Муҳаммад Ардабилий (форсча:محمد ابن علی اردبیلی) ХВИИ асрда мусулмон урф-одатларининг кўзга кўринган шиа тариқатчиси эди.

Ҳаёти

Унинг тўлиқ исми Али Ардабилийнинг ўғли Муҳаммад эди. Унинг ҳаёти ва шахси ҳақида етарлича маълумот мавжуд эмас[1]. У асли Ардабилдан бўлган, лекин умрининг катта қисмини Бағдод ва Ироқнинг Нажаф шаҳарларида ўтказган.

Илмий мартаба

Ардабийнинг Жафар Ибн Абдия Ибн Иброҳим Камарий каби диний соҳа ва фанларда ҳукмрон бўлган таниқли устозларибўлган. Қолганлари эса Али Ибн Аҳмад Ибн Камол Аддин Ҳусайн Астарободий кабилардир. У Исфаҳонга ҳам саёҳат қилган, аммо саёҳатининг қандай кечганлиги аниқ эмас. Унинг қилган ишларининг амалий аҳамияти шундаки, Жомий ар-Ровот[2] (ровийлар жамламалари)[3] ривоят қилувчилар (Илм-э-Рижол) мавзусида ёзилган.

Жами ал-Роват китоби

Жами ал-Роват китоби ровийларнинг жамланмалари „Илм-и-рижол“даги биринчи ва муҳим шиа китобларидан биридир. Ардабий ўз синфларида урф-одатларни етказувчиларнинг характерини тасвирлаб беришга, уларни кузатувчиларнинг ҳақиқий ва ноаниқлигига қараб баҳолашга ҳаракат қилади. Аслида, бу китоб Астарободийнинг „Талхис“и ва Монтажеб Аддиннинг „Ал феҳрест“ каби бошқа китобларига ёрқин мисол бўла олади. Бу китоб бир муддат шиа ҳуқуқшунослари орасида асосий асл манба ҳисобланган. Ушбу китоб 25 йил давомида ёзилган ва Шоҳ Сулаймон унинг бошқа транскрипсиясини яратиш буйруғини берган.

Манбалар

Ҳаволалар