Naantali

Наантали Финландиянинг жануби-ғарбий қисмидаги шаҳарча бўлиб, ёзда курорт шаҳри сифатида мамлакатнинг муҳим туристик маркази ҳисобланади.^[1]^[2]^[3] Бу курорт шаҳар 19,579 (2021-йил 31-декабр) аҳолисига эга ва Финландиянинг жануби — ғарбий қисмида, Туркудан 14км ғарбда жойлашган.

Шаҳарнинг майдони 311.50км² . Бу ҳудуднинг катта қисмида ороллар жойлашган, аммо аҳолининг асосий қисми оролда яшамайди. Оролларнинг аксарияти ўрмон ва қишлоқ хўжалиги ерлари билан қопланган.

Тарихи

Финландиянинг энг қадимий шаҳарларидан бири бўлган Наантали ўрта асрлардаги Бригитт монастири Валлис гратиаэ (ёки Нåдендал Аббей) атрофида ташкил этилган бўлиб, черков ҳали ҳам унинг силуэтида ҳукмронлик қилади. Низом 1443-йилда Финландиянинг ўша пайтдаги ҳукмдори Швеция қироли Кристофер томонидан имзоланган. Монастир савдо ҳуқуқи ва бошқа имтиёзларга эга бўлди ва унинг атрофидаги шаҳар ривожлана бошлади. Бундан ташқари, зиёрат қилиш учун муҳим манзилга айланди.

16-асрда католик Финландиянинг расмий дини сифатида протестантизмга ўз ўрнини босгач, монастир ёпилди ва шаҳар тушкунликка тушиб қолди. Бу 18-асрнинг ўрталарига қадар давом этди, яъни шаҳар пуллик ва божхона палатасига эга бўлди. Икки асрлик иқтисодий турғунлик даврида шаҳар ўзининг трикотаж пайпоқлари билан машҳур бўлган, бу ҳунармандчилик монастир давридан бери давом этган.

1863-йилда Калеванниэми бурнида курорт ташкил этилди, бу эса шаҳарнинг дам олиш маскани сифатидаги мақомини оширди. 1922-йилда Луоннонмадаги Култаранта мулки Финландия мустақилликка эришганидан беш йил ўтгач, Республика Президентининг расмий ёзги қароргоҳига айланди.

Меримаску, Рймäттйла ва Велкуа муниципалитетлари 2009-йил 1-январда Наантали билан бирлаштирилди .

Шаҳарнинг аҳоли жон бошига солиқ даромади Финландиядаги барча шаҳарлар ичида иккинчи, жануби- ғарбий Финландия провинсиясида эса энг юқори ҳисобланади.

Шаҳар номи

Наантали номи Нåдендал шаҳрининг шведча номининг финлаштирилган версиясидир. Шведча номи лотинча Валлис Гратиаэ дан тўғридан-тўғри таржима сифатида берилган, бу сўзма-сўз „Иноят водийси“ деган маънони англатади.^[4]

Туризм ва диққатга сазовор жойлар

Минтақанинг маъмурий маркази ва энг йирик шаҳри Турку ва архипелагнинг яқинлиги бу ҳудуднинг сайёҳлар орасида машҳур бўлишига ёрдам беради.

Шаҳарнинг бошқа диққатга сазовор жойлари орасида Моомин Wорлд, Каило оролидаги тематик парк ва Наантали ўрта асрлардаги монастир тош черкови мавжуд. Ҳудудга Финландия Президентининг расмий ёзги қароргоҳи, Луоннонмаада жойлашган Култаранта мулки ҳам киради.

Архипелагдаги денгиз қайиқлари ҳаракати С/С Уккопекка томонидан бошқарилади. Қадимги пароход круизи Наантали- Турку — Наантали.

Наантали ҳар июн ойида халқаро мусиқа фестивалига мезбонлик қилади ва июл ойида анъанавий Слеэпйҳеад Дай(уйқули бош куни) карнавалига мезбонлик қилади.

Маданият

Ҳар йили 27-июл Наантали миллий уйқули бош кунини нишонлайди (фин: Уникеонпäивä ; Сwедиш). Қадимги анъанага кўра, эрталаб соат 7 да шаҳар портидан денгизга танланган „уйқули бош“, одатда фин машҳур одамни улоқтиришади. Ухлаётган одамнинг кимлиги воқеа содир бўлгунга қадар сир сақланади. Танланган одамлар одатда шаҳар манфаати учун бирор нарса қилишган шахслар бўлади.^[5]^[6]^[7]^[8]

Бошқа саноат соҳалари

Туризмдан ташқари, шаҳарнинг асосий тармоқлари электр энергияси ишлаб чиқариш, нефтни қайта ишлаш, ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатишдир . Наантали порти Финландияда юк ташиш ҳажми бўйича учинчи ўринда туради ва шаҳарда ҳукумат назоратидаги Фортум ва Несте компаниясига тегишли электр станцияси ва нефтни қайта ишлаш заводи жойлашган.