келгуси бизнес ишларида ёрдам берди. У 1941-йилда Иргун аъзоси бўлган ва 1948-йилда армия таркибига қўшилгандан кейин Исроил армиясининг аскари сифатида лавозимга тайинланган[1].
1947-йилда у мамлакатдаги барча олмос институтларини бирлаштириш лойиҳасида қатнашди ва Исроил олмос биржаси (ИСДЕ) асосчиларидан бирига айланди[1]. Счнитзер 1949-йилда ИСДЕ вице-президенти этиб сайланган[1]. Счнитзер ҳамкорлари билан бирга 1952-йилда Счнитзер-Греэнстеин фирмасига асос солди. 1960-йилда у ўғли Шмуэл Счнитзер ва куёви Шаи Шницер билан ўзининг М. Счнитзер & Cо фирмасини очди.
Исроил олмос биржаси президенти

1967—1993-йиллар Счнитзер Исроил олмос биржасининг президенти бўлган. Унинг узоқ, самарали фаолияти давомида биржа халқаро бозорга нисбатан кам мавқега эга ташкилотдан жаҳон миқёсидаги энг йирик ва энг замонавий биржага айлантирилди[3]. Исроилда қайта ишлаб чиқарилган, сайқалланган олмосларнинг бир йиллик экспорти унинг даврида 17 бараварга ўсиб, 200 миллион доллардан 3,4 миллиард долларгача ортди.
Тегишли тадбирлари
Счнитзер 1968—1972 ҳамда 1978—1982-йилларда Бутунжаҳон олмос биржалари федерацияси (WФДБ) президенти лавозимида фаолият юритган. У 1982-йилда Бар-Илан университетида иқтисодий ва ижтимоий соҳа бўйича қатор мавзуларда академик тадқиқотларни молиялаштиришга қаратилган Счнитзернинг Исроил иқтисодиёти ва жамиятини тадқиқ қилиш фонди ташкил этишга бош масул ҳисобланган[4]. Счнитзер 1986-йилда Рамат Ган шаҳрида Ҳаррй Оппенҳеимер олмос музейини ташкил қилишни режалаштирган ва 2003-йил июлгача музей бошлиғи бўлган.
Дипломатик фаолияти
Унинг фаолиятида бир қанча сиёсий жиҳатлар ҳам мавжуд эди. Исроил бош вазирлари Йитзҳак Рабин ва Голда Меир Совет Иттифоқи билан олмос савдосида музокара қилиш ниқоби остида хабарларни етказиш учун Счнитзердан фойдаланганлар. Ҳиндистон Индира Ганди даврида Исроил сиёсатини кучли танқид қилган ва 1984-йилда унинг ўлимидан кейин ҳам ўзаро душманлик сақланиб қолган. Шундан кейин Ҳиндистон 1986-йил июл ойида Бутунжаҳон олмос биржалари федерациясига аъзо бўлиш учун ариза берганида, Моше Счнитзер томонидан Исроил Ҳиндистонни қабул қилишга қарши эканлиги билдирилган. Бироқ, кейинги ой Исроил олмос биржасининг расмий аъзолари ариза рад этилмаганини айтишади[5].
Мукофотлари
Моше Счнитзер 2004-йилда Исроил мукофоти билан тақдирланган. Бу Исроилнинг энг олий фуқаролик мукофоти эди[6]. Мукофот “Исроил давлати ва Исроил жамиятига алоҳида қўшган ҳиссалари учун” деб тақдим этилган. Бу билан Исроил уни давлатни дунёдаги асосий олмос ишлаб чиқариш марказларидан бирига айлантиришдаги муҳим ролини тан олган[7]. Шу қаторда, у халқаро олмос саноатига қўшган ҳиссаси учун Белгия қироли Леополд ордени билан мукофотланган. Унга яна Бар-Илан университетининг фахрий докторлик унвони берилган. Рамат Гандаги олмос алмашинуви билан туташган майдон Моше Счнитзер Плазаси деб номланган.
Вафоти ва мероси
Счнитзер 2007-йил август ойида вафот этди. Унинг дафн маросимида Исроил собиқ бош вазири Бенямин Нетаняҳу, собиқ бош раввин Исроил Меир Лау ва бошқа таниқли кишилар иштирок этди. 2008-йил май ойида Шанхайда бўлиб ўтган Бутунжаҳон олмос конгрессининг очилиш маросимида Исроил олмос биржаси у вафотидан сўнг тарихда биринчи марта Диамантер йил мукофотини олди[8]. Унинг ўғли Шмуэл Счнитзер ИДЕ ва WФДБ президенти бўлди. Унинг набираси Дан Гертлер Африкадаги олмос бизнесида машҳур бўлиб, катта ҳисса қўшган. Гертлер ўз оила аъзолари ичидан биринчи бўлиб сайқалланган тошлар билан эмас, балки қўпол олмослар устида ишлаган. Бу Шмуэл Счнитзернинг Исроилни Белгиянинг Антверпен шаҳрини дунёдаги энг йирик олмос маркази сифатида сиқиб чиқаришга бўлган интилишларини кучайтирган[9][10].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Исраэл Диамонд Эхчанге, Тҳе Фоуртҳ Пресидент– Моше Счнитзер, оф блессед меморй, аccессед 26 Марч 2018
- ↑ Давид Де Вриэс. Диамондс анд Wар: Стате, Cапитал анд Лабор ин Бритиш-Рулед Палестине. Бергҳаҳн Боокс, 2010 — 285-бет. ИСБН 978-1-84545-633-7.
- ↑ „Мр. Моше Счнитзер“. Тҳе Счнитзер Фоундатион фор Ресеарч он тҳе Исраэли Эcономй анд Соcиэтй. 2018-йил 2-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 19-ноябр.
- ↑ „Абоут тҳе Фоундатион“. Тҳе Счнитзер Фоундатион фор Ресеарч он тҳе Исраэли Эcономй анд Соcиэтй. 2017-йил 2-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 19-ноябр.
- ↑ Жаcоб Абади. Исраэл'с қуэст фор реcогнитион анд аccептанcе ин Асиа: Гаррисон Стате дипломаcй. Псйчологй Пресс, 2004 — 216-бет. ИСБН 0-7146-5576-7.
- ↑ „Моше Счнитзер пассес аwай“. Диамонд Wорлд (2007-йил 17-август). 2018-йил 6-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 18-ноябр.
- ↑ Роб Батес. „Исраэл Ҳонорс Моше Счнитзер“. ЖCК магазине (2004-йил 1-июн). 2016-йил 5-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 19-ноябр.
- ↑ „МОСҲЕ СCҲНИТЗЕР – WФДБ'С 1СТ ДИАМАНТАИРЕ ОФ ТҲЕ ЕАР“. Таcй Лтд. Диамонд Индустрй Cонсултанц (2008-йил 14-май). 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 19-ноябр.
- ↑ Ниcоле Гаоуэтте. „Инсиде Исраэл'с диамонд траде: а фамилй аффаир“. Чристиан Сcиэнcе Монитор (2002-йил 21-феврал). Қаралди: 2011-йил 19-ноябр.
- ↑ „Моше Счнитзер, 1921-2007“. Модерн Жеwелер (2007-йил 1-сентябр). 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 19-ноябр.