Нитраминлар, Н-нитроаминлар — молекуласидаги НО2 гуруқи органик радикалларга азот атомлари орқали боғланган органик бирикмалар. Н. бирламчи РНҲНО2 ва иккиламчи РР’ННО2бўлиши мумкин (бу ерда Р,Р’ — алкил ёки арил радикаллари). Аро-матик Н., одатда, қаттиқ моддалар, алифатик Н. суюклик ёки суюқланиши қийин қаттиқ моддалардир. Бирламчи алифатик Н. кислоталар таъсирида спирт ва азот (1)-оксид НО га айлана-ди, иккиламчиси эса кислоталар таъсирига чидамли, аммо консентрланган Ҳ2СО4 таъсирида алдегидлар ва нитрит кислотагача парчаланади. Кўпчилик бирламчи Н. ишқорлар билан туз ҳосил қилади. Қуйи Н. ниҳоятда портловчи. Н. гербицидлар, ўстирувчи модда, антисептик, физиологик фаол модда ва портловчи моддалар сифатида ишлатилади (Мас, тринитрофенилметилнитрамин — тетрил, сиклотриметилентринитрамин — гексоген, сиклотетраметилентетранитрамин — октоген).[1]

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил