Nitrotsellyuloza

Нитроцеллюлоза, селлюлоза нитрати — селлюлоза (клетчатка) ва нитрат кислоталарнинг мураккаб эфирлари. Умумий формуласи [C6Ҳ7О2(ОҲ)3-х(ОНО2)Х]н. Зичлашмаган, оқ ёки сарғиш толасимон масса. Н. энг тўнгич полимер материал, уни илк бор франсуз кимёгари А. Браконно 1882-йилда олган. Зичлиги 1,58—1,65 г/см1, сувда эримайди. Нитроцеллюлозанинг қандай мақсадда қўлланиши таркибидаги азот миқдорига қараб белгиланади. Амалда қуйидаги турлари қўлланади (қавсда азот миқдори берилган): коллоксилин (10,7—12,2%), приоксилин №2 (12,2— 12,5%) ва пироксилин №1 (13,0—13,5%). Коллоксилин селлулоид, пластмасса, фототасма, нитролок, нитроелим ва нитроэмал ишлаб чиқарилишида, пироксилинлар тутунсиз порох, динамит ва бошқа портловчи моддалар тайёрлашда қўлланади. Нитроселлюлозани кейинчалик рус олими Менделейив аниқлаган. Уни Селлюлозага сулфат кислота катализаторлигида нитрат кислота билан тасирлаштириб олган.[1]
Манбалар
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Кимёга оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |