Muso ibn Yahyo
Мусо ибн Яҳё (арабча: موسى بن يحيى) – Аббосийлар халифалигида хизмат қилган Бармакийлар оиласи аъзоси.
| Мусо ибн Яҳё | |
|---|---|
 Мусо ибн Яҳё ал-Бармакий томонидан Синд ноиби сифатида чиқарилган танга (тахминан ҳижрий 218–221-йиллар/милодий 833–836-йиллар атрофида) | |
| Аббосийлар халифалигининг Синддаги ноиби | |
|
Мансаб даври 831 – 835 | |
| Ўтмишдоши | Ғассон ибн Аббод |
| Вориси | Имрон ибн Мусо ибн Яҳё |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди | Аббосийлар халифалиги |
| Вафоти |
тах. 835 Синд, Аббосийлар халифалиги (ҳозирги Покистоннинг Синд вилояти) |
| Болалари | Имрон (ўғли) |
| Отаси | Яҳё ибн Холид ал-Бармакий |
Ҳаёти
Мусо Яҳё ибн Холиднинг ўғли эди. Акалари Жаъфар ва ал-Фадл ибн Яҳё каби шуҳрат қозонмаган бўлса-да, жанглардаги жасорати билан танилган[1]. 792-йилда Сурияга ноиб этиб тайинланган, у ерда вилоятдаги Қайс ва Яман қабилалари ўртасидаги низони бостириш вазифасини бажарган[1]. 802-йилда Хуросон ҳокими Али ибн Исо ибн Махон томонидан халифа Ҳорун ар-Рашидга қарши фитна уюштиришда айбланган. Тарихчи Табарийнинг маълумотларига кўра, ўша вақтда Мусо ўзи қарздор бўлган кишилардан яширинган, натижада халифа уни яширинча Хуросонга кетишни режа қиляпти деб гумон қилган. Шундан сўнг, халифа уни ҳибсга олишни буюрган, кейинчалик отаси кафолат берганидан кейин уни озод қилган[2].
Бармакийлар 803-йилда халифа Ҳорун ар-Рашид томонидан лавозимидан четлаштирилиб, қамоққа олинган. Мусо ҳам отаси ва биродарлари билан бирга ҳибсга олинган. Халифа ал-Амин тахтга чиққанидан кейин озод этилган ва уларнинг оиласига яна эътибор кўрсатилган[1]. Тўртинчи фитна пайтида Мусо халифа ал-Амин тарафида бўлиб, ал-Маъмунга қарши ал-Аминнинг содиқ аскарлари қаторида жанг қилган[1]. Ал-Маъмун уни Синд вилоятига ноиб этиб тайинлаган. Мусо 835-йилда Синд ноиби бўлган вақтида вафот этган, унинг ўрнига ўғли Имрон тайинланган[1].
Мусонинг набираси Аҳмад ибн Жаъфар (тахаллуси Жаҳза) эса Х асрда ҳукмронлик қилган халифа ал-Муқтадирнинг (ҳ. 908–932) энг яқин дўстларидан бири бўлган[1].
Манбалар
Адабиётлар
- Бартҳолд, W.; Соурдел, Д. (1960). "ал-Барāмика". ин Гибб, Ҳ. А. Р.. Энcйcлопаэдиа оф Ислам. Волуме И: А–Б (2нд нашри). Леиден: Э. Ж. Брилл. 1033–1036 б. дои:10.1163/1573-3912_ислам_CОМ_0099. ОCЛC 495469456. ҳттпс://референcеwоркс.бриллонлине.cом/сеарч?с.қ=ал-Бар%C4%81мика&с.ф.с2_парент=с.ф.боок.энcйcлопаэдиа-оф-ислам-2&сеарч-го=Сеарч.
- Тҳе Ҳисторй оф ал-Ṭабарī, Волуме ХХХ: Тҳе ʿАббāсид Cалипҳате ин Эқуилибриум: Тҳе Cалипҳатес оф Мūсā ал-Ҳāдī анд Ҳāрūн ал-Рашīд, А.Д. 785–809/А.Ҳ. 169–192, СУНЙ Сериэс ин Неар Эастерн Студиэс.. Албанй, Неw Ёрк: Стате Университй оф Неw Ёрк Пресс, 1989. ИСБН 978-0-88706-564-4.
- Cроне, Патриcиа. Славес он Ҳорсес: Тҳе Эволутион оф тҳе Исламиc Политй. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс, 1980. ИСБН 0-521-52940-9.