Neytron manbai sahifasining manbasini koʻrish

'''Neytron manbai''' - bu [[neytron]]larni ishlab chiqarish mexanizmidan qat'i nazar, neytron chiqaradigan har qanday qurilma yoki generatordir. Neytron  fizika, texnika, tibbiyot, yadro quroli, neftni qidirish, biologiya, kimyo va yadro energetikasida qoʻllanadi.

Neytron manbalarining o'zgaruvchilari manba tomonidan chiqariladigan neytronlarning energiyasini, manba tomonidan chiqarilgan neytronlarning tezligini, manba hajmini, manbaga egalik qilish va uni saqlash xarajatlarini va manba bilan bog'liq hukumat qoidalarini o'z ichiga oladi.

Neytron manbalar  tabiiy va sun'iy bo'lishi mumkin Kaliforniy 252 tabiy manba hisoblanadi.

hamda sun'iy manba sifadida Borni olish mumkin.

=== Alfa parchalanadigan radioizotoplar; engil element bilan aralashtiriladi ===
Neytronlar [[Alfa-zarralar|alfa zarralari]] berilliy, uglerod yoki kislorod izotoplarini o'z ichiga olgan bir nechta yorug'lik izotoplaridan biriga urilganda hosil bo'ladi. Shunday qilib, [[radiy]], [[poloniy]] yoki [[Ameritsiy|amerikiy]] kabi alfa-emitterni kam atomli izotop bilan aralashtirish orqali, odatda ikkita materialning kukunlarini aralashtirish orqali neytron manbasini yaratish mumkin. Alfa neytron manbalari odatda soniyada ~10 <sup>6</sup> -10 <sup>8</sup> neytron ishlab chiqaradi. Alfa-berilliy neytron manbai har <sup>106</sup> alfa zarrachaga taxminan 30 neytron ishlab chiqarishi mumkin. Bunday manbalardan foydalanish muddati radioizotopning yarimparchalanish davriga bog'liq. Ushbu neytron manbalarining o'lchami va narxi spontan bo'linish manbalari bilan taqqoslanadi. Materiallarning odatiy birikmalari [[plutoniy]] - [[berilliy]] (PuBe), [[Ameritsiy|ameritiy]] - berilliy (AmBe) yoki ameritiy- [[litiy]] (AmLi).

=== Beriliy yoki deyteriy bilan birga joylashgan yuqori energiyali fotonlar bilan parchalanadigan radioizotoplar ===
Yadroning neytron bilan bog'lanish energiyasidan kattaroq energiyaga ega bo'lgan gamma nurlanish neytronni ( [[Fotoyadro reaksiyalar|fotoneytron]] ) chiqarib yuborishi mumkin. Ikki misol reaktsiyalar:

* <sup>9</sup> [[Berilliy|Be]] + >1,7 MeV foton → 1 neytron + 2 <sup>4</sup> He
* <sup>2</sup> [[Vodorod|H]] ( [[deyteriy]] ) + >2,26 MeV foton → 1 neytron + <sup>1</sup> H

 {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}