Mossad
Моссад (ибронийча: הַמּוֹסָד; ал-Мосад; „Идора“; тўлиқ номи „Разведка ва махсус хизматлар идораси“[1]; ибронийча: המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים, ҳа-Мосад ле-модиин у-ле-тафкидим меюҳадим) – Исроилнинг ҳарбий разведка ва контрразведка билан бир қатордаги уч асосий махсус хизматларидан бири бўлган миллий разведка хизмати. Ташкилотнинг бош офиси Тел-Авивдаги Шаул Ха-Мелех хиёбонида жойлашган. Асосий оператив бўлинмалар 1989-йилдан бери Тел-Авивнинг шаҳар четидадир. Бу хизмат фақат Исроил Бош вазири юрисдиксиясида бўлади. Ташкилот эмблемасида Исроил гербида мавжуд менора тасвирланган ҳамда қуйидаги шиор ёзилган: „Ғамхўрлик етишмаса, халқ таназзулга юз тутади, аммо маслаҳатгўйлар кўп бўлса, фаровонликка эришади.“[1].
| Разведка ва махсус хизматлар идораси המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים الموساد للاستخبارات والمهام الخاصة | |
|
„Ғамхўрлик етишмаса, халқ таназзулга юз тутади, аммо маслаҳатгўйлар кўп бўлса, фаровонликка эришади.“ | |
| Агентлик ҳақида умумий маълумот | |
|---|---|
| Ташкил этилган | 13-декабр, 1949-йил (мувофиқлаштириш бўйича Марказий институт ўлароқ) |
| Штаб квартира(лар) | Тел Авив, Исроил |
| Ходимлари | Махфий (тахм. 7,000) |
| Йиллик бюджет | Махфий (тахм. УС$2.73 миллиард) |
| Ташкилот раҳбарлари |
|
| Юқори турувчи агентлик | Исроил Бош вазири |
„Моссад“нинг фаолият доирасига бевосита разведка (ахборот тўплаш), ниқоб остида турли операциялар ўтказиш ва террорчиликка қарши операциялар киради. „Моссад“ Исроилнинг ҳеч қандай демократик институтлари билан боғлиқ эмас, унинг фаолияти ҳеч қандай тарзда Исроил қонунчилиги (ҳатто Асосий қонунлар) билан расман тартибга солинмайди, шунинг учун кўпинча „Моссад“ „давлат ичидаги давлат“ ёки ичкаридаги давлат сифатида тавсифланади[2]. Шунингдек, ташкилот ўз вазифаси ва функсиялари бўйича Марказий разведка бошқармаси билан таққосланадиган Исроилнинг „сиёсий разведкаси“ деб аталади[3]. „Моссад“нинг бюджети ва ходимлар сони ҳақидаги маълумотлар аслида давлат сири характерига эга. Баъзи ҳисоб-китобларга кўра, йиллик бюджет 10 миллиард шекелни (тахминан 2,73 миллиард АҚСҲ доллари) ташкил қилади ва разведка хизмати фаолиятига 7 мингга яқин киши жалб қилинган: бу кўрсаткичлар бўйича Ғарб давлатлари орасида Моссад фақат Марказий разведка бошқармасидан ортда қолади[4].
Адабиётлар
- Бар-Зохар М., Мишаль Н.. Моссад. Самые яркие и дерзкие операции израильской секретной службы, Исторический интерес. М.: Азбука-Аттикус, 2022. ИСБН 9785389218956.
- Прохоров Д. П.. Спецслужбы Израиля, 3000 экз, Досье. Спецслужбы мира, М.: Олма-пресс, 2002. ИСБН 978-5-7654-2102-4.
- Левинсон C. А Голден Аге фор тҳе Моссад: Море Таргец, Море Опс, Море Моней (эн) // Ҳааретз. — 2018. — 26 9. Архивировано 24 август 2018 года.
- Бергман Р.[эн]. Тҳе сеcрет ҳисторй оф Моссад, Исраэл'с феаред анд респеcтед интеллигенcе агенcй (эн) // Неw Статесман[эн]. — Лондон, 2018. — 15 8. — ИССН 1364-7431. Архивировано 15 август 2018 года.