Нора Эфрон (инглизча: Нора Эпҳрон ; 1941-йил 19-май, Нью-Йорк — 2012-йил 26-июн, Нью-Йорк)) — америкалик кинорежиссёр, ссенарий муаллифи, кино продюсери, қисқа ҳикоялар муаллифи, журналист, ёзувчи ва блоггер . У энг яхши романтик комедиялари билан танилган ва энг яхши оригинал ссенарий учун уч карра Оскар мукофотига номзод ҳисобланади („Силкwоод“, „Гарри Салли билан учрашганда“ ва „Сиэтлда уйқусиз“ филмлари учун).

Биография

Нора Эфрон Ню-Ёркда яҳудий оиласида туғилган, у тўрт опа-сингилдан каттаси эди; Беверли-Хиллзда ўсган. Унинг ота-онаси, ссенарий муаллифлари Генри Эфрон (1911-1992) ва Фиб Эфрон (Волкинд, 1914-1971) ҳам Ню-Ёркда туғилган ва Шарқий Европалик иммигрантлар оиласидан чиққан (отасининг ота-онаси Гродно ва Скиделдан эди). Унинг опа-сингиллари Делия ва Эми ҳам ссенарий муаллифларидирлар. Унинг синглиси Холли Эфрон журналист, ёзувчи ва детектив ҳикоялар ёзувчи романчи. Эфрон 1958-йилда Калифорниядаги Беверли Ҳиллс ўрта мактабини ва 1962-йилда Уэллсли коллежини тамомлаган.

Шахсий ҳаёт

Уч марта оила қурган. Унинг ёзувчи Дэн Гринберг [Дэном Гринбергом; Дан Греэнбург] билан биринчи никоҳи 9 йилдан кейин (1967-1976) ажралиш билан якунланди. Иккинчи никоҳ (1976-1980) журналист Карл Бернштейн билан бўлиб, у Уотергейт можароси ҳақидаги ошкора мақолалари билан машҳур бўлди. Эфрон ва Бурштейннинг Жейкоб исмли кичик ўғил фарзандлари бор эди ва у ўз ҳомиладорлигининг еттинчи ойида турмуш ўртоғи Британиянинг АҚШдаги элчиси Маргарет Жейнинг рафиқаси билан хиёнат қилаётганини билиб қолади. Эфрон бу кўнгилсиз воқеаларнинг барчасини 1983-йилда нашр этилган „Рашк“ романида одатий мутойиба билан айтиб берган. (Инглиз тилида бу роман „Ҳеартбурн“ деб номланади ва у „юрак куйиши“ деб ҳам таржима қилинади. Бу ном романнинг бош қаҳрамонининг касбига ҳам ишора бўлиши мумкин — қаҳрамон аёл ўзининг ошпазлик рецептлари, шунингдек, унинг жисмоний ва ахлоқий ҳолатини акс эттирган китобни нашр этади). Режиссор Майкл Николс Жек Николсон ва Мерил Стрип иштирок этган худди шу номдаги филмни суратга олди. Эфрон ўз китобида турмуш ўртоғини „ҳатто венеция пардалари билан ҳам жинсий алоқа қила оладиган“ Марк исмли журналист сифатида тасвирлаган. Элчининг рафиқаси Маргарет эса романда „катта оёқли“ жирафага ўхшаган Тҳелма номи билан чиқарилди. Бернштейн китоб ва филмни судга бериш билан таҳдид қилган, лекин ҳеч қачон бундай қилмаган.

Эфрон 1987-йилдан ёзувчи ва ссенарийнавис Николас Пилегги билан турмуш қурган; улар Ню-Ёркда яшашган.

Нора лейкемия билан узоқ давом этган курашдан сўнг 2012-йил 27-июн сешанбага ўтар кечаси Ню-Ёркда 71 ёшида вафот этди.

Карера

Эфрон 1962-йилда Уэллсли коллежини тамомлаган ва президент Жон Кеннеди даврида Оқ уйда қисқа муддат амалиёт ўтаган. Биринчи сатираларидан бирини нашр этгандан сўнг, у Неw Ёрк Пост газетасига ишга жойлашди ва у ерда беш йил давомида мухбир бўлиб ишлади. 1966-йилда у Боб Дилан ва Сара Лоундс ўртасида уч ярим ой олдин бўлиб ўтган яширин никоҳ маросими ҳақида портловчи мақола ёзди. Ёзувчилик фаолияти билан бир қаторда у Эсқуире журналида аёллар муаммоларига бағишланган рукн ёзди.

70-йилларнинг ўрталарида Бернштейнга турмушга чиққанида эри ва Боб Вудворднинг илтимосига кўра у Бернштейнга Уилям Голдманнинг „Барча Президентнинг эркаклари“ ссенарийсини қайта ёзишга ёрдам берди. Охир-оқибат Эфрон-Бернштейннинг ссенарийси ҳеч қачон ишлатилмади, лекин Эфронга телесериал ёзишни таклиф қилган киши ўқиб чиқди ва бу унинг ссенарий ёзишдаги биринчи иши бўлди.

Эфроннинг 2002-йилги „Хаёлий дўстлар“ песаси ёзувчилар Лиллиан Хелман ва Мери Маккарти ўртасидаги рақобатни ўрганади.

Танланган филмография

Йил Номи Оригинал номи Рол
1983 ф Силквуд Силкwоод сценарист
1986 ф Ревность Ҳеартбурн сценарист
1989 ф Когда Гарри встретил Салли Wҳен Ҳаррй Мет Саллй... сценарист, сопродюсер
1989 ф Плюшка Cоокиэ сценарист, исполнительный продюсер
1990 ф Мои голубые небеса Мй Блуэ Ҳеавен сценарист, исполнительный продюсер
1992 ф Это моя жизнь Тҳис Ис Мй Лифе режиссёр, сценарист
1993 ф Неспящие в Сиэтле Слеэплесс ин Сеаттле режиссёр, сценарист
1994 ф Рождество психов Михед Нуц режиссёр, сценарист
1996 ф Майкл Мичаэл режиссёр, сценарист, продюсер
1998 ф Андоза:Нп1 Стрике! / Тҳе Ҳаирй Бирд / Алл И Wанна До исполнителний продюсер
1998 ф Вам письмо Ёу'ве Гот Маил режиссёр, сценарист, продюсер
2000 ф Отбой Ҳангинг Уп сценарист, продюсер
2000 ф Счастливые номера Луcкй Нумберс режиссёр, продюсер
2005 ф Колдунья Беwитчед режиссёр, сценарист, продюсер
2009 ф Джули и Джулия: Готовим счастье по рецепту Жулиэ & Жулиа режиссёр, сценарист, продюсер

Эсселар тўпламлари

  • Ақлдан озган салат
  • Оргияда Wаллфлоwер
  • (2006) Мен бўйнимни ёмон ҳис қиляпман: ва аёл бўлиш ҳақидаги бошқа фикрлар