Nagi
Наги (санскр. नाग ; наг — „илон“) — ҳиндуизм ва буддизмдаги илонга ўхшаш афсонавий мавжудотлар. Улар боши ва танаси одам, пасти илон сифатида, гоҳида тепаси илон бошли елпиғич билан тасвирланган. Улар ғорларда ва сув ҳавзаларида, қуруқликда, сувда ёки ер остида яшайди.
Камбоджа санъатида нагалар тўққиз бошли этиб тасвирланган.
Мифология
"Илон одам" мифологияси қадимий илдизларга эга. Нагалар инсон боши билан тасвирланган. Нага — донолик рамзи. Илон култи ва у билан боғлиқ байрамлар мавжуд. Илон-нага қадимги қудратли қабилалардан бирининг тотеми бўлиб, уларнинг вакиллари нагалар деб аталган. Донишманд Патанжали нага кўринишида тасвирланган, унинг тепа қисми инсон қиёфасига эга. Айтишларича, нагалар ҳақиқатни одамлар тушуниб етгунга қадар сир сақлаган. Нагалар Маҳатала ва Патала (Нагалока) сайёраларида яшайди. Кундалини илон шаклида тасвирланган, у руҳий амалиёт пайтида одамда энг паст психо-физиологик марказдан (чакра) энг юқори даражага кўтарилиб, у ерда худо билан бирлашади. Наг Мучалинда онги очилишидан олдин медитация пайтида Буддани капюшони билан жазирама қуёшдан ҳимоя қилди. Хитой мифологиясида инсониятнинг аждоди, маъбуда Нуйва ҳамда унинг акаси ва Фусининг биринчи ҳукмдори бўлган эри нагалар сифатида тасвирланган.
Оммавий маданиятда
- Нагалар — Ҳероэс оф Мигҳт анд Магиc ИИИ даги мавжудотлар. Унда улар танаси одам, кўп қўлли, қилич билан қуролланган катта илонлар кўринишида тасвирланган.
- Кобралар Наг ва Нагайна. Р. Киплингнинг „Рикки-тикки-тави“ эртагидаги илонлар.
Табиат ҳодисалари
Яна қаранг
Адабиётлар
- М. ДА. де Виссер, "Хитой ва Япониядаги аждаҳо" (Китобнинг русча таржимаси: Маринус Виллем де Виссер (1876-1930), Хитой ва Япониядаги аждаҳо. Амстердам, Ж. Мюллер, 1913 // Нагалар ва Хитой / Япон аждаҳоларининг қиёсий мифологияси).