ОТП Банк Гроуп (ёки ОТП гуруҳи) – Венгриянинг энг йирик тижорат банки ва Марказий ва Шарқий Европа минтақасидаги энг йирик мустақил молия муассасаларидан бири бўлиб, жисмоний ва юридик мижозлар учун банк хизматлари кўрсатади. ОТП гуруҳи суғурта, кўчмас мулк, факторинг, лизинг ва активларни бошқариш, инвестиция ва пенсия жамғармалари каби соҳалардаги шўба корхоналарни ўз ичига олади. Банк Венгриядан ташқари о'зининг шо'ба банклари орқали 11 мамлакатда, хусусан Албания (Банка ОТП Албаниа СҲА), Болгария (ДСК Банк), Молдова (ОТП Банк С.А.), Россия (ОТП Банк ОАЖ), Руминия (ОТП Банк Романиа), Сербия (ОТП Банка Србижа), Словения (Нова КБМ д.д. ва СКБ д.д.), Украина (ОТП Банк АЖ), Хорватия (ОТП банка д.д.), Ўзбекистон (Ипотека банк АТИБ) ва Черногорияда (Cрногорска комерcижална банка) мавжуд[2].

ОТП Банк Нйрт.
Тури Очиқ аксиядорлик жамияти
Тармоғи Банк иши, Молиявий хизматлари
Қачон асос солинган 1949
Ҳудудий хизмати Марказий ва Шарқий Европа
Раҳбарият Сáндор Cсáнйи
(Кузатув кенгаши раиси & Бошқарув раиси)
Маҳсулот(лар)и Истеъмол банк иши, Корпоратив банк иши, Кредит карталари, Молия ва суғурта, валюта айирбошлаш, Инвестиция банк иши, Ипотека кредитлари, Хусусий капитал, Хусусий капитални бошқариш
Айланма даромади ҲУФ 624.7 миллиард (2018)[1]
Операцион фойдаси ҲУФ 352.2 миллиард (2018)[1]
Бойлиги ҲУФ 14,590.3 миллиард (2018)[1]
Ишчилар сони 41 128 (2018)[1]
Шўба корхоналари ДСК Банк, Cрногорска Комерcижална банка, ОТП гуруҳи бўлимида тўлиқ рўйхатга қаранг
Вебсайти отпбанк.cом

2018-йил ҳолатига кўра, ОТП гуруҳининг 36 000 дан ортиқ ходимлари, 13 миллиондан ортиқ мижозлари ҳамда 1 500 дан кўпроқ банк офислари мавжуд[3]. ОТП ўзининг 25 фоизлик бозор улуши билан ҳамон энг йирик венгер тижорат банки саналади[4].

ОТП Гроуп ўз фаолиятини 1949-йилда ОТП Банк давлат жамғарма ва тижорат банки сифатида ташкил этилган пайтда бошлаган. ОТП қисқартмаси Орсзáгос Такарéк Пéнзтáр (сўзма-сўз таржимаси — „Миллий жамғарма банки“), бу банкни ташкил этишнинг асл мақсадини кўрсатади. 1995-йилда банкни хусусийлаштириш жараёни бошланди ва давлатнинг банк капиталидаги улуши битта имтиёзли олтин аксиягача қисқарди ва кўп ўтмай у ҳам бекор қилинди. Ҳозирги вақтда банклар аксияларининг катта қисми хусусий ва институционал инвесторларга тегишли бўлиб, бу компаниянинг барқарор эгалик тузилмасини таъминлайди. ОТП аксияларининг 68,61%ини эркин сузувчи аксиялар ташкил қилади. Қолган аксиялар Мегдет Раҳимқулов (8,88%), Венгриянинг МОЛ ширкати (8,57%), Гроупама франсуз суғурта ширкати (8,3%) ва Американинг Лазард ширкати (5,64%) га тегишли[5].

Тарихи

ОТП Банк 1949-йилда ташкил этилган[6]. ОТП Банкнинг илк ўтмишдоши 1839-йилда ташкил этилган Пести Ҳазаи Элсő Такарéкпéнзтáр эди. ОТП Банкнинг Миллий жамғарма банки (ОТП Банк) деб номланган ўтмишдоши 1949-йилда чакана депозитлар ва кредитлар билан таъминловчи умуммиллий, давлат мулки бўлган банк ташкилоти сифатида ташкил этилган. 1987-йилгача Миллий жамғарма банки чакана банк хизматлари кўрсатувчи ягона банк эди[7]. 1989-йилдан бери банк кўп функсияли тижорат банки сифатида фаолият юритиб, банкларга тижорат кредитлари ва банк хизматларини кўрсатиш ҳамда импорт-экспорт операцияларини амалга ошириш ҳуқуқига эга[8].

1990-йилда Миллий жамғарма банки 23 миллиард форинт устав капитали билан аксиядорлик жамияти шаклида қайтадан ташкил этилди. Унинг номи Миллий жамғарма ва тижорат банкига ўзгартирилди. Кейинчалик банкдан ташқари фаолият юритувчи ташкилий бўлинмалар билан бирга банк таркибидан ажратилди. Давлат лотереяси алоҳида давлат компаниясига айлантирилди ва „ОТП Реал Эстате“ банкнинг шўба корхонаси сифатида ташкил этилди[манба керак]. 

ОТП Банк логотипи 1991-2007 йилларда фойдаланилган

ОТП Банкни хусусийлаштириш жараёни 1995-йилда бошланди. Будапешт фонд биржасига банк аксияларининг 3 марта оммавий таклифи амалга оширилиши натижасида банкдаги давлат эгалиги ягона овоз берувчи имтиёзли (олтин) аксиягача қисқарди. Ҳозирги вақтда банк аксияларининг асосий қисми эркин сотувда бўлиб, уларнинг жами улуши 68,61 фоизни ташкил қилади. 

Ўзининг хусусийлаштириш жараёнини амалга оширгандан сўнг, ОТП Банк Марказий ва Шарқий Европа мамлакатларига қаратилган халқаро кенгайишини бошлади. Банк сўнгги йилларда бир нечта қўшиб олишларни амалга оширди. Венгриядан ташқари, ОТП Гроуп ҳозирда минтақанинг 8 та давлатида ўзининг филиаллари орқали хизмат кўрсатади: Болгарияда (ДСК Банк), Хорватияда (ОТП банка Ҳрвацка), Руминияда (ОТП Банк Романиа), Сербияда (ОТП Банка Србижа), Словакияда (ОТП Банка Словенско), Украинада (ОТП Банк АЖ), Черногорияда (Cрногорска комерcижална банка) ва Россияда (ОТП Банк ОАЖ). 2022-йил март ойида Россия-Украина уруши давридаги халқаро санксиялар туфайли ОТП Банк Россия филиалини молиялаштиришни тўхтатди[9].

2008-йил ОТП Банк тарихида муҳим воқеа бўлди, чунки у илк маротаба ўзининг шўба корхоналаридан бирини сотишга эришди. Франсиянинг Гроупама СА ширкати ўзининг суғурта бизнес йўналишини сотиб олди ва битимнинг бир қисмини стратегик нуқталарда ҳамкорлик қилиш ва молиявий ва суғурта маҳсулотларини сотишга қарор қилди. Гроупама СА ОТП Гроуп аксияларининг 8 фоизини сотиб олди.

2014-йил апрел ойида ОТП Банк маҳаллий МКБ Банкни Германиянинг БаернЛБ фирмасидан сотиб олиш бўйича келишувга яқин эканлиги эълон қилинди[10]. Франсиянинг Аха Банк Эуропе банки 2016-йил феврал ойида Венгриядаги ўртача даражадаги банк ҳисобланган ўзининг банк операциялари амалга оширувчи филиалини сотиш бўйича шартнома тузганини эълон қилди[11].

2019-йилда ОТП Банк Молдованинг МобиасБанcа компаниясини сотиб олиш бўйича шартнома тузди. Шартнома 2019-йил 25-июлда якунланди[12].

2022-йил 12-декабр куни Тошкент шаҳрида ОТП Банк Ўзбекистон ҳукумати билан „Ипотека банк“ аксиядорлик-тижорат ипотека банкининг 75 фоизини хусусийлаштириш тўғрисида шартнома имзолади. Келишув 2023-йилнинг биринчи ярмида якунланиши режалаштирилган, битим қиймати ҳали ошкор қилинмаган[13].

ОТП гуруҳи

Яшил ранг билан белгиланган ОТП Банк фаолият кўрсатаётган мамлакатлар харитаси.
ОТП халқаро штаб-квартираси ва Будапешт фонд биржаси биноси

Банкда ОТП гуруҳи деб номланган халқаро ташкилот жойлашган. Гуруҳнинг бир нечта қисмлари бизнеснинг турли соҳаларида фаолият кўрсатади.

ОТП Банк Нйрт. Универсал банк
Меркантил Банк Лтд. Аҳоли кредитлар
Меркантил Cар Лтд. Авто лизинг
Меркантил Леасе Лтд. Лизинг
ОТП Буилдинг Соcиэтй Лтд. Жамғарма банки
ОТП Мортгаге Банк Лтд. Ипотека банки
ДСК Банк (Банка ДСК) Универсал Банк (Болгария)
ОТП Банк Романиа СА Тижорат банки (Руминия)
ОТП Банка Ҳрвацка дд Сплит Тижорат банки (Хорватия)
ОТП Банка Србижа а.д. Нови Сад Тижорат банки (Сербия)
Cрногорска комерcижална банк ад Тижорат банки (Черногория)
ОТП Банк ОАЖ Украина Тижорат банки (Украина)
ОТП Cапитал Активларни бошқариш компанияси (Украина)
ОТП Банк ОАЖ Россия Тижорат банки (Россия)
МобиасБанcа Тижорат банки (Молдова)
СКБ банка д.д. Лжублжана Тижорат банки (Словения)
ОТП Банк Албаниа СҲА Тижорат банки (Албания)
ОТП Фунд Манагемент Лтд. Инвестиция фонди
ОТП Реал Эстате Фунд Манагемент Лтд. Инвестиция фонди
Ҳунгариан Интернатионал Финанcе Лтд. Халқаро молиялаштириш
ОТП Реал Эстате Лтд. Кўчмас мулкни қуриш ва сотиш
ОТП Лакáслíзинг Ипотека
ОТП Факторинг Лтд. Факторинг, форфеитинг
ОТП Фаcторинг Трустеэ Лтд. Кўчмас мулкни баҳолаш ва сотиш
ОТП Пенсион Нодавлат Пенсия жамғармаси (Украина)
ОТП Ҳеалтҳ Фунд Соғлиқни сақлаш жамғармаси
ОТП Травел Лтд. Саёҳат агентлиги
ОТП Éлетжáрадéк Зрт. Пенсия жамғармаси

ОТП Банкнинг Ўзбекистон бозорига киришга уриниши

2021-йилнинг 29-30-март кунлари Венгрия Бош вазири Виктор Орбáн Ўзбекистонга ташриф буюрди. 30-март куни ташриф юзасидан ташкил қилинган ўзбек-венгер музокараларидан сўнг, президент Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон банкларидан бирининг хусусийлаштириш жараёнида ОТП Банк иштирок этиши ҳақида гапирди[14]. Ўша куни ОТП Банк Гроуп вакиллари билан учрашувда Ўзбекистон иқтисодий блокининг бир қанча раҳбарлари иштирок этди. Музокараларда Ипотека-банк вакилларини ҳам қатнашди[15].

2021-йилнинг 29-30-сентабр кунлари Тошкентда бўлиб ўтган иқтисодий форумда ўша вақтдаги Бош вазир ўринбосари, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликка қарши курашиш вазири Жамшид Қўчқоров 2021-йил охирига қадар Ипотека-банкдаги давлат улушининг 75 фоизи Венгриянинг ОТП Банкига сотилишини расман маълум қилди[16].

Бироқ, 2022-йил февралда бошланган Россиянинг Украинадаги уруши туфайли венрияликлар Ипотека-банкдаги давлат улушини сотиб олиши кечикди. Венгрия банки Ўзбекистон ҳукуматидан уруш билан боғлиқ вазият аниқлашгунча 2-3 ойга кутиб туришни сўради. 11-апрел куни Блоомберг нашрига интервю берган ОТП Гроуп ижрочи директори Шандор Чани ОТП Ипотека-банкни сотиб олиш борасидаги фикрлари қатъий эканлигини ва томонлар деярли келишувга эришганини билдирди[17].

2022-йил ноябр ойида ОТП Банк молиявий директори Ласло Бенчик Ипотека-банкни сотиб олиш бўйича музокаралар қайтадан бошланганини маълум қилди[18]. Орадан бир ой ўтиб, 12-декабр куни расман Ипотека-банкдаги 75 фоиз давлат улуши расман Венгриянинг ОТП-Банкига сотилди. Битимнинг молиявий якуни 2023-йилнинг И ярим йиллигида якунланиши кутилмоқда[19].

Галерея

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 „Финанcиал Статеменц“. ОТП Банк. 2019-йил 8-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-ноябр 2019-йил.
  2. ↑ „ОТП Гроуп“. Қаралди: 2024-йил 16-май.
  3. ↑ „ОТП Банк - Магáнсземéлек“. www.отпбанк.ҳу. 2014-йил 10-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-апрел 2018-йил.
  4. ↑ „ОТП Банк - Магáнсземéлек“. www.отпбанк.ҳу. 2013-йил 3-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-апрел 2018-йил.
  5. ↑ „БСЕ - Cомпанй Профиле“. 2013-йил 30-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-июн 2013-йил.
  6. ↑ „Дорсум имплементед тҳе Wеалтҳ Манагемент Платформ фор ОТП Романиа“. Дорсум. 2021-йил 31-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-июл 2020-йил.
  7. ↑ „Cомпанй профиле“ (инглизча). Бет сите. Қаралди: 24-июл 2020-йил.
  8. ↑ „ОТП Банк - Ҳисторй“. www.отпбанк.ҳу. Қаралди: 24-июл 2020-йил.
  9. ↑ „ОТП Банк прекращает финансирование подразделения в России“ (русча). ТАСС (18-март 2022-йил).
  10. ↑ „Ҳунгарй'с биггест банк ОТП неаринг деал то буй МКБ“. Реутерс (8-апрел 2014-йил). 24-сентабр 2015-йилда асл нусхадан архивланган.
  11. ↑ „ОТП агреэс то буй Аха'с Ҳунгариан банкинг унит“. ИнтеллиНеwс (2016). 4-апрел 2016-йилда асл нусхадан архивланган.
  12. ↑ Мобиасбанcа – ОТП Гроуп С.А.| Прима банcă cу cапитал стрăин дин Молдова. Cеле маи аccесибиле cредите, cардури. „Cлосинг тҳе финанcиал трансаcтион оф тҳе аcқуиситион ин Молдова“. Пресс-релиз.
  13. ↑ „Венгерский ОТП Банк приобретает «Ипотека-банк»“. уз.курсив.медиа (12-декабр 2022-йил).
  14. ↑ „Ўзбекистон-Венгрия музокараларидан сўнг икки томонлама ҳужжатларни имзолаш маросими“. Президент матбуот хизмати ЁуТубе саҳифаси (30-март 2021-йил). Қаралди: 10-май 2023-йил.
  15. ↑ „"ОТП Банк Гроуп" вакиллари билан учрашув“. Банкерс.уз. Банкерс.уз. Қаралди: 10-май 2023-йил.
  16. ↑ Дилшодов, Мирзаолим. „Йил якунига қадар Ипотека банк капиталидаги 75 фоиз улуш Венгриянинг ОТП-Банк'ига сотилади“. Банкерс.уз. Банкерс.уз. Қаралди: 10-май 2023-йил.
  17. ↑ Братаниc, Жан. „ОТП Банк Делайс Узбекистан Деал он Руссиа-Украине Wар Фаллоут“. Блоомберг. Блоомберг. Блоомберг (11-апрел 2022-йил). Қаралди: 10-май 2023-йил.
  18. ↑ Дилшодов, Мирзаолим. „ОТП-Банк Ипотека банкни сотиб олиш бўйича музокараларни қайта бошлади“. Банкерс.уз (14-ноябр 2022-йил). Қаралди: 10-май 2023-йил.
  19. ↑ „«Ипотека-банк»даги давлат улушининг 75 фоизи ОТП Банк’га сотилди“. Газета.уз. Газета.уз. Газета.уз (12-декабр 2022-йил). Қаралди: 10-май 2023-йил.


Ҳаволалар