Ziyosfera

Olyka

Олика (украинча: Оли́ка , полякча: Оłйка , идишча: אליק Олик) — Украинанинг Волин вилояти, Луцк туманидаги шаҳар типидаги аҳоли пункти. Луцкдан шарқда, Путиливка дарёсида жойлашган. Аҳолиси 2022-йилга қадар 3,032 кишидан иборат.

Тарихи

Олйка, Наполеон Орданинг акварел (1874)
Олика кўчаси (1912-1914)

Олика қишлоғида ўрта асрларда Киэв Русига қарашли қишлоқлардан бири сифатида ташкил этилган[1]. Биринчи марта 1149-йилда Ҳйпатиан Чрониcлеъда эслатиб ўтилган[1][2]. ХИВ асрда Литва Буюк Герцоглиги томонидан босиб олинган[2].

Литва Буюк Герцоглиги даврида қишлоқ тез ўсиб борди ва маҳаллий магнатларнинг марказига айланди, дастлаб Киšка оиласи ва 1533-йилдан кейин Радзивиллар[2]. 1548-йилда Миколай Радзивил Олика герсоги бўлди[3]. 1569-йилда Олика Лублин иттифоқидан кейин Полша таркибига кирди.

ХВИ асрнинг иккинчи ярмида протестант ислоҳоти даврида шаҳар Полша-Литва Ҳамдўстлигидаги калвинизмнинг энг муҳим марказларидан бирига айланди. Унинг ўсиши 1648-йилдаги Чмиэлниcкй қўзғолони билан тўхтатилди, бу даврда шаҳар казаклар томонидан босиб олинди, талон-торож қилинди ва ёқиб юборилди[1][2]. Бироқ, у тез орада қайта қурилди ва 1654-йилда шаҳар ҳуқуқини олди. Нуфузли Радзивиллар оиласининг филиалларидан бирининг асосий ўрни сифатида Олйка бутун Волиниянинг энг муҳим сиёсий ва савдо марказларидан бирига айланди[4][5].

Полшанинг учинчи бўлинишида 1795-йил Россия империясига қўшиб олинди ва Волин губернаторлиги таркибига кирди. ХИХ асрда у ёғоч ва дон савдоси маркази сифатида рол ўйнашда давом этди. 1915-1916 йиллардаги Биринчи жаҳон уруши пайтида бу ҳудуд Россия ва Австрия-Венгрия кучлари ўртасида шиддатли жангларга саҳна бўлган[6]. Полша-болшевиклар урушидан сўнг, шаҳар Волин Воеводалигининг бир қисми сифатида Полшага қайта тикланди ва маҳаллий сарой таъмирланди.

1939-йилги Полша мудофаа уруши ва фашист-совет иттифоқидан сўнг, шаҳар Совет Иттифоқи қўшинлари томонидан босиб олинган. Барбаросса операциясидан сўнг, Германия Совет Иттифоқига ҳужум қилганда, немис ишғоли бошланди ва 1944-йилгача давом этди. Олика Украина миллатчилари ташкилоти (ОУН) кучлари томонидан ҳужумга учради ва чуқур зарар кўрди[7].

Иккинчи жаҳон урушидан кейин ҳудуд Совет Иттифоқи томонидан қўшиб олинди ва Украина ССР таркибига киритилди. 1991-йилдан мустақил Украинанинг бир қисми.

Галарея

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Кравцов, Сергей Р. „А Сйнагогуэ ин Олйка: Арчитеcтуре анд Легендс“, . Жеwиш Cултурал Студиэс, вол. 1, Жеwишнесс: Эхпрессион, Идентитй, анд Репресентатион Броннер: . Охфорд: Литтман Либрарй оф Жеwиш Cивилизатион, 2008 — 58–84-бет. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „Олйка“. Интернет Энcйcлопедиа оф Украине. Қаралди: 2017-йил 26-июл.
  3. ↑ Нарбутас. „Микоłаж Радзиwиłł тҳе Блаcк“. Литҳуаниан Публишерс Ассоcиатион. 2018-йил 10-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 26-июл.
  4. ↑ Стеcки, Тадеусз Ж. „Радзиwиłłоwска Оłйка“, . Прзеглąд Поwсзечнй, вол. 9, Кракów, 1887. Қаралди: 2022-йил 25-ноябр (2017-йил 2-августда асл нусхадан архивланган). 
  5. ↑ Сłоwник географиcзнй Крóлеwстwа Полскиэго и иннйч кражów сłоwиаńскич [Геограпҳиcал диcтионарй оф Полиш Кингдом анд отҳер Славиc cоунтриэс, вол. 7] Cлебоwски: , Wарсаw, 1888 — 527–28-бет. 
  6. ↑ Тҳе Неw Ёрк Тимес Индех, Волуме 4, Иссуэ 2, Неw Ёрк, 1916 — 112-бет. 
  7. ↑ „Олйка“. Яд Вашем. Қаралди: 2017-йил 25-июл. 


"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi