Офелт (қадимги юнонча: Ὀφέλτης), Архемор (Ἀρχέμορος „илгари вафот этган“) — қадимги юнон мифологиясидаги қаҳрамон, ўғил бола. Ликург ва Эвридиканинг ўғли. У энага томонидан ўт устига ётқизилган ҳолда сарв боғида илон чақиши натижасида вафот этди. Унинг хотирасига Немеан ўйинлари ташкил этилган[1].

Афсона

Афсонанинг бир версиясига кўра, боланинг исми Офит бўлган ва у Ликнинг ўғли бўлган[2]. Баъзиларга кўра, Эвфет ва Креузанинг ўғли[3]. Энага Гипсипилага бола юришни ўрганмагунча уни ерга қўймаслик буюрилган, чунки оракулнинг огоҳлантириши шундай эди. Бироқ, унинг ёнидан ўтиб кетаётган Фивга қарсги еттиталик қудуқ ҳақида сўраганида, у Офелтни селдерей ўсиб турган манбага (ёки бу ўсимлик тўшагига) қўяди ва аждаҳо (илон) эса уни ўлдиради. Етти киши аждаҳони[2] ўлдирди ва ёмонлик аломатларидан халос бўлиш учун Офелт хотирасига Немеан ўйинларини таъсис қилди. Ушбу эпизод Эсхилнинг „Немея“ трагедиясида тасвирланган.

Офелт ва Ликург қабри Немеяда[4] жойлашган. Офелтнинг авлодлари, Плутархнинг маълумотларига кўра, Фивда қурбонликларда биринчи бўлиб чақирилганлар[5].

Адаш

Шунингдек, Овидийнинг сўзларига кўра, (Метаморфозлар, 3:605) ўз ҳамкасблари-кемасозлар билан бирга Вакҳни (Дионисни) у Нахос оролига олиб боришни сўраганида айёрлик, ҳийла ва куч билан ўғирлаб, қулликка сотишга ҳаракат қилган „биринчи кема қурувчилардан“ бири ҳам Офелт деб аталган. Дионис Офелтни ва унинг ҳамкасблари-кемасозларни делфинларга айлантирди (Овидий, Метаморфозлар, 3:670).

Манбалар

  1. ↑ Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека И 9, 14; ИИИ 6, 4
  2. ↑ 2,0 2,1 Гигин. Мифи 74
  3. ↑ Вступлениэ к Немейским одам Пиндара. // Вестник древней истории. 1996. № 1. С.214
  4. ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади ИИ 15, 2-3
  5. ↑ Плутарх. Почему божество медлит с воздаяниэм 13