Ziyosfera

Muhammad Yusuf

Muhammad Yusuf (asl ism-sharifi Muhammadjon Yusupov[2]; 1954-yil 26-aprel, Marhamat tumani, Andijon viloyati, OʻzSSR, SSSR — 2001-yil 29-iyul, Ellikqalʼa tumani, Qoraqalpogʻiston) — Oʻzbekiston xalq shoiri, Doʻstlik ordeni sohibi, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi deputati, O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi Toshkent rus tili va adabiyoti institutining (hozirgi Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti) 1978-yilgi bitiruvchisi. Zamondoshlarining fikricha, Muhammad Yusuf XX asr oxiri — XXI asr boshlaridagi eng iste’dodli o‘zbek shoirlaridan biri bo‘lgan.[3]

Muhammad Yusuf
Tavalludi 26-aprel 1954-yil
Marhamat tumani, Andijon viloyati, OʻzSSR
Vafoti 29-iyul 2001-yil(2001-07-29)
(47 yoshda)[1]
Ellikqalʼa, Qoraqalpogʻiston
Mukofotlari

Biografiyasi

Muhammad Yusuf 1954-yilning 26-aprelida Andijon viloyatining Marhamat tumani Qovunchi qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1971-yil oʻrta maktabni tugatgan. Toshkent rus tili va adabiyoti institutining (hozirgi Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti) rus tili va adabiyoti fakultetini tugatgan (1978).[4]

Faoliyati

Muhammad Yusuf oʻqishni tamomlaganidan soʻng, O‘zbekiston kitobxonlar jamiyatida muharrir sifatida ishlaydi (1978—1980). Soʻngra „Toshkent oqshomi“ gazetada muxbiri (1980—1986), Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyida musahhih (1986—1995), „Oʻzbekiston ovozi“ gazetasida muxbir, O‘zbekiston milliy axborot agentligi bosh muharrir o‘rinbosari, „Tafakkur“ jurnalida boʻlim mudiri (1995—1997), Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasida turli lavozimlarda faoliyat yuritgan (1997—2001).[5]

Ijodiy faoliyati

Muhammad Yusufning dastlabki sheʼrlari "Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati" haftaligida bosilgan (1976). Shundan boshlab respublika matbuotida uning sheʼr, ocherk va maqolalari muntazam ravishda chop etila boshlagan. Muhammad Yusuf Oʻzbekiston xalq shoiri unvoni va Doʻstlik ordeni bilan mukofotlangan.

Nashr etilgan sheʼriy toʻplamlari:

Mazkur kitoblarga kirgan sheʼrlarda Muhammad Yusufga mansub boʻlgan avlodning eng oliyjanob va yuksak insoniy fazilatlari bilan birga yoshlik sururi, ishq va muhabbatning nafis navolari, oʻzbekona, sodda, ayni paytda ezgu, bokira va betakror tuygʻu hamda kechinmalari oʻzining yorqin ifodasini topgan. Soʻzning badiiy imkoniyatlaridan mahorat bilan foydalanish, musiqiy ravonlik, tuygʻular tiniqligi, samimiylik va mayinlik, ruhiyat manzaralarini loʻnda va yakdil ifodalay bilish Muhammad Yusuf sheʼriy uslubining yetakchi xususiyatlaridir. Uning qalamiga mansub aksariyat sheʼrlar taniqli xonandalar tomonidan ijro etilmoqda.

Vafoti

Muhammad Yusuf ijodi ayni gullab yashnagan paytda, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ellikqalʼa tumanida sheʼriyat muxlislari bilan uchrashish maqsadidagi ijodiy safarida 2001-yil 29-iyulda yurak xuruji tufayli vafot etgan. Andijonda dafn etilgan. Toshkent shahri va Marhamat tumanidagi koʻchalardan biri, shuningdek, Andijon shahridagi bolalar kutubxonasi va Marhamat tumanidagi ijod maktabi Muhammad Yusuf nomi bilan ataladi. Agar tirik bo'lganda hozir u 71 yoshga toʻlgan boʻlar edi. U bu yorugʻ olamdan atiga 47 yoshida koʻz yumdi... Uning oʻlimi she'riyatga ta'sir qildi. Buyuk shoir o'limi she'riyatni o'ldirdi... O'zbek shoirlari orasida eng taniqlisi Muhammad Yusuf edi. Uning she'rlari insoniyat qalbini seskantirib qoʻyadi. U shunday buyuk shoir edi. U o'limini oldindan sezgan edi. Va u oxirgi she'rini yozdi ya'ni o'limidan taxminan 1-2 soat oldindir... She'rning nomi yoʻq lekin uni Muhammad Yusuf o'limidan oldin yozgan... Muhammad Yusufning mashhur she'rlarini qoʻshiqlarda eshitasiz, baʼzida esa uning oʻzidan...

Bunday shoir Oʻzbekistonda yagona edi... Haqiqiy insoniy shoir Muhammad Yusuf edi...[6][7][8][9]

Mukofotlari

Manbalar

  1. ↑ „Shoir Muhammad Yusuf tavalludining 60 yilligi nishonlanadi“ (2013-yil 27-dekabr).
  2. ↑ „26 aprelya – 60 let so dnya rojdeniya Muxammada Yusufa“ (deadlink). 2016-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 14-yanvar.
  3. ↑ „60-letie poeta Muxammada Yusufa shiroko otmetyat v nastupayuщem godu“. 2019-yil 27-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 27-noyabr.
  4. ↑ „60-letie poeta Muxammada Yusufa shiroko otmetyat v nastupayuщem godu“. 2019-yil 27-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 27-noyabr.
  5. ↑ V Uzbekistane otmetyat yubiley Muxammada Yusufa[sayt ishlamaydi]Andoza:Nedostupnaya ssыlka
  6. ↑ „Po vsey strane shiroko otmechaetsya 60-letniy yubiley Muxammada Yusufa“ (deadlink). 2015-yil 8-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 27-noyabr.
  7. ↑ „V Natsionalьnoy biblioteke Uzbekistana imeni Alishera Navoi sostoyalsya tvorcheskiy vecher, posvyaщennыy 60 - letiyu so dnya rojdeniya poeta Muxammada Yusufa“ (deadlink). 2015-yil 8-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 27-noyabr.
  8. ↑ „V Tashkente vspominayut Narodnogo poeta Uzbekistana Muxammada Yusufa“ (deadlink). 2016-yil 15-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 27-noyabr.
  9. ↑ „60-letie Muxammada Yusufa otmetili v Tashkente“. 2016-yil 24-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 27-noyabr.
  10. ↑ Ukaz Prezidenta Respubliki Uzbekistan ot 27 avgust 1998 goda № UP-2074 «O nagrajdenii v svyazi s semiletiem nezavisimosti Respubliki Uzbekistan gruppы rabotnikov nauki, zdravooxraneniya, kulьturы, prosvetitelьstva, sredstv massovoy informatsii i sotsialьnoy sferы»
  11. ↑ „O‘zbekistonda ilm-fan, adabiyot, madaniyat va san’at sohalarini rivojlantirishga ulkan hissa qo‘shgan bir guruh marhum olim va ijodkorlarni mukofotlash to‘g‘risida“ (2025-yil 23-avgust). Qaraldi: 2025-yil 23-avgust.

12. https://sherlari.uz/muhammad-yusuf-eng-sara-sherlari-toplami/[1]

Havolalar

Vikiiqtibosda Muhammad Yusufga tegishli iqtiboslar mavjud.



  1. ↑ „Muhammad Yusuf sara sherlar to‘plami“. 2026-yil 16-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 6-mart. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi