Мотал — эчки ёки қўй сутидан тайёрланган майин тузланган турдаги пишлоқ бўлиб, у кўпинча Зақафқазия мамлакатларида тайёрланади.

2011-йилда бу пишлоқ йўқилиш хавфи остида бўлиб қолиб, ҳақиқий қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат маҳсулотларидан бири сифатида „Таъм кемаси“ рўйхатига киритилган[1].

Тайёрланиши

Мотал пишлоқи ёзда Озарбайжон ва Арманистонда оз миқдорда ишлаб чиқарилади. Тайёрлаш пайтида пишлоқ массасига тоғ тимянининг пояси ва барглари қўшилади. Пишилиш 3-4 ой давом этади, бу даврда пишлоқ массаси салқин жойда маълум тарзда эчки ёки қўй терисидан тайёрланган махсусу ҳалтада сақланади. Димиқиш даврида халталар ҳар 4-5 кунда айлантирилади. 20-25 килограмм оғирликдаги тайёр шаклсиз пишлоқ бошлари димиқиб бўлгандан сўнг 0,5-1 килограмм оғирликдаги кичикроқ қисмларга бўлинади ва махсус идишга қадоқланади[2][3].

Тавсиф

Пишлоқ бошларининг ўзига хос шакли йўқ, уларнинг вазни дастлаб 20-25 килограммни ташкил қилади, аммо кейинчалик улар бир килограмм оғирликдаги кичикроқ бўлакларга бўлинади. Пишлоқ бошларида табиий ёки сунъий қобиқ йўқ. Пишлоқ оқ ёки оч сариқ рангга эга, зираворлар билан, сочиладиган тузилишга эга ва пишлоқ массасининг майда бўлакларини ҳам ўз ичига олиши мумкин. Пишлоқнинг ёғлилиги 35-40%[4].

Пишлоқ шўр, озгина аччиқ таъмга эга, шунингдек, аниқ нордон сутли ҳидга ҳам эга. Пита нонига ўралган ҳолда дастурҳонга тортилади, пиёз, саримсоқ ва райҳон, шунингдек қуруқ қизил шароб, хусусан, кахет винолари билан яхши истеъмол қилинади[1][2].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „Армянский сыр попал в Красную книгу“ (ру). «АиФ» (2011-йил 11-август). 2017-йил 7-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 31-март.
  2. ↑ 2,0 2,1 В. В. Похлёбкин 2015.
  3. ↑ Азербайджанская кухня 2006.
  4. ↑ „Мотал“ (фр). повар.ру. Қаралди: 2017-йил 7-январ.

Адабиётлар

  • Кашкай Х. Азербайджанская кухня. — М.: ОЛМА Медиа Групп, 2006. — 263 с. — ИСБН 5-373-00629-7.
  • Похлёбкин В. В. Мотал // Кулинарный словарь. — М.: Издательство «Э», 2015. — С. 228. — 456 с. — 4000 экз. — ИСБН 978-5-699-75127-3.