Nikolsk
Николск — Россиянинг Волод вилоятидаги шаҳар (1780-йилдан).Николский туманининг маъмурий маркази.
Шаҳар Юг дарёсининг ўнг қирғоғида (Малая Северная Двинанинг ўнг қисми), Володдан 442 км шарқда жойлашган шаҳар.
Шаҳар посёлкаси Николск шаҳрини ташкил қилади, унинг ҳудуди ҳар томондан Краснополянский қишлоқ аҳоли пункти билан ўралган.Николскда иккита қишлоқ аҳоли пунктларининг маъмурий марказлари жойлашган - Николский ва Краснополянский. Биринчи марта 1781-йил 2-октябрда тасдиқланган Николскнинг тарихий герби,1999-йил 23-апрелда Николский туманининг ўзини-ўзи бошқариш қўмитаси томонидан тикланган.
Тарихи
У ХВ асрда Николский Погост (Николская Слобода) номи билан Юг дарёсидаги искала сифатида пайдо бўлган; черков номи.Ўша пайтда Жанубий Двина ҳавзасини Ветлуга ва Волга билан боғлайдиган савдо йўли жанубидан ўтдиган.
1780-йилда Кетрин вилояти ислоҳоти жараёнида Николская қишлоғи Володда вице -қиролининг округ шаҳрига айлантирилди,Николский тумани ташкил этилди.
1796-йил декабрда император Пол И “Давлатни вилоятларга янги бўлиниш тўғрисида”ги фармонини чиқарди, унинг асосида, хусусан,Володда вилояти ташкил этилди.
ХИХ-ХХ аср бошларида аҳолининг асосий машғулотлари зиғирчилик, сут, гўшт чорвачилиги ва овчилик эди.
Жисмоний ва географик хусусиятлари
Шаҳар Шарқий Европа текислигининг шимоли-шарқида Шимолий Увалий тоғли тоғ минтақасида жойлашган (энг баланд нуқтаси денгиз сатҳидан 293 метр баландликда).У Юг дарёсининг ўнг қирғоғида (Малая Северная Двинанинг ўнг компоненти), тик бурилишда жойлашган шаҳар.
Саноати
- „Павлов номидаги Агрофирма“ ЙОАЖ сут заводи
- Озиқ-овқат маҳсулотларини қайта ишлаш заводи.
Транспорти
Николск энг яқин шаҳарлар билан учта йўналишда минтақавий автомобил йўллари орқали боғланган.Шимоли-ғарбий йўл Тотмага (210 км) олиб боради ва кейин Чекшино қишлоғи яқинида Володда билан боғланган М8 автомагистралига киради.Володгача бўлган масофа 410 км ни ташкил этади.Шаҳарнинг шарқида Р157 (Урен-Шаря-Николск-Великий Устюг-Котлас) автомобил йўли ўтади.Шимоли-шарқда Кичменгский Городок орқали ўтадиган йўл Великий Устюгга, жанубда-Кострома вилоятининг Шаря шаҳрига боради.
Шаҳар ичида иккита автобус йўналиши мавжуд. Йўловчи транспорти шаҳарни Николский туманидаги аҳоли пунктлари билан боғлайди: Вйсокинский, Дуниловский,Кудангский (2019-йил декабрдан[1]), Борок ва Беляэвка қишлоғи.
Николск - Вологда йўналишида бир нечта ташувчилар мавжуд.
Йўловчи поездлари ҳаракатланадиган энг яқин темир йўл стансияси шаря бўлиб, жанубда 140 км узоқликда жойлашган.Бундан ташқари, ғарбдан 50 км узоқликда жойлашган Монзен темир йўлининг „Кема“ терминали, ёғочни олиб ташлаш учун мўлжалланган.1980-йилларда темир йўлни янги магистралга айлантириш бўйича лойиҳалар ишлаб чиқилди.Монзен темир йўли Николскга, у ердан Великий Устюгга ва Ядриха орқали Котласга бориши керак эди.Қурилиш фақат иқтисодий мақсадларда режалаштирилган эди. Бу вақтга келиб,Ида - Кунож линияси очилди ва 1988-1992 йилларда Монза темир йўли Кемага етиб борди.Шундан сўнг, магистралнинг кейинги қурилиши тўхтатилди,Кема-Николск участкасининг қурилиши тўхтатилди, у ерда автомобил йўли қуришни афзал кўрди.[манба керак].
Диққатга сазовор жойлар
Асосий диққатга сазовор жойларга қуйидагилар киради: шаҳарнинг марказий майдонида жойлашган ва қисман вайрон бўлган Сретенский собори (1790—1882), ҳозирги Қозон черкови (ХИХ аср охири - ХХ аср бошлари), собиқ диний мактаб бинолари (1882) ва Земство маъмурияти (ХИХ аср ўрталари). Николский номидаги шоир Александр Яшиннинг тарихий-мемориал музейи.
Аҳоли пунктининг кўринишини аниқлайдиган ёғоч бинолар қизиқиш уйғотади: меззанинели уйлар, ўйилган балустерсли балконлар (қурилишнинг тахминий вақти ХИХ аср охири - ХХ аср бошлари);асосий бинонинг ён томонида жойлашган кенг вестибюллари ва ёпиқ ҳовлилари бўлган хусусий уйларга ҳам эга бўлганлар.
Шаҳар яқинидаги табиат ёдгорликлари: Кудринский қарағай ўрмони (660 га, оркиде ўсимликларининг ноёб турлари);Яшкин Бор тракти (138 га, Беломошник бор).
2019-йилда истеъфодаги генерал-маёр,Волод вилояти Қонунчилик ассамблеяси депутати, „Ягона Россия“ партияси аъзоси Павел Горчаков Волод шаҳри полиция бўлими биноси деворида Николска унинг шарафига ёдгорлик лавҳасини очди.
Шаҳар ва унинг атрофи билан боғлиқ таниқли одамлар
- Авлиё Александр Волод
- Аҳатова, Албина Хамитовна - биатлончи, эстафета бўйича 2006-йилги Олимпия чемпиони, 4 карра жаҳон чемпиони. Россияда хизмат кўрсатган спорт устаси (1998).
- Александр Яшин (Блудново қишлоғи) — шоир ва насрий йўналишларида ижод қилади..
- Василий Михайлович Мишенёв (Пахомово қишлоғи,Николский тумани) — шоир[2].
Адабиётлар
- Туркин А. М. Боев М. А. Никольск // Вологодская энциклопедия / гл. ред. Г. В. Судаков.— Вологда: Русь, 2006. — 608 с.—С. 342.—ИСБН 5-87822-305-8.
- Никольская старина: Исторические и этнографические очерки / Отв. ред. С.А.Тихомиров.Вологда: „Древности Севера“, 2000. 384 с.
- Очерки истории Никольского муниципального района Вологодской области (конец ХВИИИ-начало ХХИ вв.) / В.Н.Жирохова, Ю.А.Смирнов, Н.Н.Шалимова, Т.В.Шиловская; под общ. редакцией О.А.Васильева, В.М.Корепина. - Вологда: РИКС-Маркетинг, 2016. 140 с.
Манбалар
- ↑ „В Никольске после долгого перерыва возобновился автобусный рейс из районного центра до поселка Кудангский и обратно. 11.12.2019“. 28-сентабр 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21-июл 2020-йил.
- ↑ „Мишенёв Василий Михайлович“. cултинфо.ру. 1-июн 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-апрел 2020-йил.
Ҳаволалар
- „Герб города“.[сайт ишламайди]
- Никольск в энциклопедии «Мой город»
- Администрация муниципального образования «Город Никольск» (Wайбаcк Мачине сайтида 2019-12-31 санасида архивланган)