Mudoraba

Мудараба (арабча: مضاربة‎‎) - мушаракага о'хшаш қо'шма капитал корхона бо'либ, инвесторлардан бири мажбурий равишда ислом банки ҳисобланади. Айнан у Мудараба қо'шма корхонасига молиявий маблаг'ларни киритади; бошқа инвесторлар фақат о'з меҳнатлари ва билимларини инвестиция қилишади (мушаракада барча инвесторлар молиявий ресурсларни инвестиция қилади).

Олинган фойда, мушаракада бо'лгани каби, инвесторлар томонидан улушларга мувофиқ бо'линади, аммо мудараба вақтида юзага келиши мумкин бо'лган молиявий ё'қотишларни фақат банк о'з зиммасига олади (кредитордан олинган кредитдан фарқли о'лароқ, ислом банки корхона рискининг бир қисмини о'з зиммасига олади). Бундан ташқари, ушбу операцияларда кредит иқтисодиётининг асоси бо'лган банк мултипликатори ишламайди. Тижорат банкларидан фарқли о'лароқ, ислом банки ҳам гаров та'минотидан фойдаланган ҳолда кредит хавфини камайтира олмайди. Гаровга мажбурлаш ислом маданияти томонидан қораланади.

Мудараба  ишонч асосида молиялаштириш. Ушбу банк операцияси турининг моҳияти шундаки, бунга кўра томонларнинг бири сармоя қўювчи ва иккинчи тараф иш юритувчи сифатида фаолият юритади. Демак, банк лойиҳани тўлиқ молиялаштирувчи бўлса, тадбиркор лойиҳани бевосита амалга оширувчи ҳисобланади.

Мудараба инвестицон ҳамкорлик шакли бўлиб, унда бир томон лойиҳани молиялаштиради, иккинчи томон эса уни амалга ошириш учун жавобгардир.

Мудараба шартномасига кўра фойда тарафлар ўртасида олдиндан келишилиган нисбатда тақсимланади.

Мудорабада 3 та иқтисодий категория амал қилади: капитал, меҳнат, фойда. Бунда капитал пул ёки натурал шаклда бўлиши мумкин. Шартнома тузилаётган вақтда капиталнинг ҳажми ва манбаи маълум бўлиши, шунингдек, у бошқа банк операцияларига жалб этилмаслиги лозим.