Oʻttiz yillik urush sahifasining manbasini koʻrish

'''Oʻttiz yillik urush''' (1618-1648) — [[gabsburglar]] bloki (Papalik va [[Rech Pospolita]] tomonidan qoʻllab quvvatlangan Ispaniya va [[Avstriya]] gabsburglari, Germaniyaning katolik knyazlari) bilan gabsburglarga qarshi [[koalitsiya]] (Angliya, Gollandiya va Rossiya quvvatlab turgan german protestant knyazlari, [[Fransiya]], Shvetsiya, Daniya) oʻrtasidagi urush. 
XVII asr boshiga kelib , diniy asosda boshlangan xalqaro mojaroga [[Katolitsizm|katolik]] va [[Protestantizm|protestantlar]] o'rtasida muvozanatni saqlashga harakat qilgan ko'plab Yevropa davlatlari jalb qilindi.

[[Gabsburglar]] bloki katolitsizm tarafida, gabsburglarga qarshi koalitsiya esa (ayniqsa, urushning boshlanish paytida) protestantizm bayrogʻi ostida harakat qilgan. Bu urush bir necha davrlarga boʻlingan: Chexiya davri (1618—23) — gabsburglarga qarshi Chexiya qoʻzgʻoloni (1618—20) va chexlarning Belaya Gora yaqinida magʻlubiyatga uchrashi (1620);Daniya davri (1625—29) da gabsburglar bloki qoʻshinlari (qoʻmondonlari A. Vallenshteyn, I. Tilli) Daniyani yengib, [[Germaniya]] hududidan daniyaliklarni quvib chiqargan; [[Shvyesiya]] davri (1630—35) da shved armiyasi (qoʻmondoni [[Gustav II Adolf]]) Germaniyaga bosib kirib, Breytenfeld (1631), Lyutsen (1632) yonida gʻalaba qilgan, ammo Nyordlingan (1634) yaqinida magʻlubiyatga uchragan; FransiyaShvetsiya davri (1635—48)da Fransiya urushga kirishi bilan gabsburglarga qarshi koalitsiyaning ustunligi yaqqol koʻrindi. Natijada gabsburglarning "jahonshumul imperiya" tuzish va milliy davlatlarni boʻysundirish haqidagi rejalari barbod boʻldi, siyosiy hukmronlik Fransiya qoʻliga oʻtdi. 1648-yil Vestfaliya sulhi bilan tugagan. 

{{chala}}