Nergis Mavalvala
Нергис Мавалвала (1968-йилда туғилган) - покистонлик астрофизик. У Массачусец Технология Институтида (МИТ) астрофизика профессори бўлиб ҳамда университет Фанлар мактаби декани ҳисобланади. У аввал университетнинг физика кафедраси мудири ўринбосари эди[1]. Мавалвала Лазер Интерферометр Гравитацион-тўлқин Обсерваторияси (ЛИГО) лойиҳасида тортишиш тўлқинларини аниқлаш бўйича иши[1][2] ҳамда оптомеханикада сиқиш каби макроскопик квант эффектларини ўрганиш ва эксперименталари билан машҳур. 2010-йилда МакАртур стипендияси билан тақдирланган[3][4][5]
Ёшлиги
Мавалвала Лаҳорда туғилган, болалиги эса Покистоннинг Карачи шаҳрида ўсган[6]. У Карачидаги Исо ва Марям монастирида қатнашди ва у ерда О-Левел ва А-Левел малакаларини олди. У 1986-йилда Қўшма Штатларга кўчиб ўтди ва Уэллсли коллежига ўқишга кирди, 1990-йилда физика ва астрономия бўйича бакалавр даражасини олди. Кейин у МИТ физика бўлимида доктор Райнер Вайсс гуруҳига қўшилди ва 1997-йилда докторлик диссертациясини ёқлади.
Карераси
МИТ аспиранти сифатида у доктор Райнер Вайсс остида докторлик ишини олиб борди, у ерда Мавалвала тортишиш тўлқинларини аниқлаш учун лазер интерферометрининг прототипини ишлаб чиқди[7]. Аспирантурадан сўнг у Калифорния Технология Институтида докторликдан кейинги тадқиқотчи, сўнгра тадқиқотчи олим бўлиб ишлади, ўз ишини космик микротўлқинли фон билан бошлади[8] ва кейин ЛИГО устида ишлади[9]. Мавалвала биринчи навбатда физиканинг иккита соҳасига э'тибор қаратади: Гравитацион тўлқинлар Астрофизикаси ва квант ўлчови фани[10]. Доктор Мавалвала 2002-йилда МИТ физика факултетига қўшилди[9] 2017-йилда Миллий фанлар академиясига сайланган[11].
Мукофотлар ва э'тироф
- 2022-йил, Уэллслининг 2022-йилдаги бошланғич спикери[12]
- 2017-йилда Мавалвала Ахборот Технологиялари Университети томонидан тақдим этилган биринчи Лаҳор Технологияси мукофотини қўлга киритди[13][14]
- 2017-йилда Ню-Ёркдаги Карнеги корпорацияси Мавалвалани Буюк Иммигрантлар мукофоти совриндорларидан бири сифатида тақдирлади. Мукофотлар "Америка жамияти тараққиётига катта ҳисса қўшган фуқароликка эга бўлган фуқароларга" берилади[15].
- 2016-йил, космология бўйича Грубер мукофотининг ҳаммуаллифи[16]
- 2016-йил, асосий физика бўйича махсус ютуқлар мукофоти ҳаммуаллифи[17]
- 2014-йилда НОГЛСТП Мавалвалани ЛГБТҚ томонидан йилнинг энг яхши олими деб тан олди[18].
- 2014-йил, Оптика ходими[19]
- 2013-йил, Америка Физик Жамияти томонидан ўлчов фанидаги ютуқлар учун Жозеф Ф. Кейтли мукофоти[20]
- 2010-йил, МаcАртҳур Феллоw[21]
- 2010-йил, Америка физика жамияти а'зоси[22]
- 2007-йил, Массачусец технология институти профессор-ўқитувчилари ютуқлари учун Эдгертон мукофоти[23]
- 2005-йил, Слоан тадқиқот стипендияси[24]
- 1990-йил, физика бўйича Филлис Флеминг мукофоти[25]
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Нергис Мавалвала - МИТ Департмент оф Пҳйсиcс“. Массачусетц Институте оф Течнологй. Қаралди: 2016-йил 18-феврал.
- ↑ Кришнан, Мадҳуванти С.. „Макинг wавес“. Тҳе Ҳинду (2016-йил 25-феврал). Қаралди: 2016-йил 25-феврал.
- ↑ „Нергис Мавалвала - МаcАртҳур Фоундатион“. МаcАртҳур Фоундатион. Қаралди: 2016-йил 18-феврал.
- ↑ „Нергис Мавалвала анд Фиве Эхcептионал Сториэс Оф Wомен Ин СТЕМ“. АутоСтраддле (2016-йил 24-феврал). Қаралди: 2016-йил 25-феврал.
- ↑ Чу. „Нергис Мавалвала намед Счоол оф Сcиэнcе деан“. МИТ. Қаралди: 2020-йил 18-август.
- ↑ „Нергис Мавалвала намед Счоол оф Сcиэнcе деан“. Массачусетц Институте оф Течнологй. Қаралди: 2020-йил 18-август.
- ↑ „Нергис Мавалвала“. ТЕДхCЛЕ. Қаралди: 2016-йил 25-феврал.
- ↑ „Пакистан-борн сcиэнтист плаед парт ин дисcоверй оф гравитатионал wавес“ (эн). Тҳе Эхпресс Трибуне (2016-йил 12-феврал).
- ↑ 9,0 9,1 „Гравитатионал wаве ресеарчер суccеэдс бй беинг ҳерселф“. СcиэнcеМаг - АААС (2012-йил 1-июн). Қаралди: 2016-йил 18-феврал.
- ↑ „Wелcоме то тҳе Паге оф Нергис Мавалвала“. 2020-йил 3-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 4-декабр.
- ↑ „Пресс релеасе: Натионал Аcадемй оф Сcиэнcес элеcц сих МИТ профессорс фор 2017“. МИТ Неwс (2017-йил 3-май).
- ↑ „Cомменcемент Аддресс“ (эн). Wеллеслей Cоллеге. Қаралди: 2022-йил 8-октябр.
- ↑ „Нергис фирст реcипиэнт оф Лаҳоре Течнологй Аwард“ (эн-УС). Тҳе Натион. Қаралди: 2017-йил 19-декабр.
- ↑ „ИТУ cонвоcатион: МИТ'с Нергис Мавалвала гивен Лаҳоре Течнологй Аwард - Тҳе Эхпресс Трибуне“ (эн-УС). Тҳе Эхпресс Трибуне (2017-йил 18-декабр). Қаралди: 2017-йил 19-декабр.
- ↑ Cарнегиэ Cорпоратион оф Неw Ёрк. „2017 Греат Иммигранц Ҳонореэс“. www.cарнегиэ.орг. 2020-йил 22-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 29-ноябр.
- ↑ „Грубер Призе ин Cосмологй Лауреате 2016“. Қаралди: 2020-йил 17-август.
- ↑ „Спеcиал Фундаментал Бреактҳроугҳ Призе 2016“. Қаралди: 2020-йил 17-август.
- ↑ „НОГЛСТП Реcогнитион Аwардс то Атҳертон, Бланд, Бурке, анд Мавалвала“. НОГЛСТП. Қаралди: 2019-йил 20-феврал.
- ↑ „2014 ОСА Феллоwс“. Қаралди: 2020-йил 17-август.
- ↑ „2013 Жосепҳ Ф. Кеитҳлей Аwард фор Адванcес ин Меасуремент Сcиэнcе Реcипиэнт“. Қаралди: 2020-йил 17-август.
- ↑ „Нергис Мавалвала Феллоw Профиле“. Қаралди: 2020-йил 17-август.
- ↑ „АПС Феллоw Арчиве 2010“. Қаралди: 2020-йил 17-август.
- ↑ „Ҳаролд Э. Эдгертон Фаcултй Ачиэвемент Аwард Ҳисторй“. 2021-йил 10-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 17-август.
- ↑ „Слоан Ресеарч Феллоw арчиве“. 2018-йил 14-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 17-август.
- ↑ „Пҳйллис Ж. Флеминг Аwард“. Қаралди: 2020-йил 17-август.