Nai
Наи (рум., молд.: наи, най ) — молдаван ва румин[1][2] кўп стволли найи. Маржон дарахти, қамиш ва бамбукдан тайёрланган. Замонавий молдаван найи диатоник гаммани ташкил этувчи 22-24 та маҳкамланган найчалардан иборат. Ҳаво оқимининг бурчагини ўзгартириб, найчанинг асосий оҳангини ярим тонга тушириш мумкин.
Асбоб найчаларнинг пастки қисмидаги тиқинларни силжитиш орқали созланади. Ҳаракатланувчи тиқинлари бўлмаган найчаларда тон баландлиги найча ичига майда нарсаларни (тош, нўхат, маккажўхори донлари) солиш орқали тартибга солинади.
Найда халқ лирик қўшиқлари (дойнлар) ва рақс песалари ижро этилади. Машҳур замонавий ижрочилар: Г. Замфир (Руминия), В. Иову, П. Закария, Б. Руденко, Г. Мустя (Молдова).
Узунчоқ най
Руминия ва Болгарияда чўпоннинг 7 бармоқ тешикли узунчоқ найи ҳам най деб аталади, уни Яқин Шарқда кенг тарқалган шу номдаги узунчоқ най билан адаштирмаслик керак[3].
Манбалар
- ↑ Большая российская энциклопедия 2012.
- ↑ Музыкальные инструменты. Энциклопедия 2008.
- ↑ Меджнун Керимов. Атлас традиционной азербайджанской музыки. Бабалан
Адабиётлар
- „Най“, Большая российская энциклопедия. Том 21, М., 2012 — 700-бет.
- „Най (2)“, Музыкальные инструменты. Энциклопедия. М.: Дека-ВС, 2008 — 401-бет.
- „Най“, Музыкальная энциклопедия. Том 3. М.: Советская энциклопедия, 1976.
- „Най“, Музыкальный энциклопедический словарь. М.: Советская энциклопедия, 1990 — 369—370-бет.