Онк (қадимги юнонча: Ὅγκιος) — юнон мифологиясида Аркадиядан бўлган шоҳ, Аполлоннинг ўғли, чорванинг эгаси, қизи Персефонани қидириб, маъбуда Деметер яширинган ва Посейдон томонидан севиб таъқиб қилинган[1].

Мифология

Онк Аркадия[2] ҳудудларидан бири бўлган Онкия ҳукмдори эди. Афсонага кўра, Аполлоннинг ўзи унинг отаси эди. Онк бир вақтлар Маъбуда Деметра унинг ерларида айланиб юргани сабабли, машҳур бўлди.

У тасалли топа олмай, Аид томонидан ўғирлаб кетилган қизи Персефонани қидираётганда, Посейдон Деметрани севиб қолиб таъқиб қилди. У беҳуда изланишлардан чарчаган ва умидсиз бўлиб, ҳеч бўлмаганда завқланишга мойил эди. Бироқ, Посейдон таслим бўлмади. Кейин Деметра ҳийла-найрангга қарор қилди — у тойчоққа айланди[1]. Янги қиёфага эга бўлиб, у қирол Онкга тегишли бўлган подада паноҳ топди. Бироқ, Посейдонни бу тарзда алдаб бўлмайди. У, шунингдек, реэнкарнасён инъомига эга бўлиб, айғирга айланди ва подага кириб, Деметра тойини қоплади[1][3]. Ушбу ғайритабиий иттифоқдан ёввойи от Арион ва нимфа Деспина туғилди[1].

Арион оти ноёб эди: у инсон нутқини тушунар ва ўзи гапира олади[4]. Посейдонга тегишли от подасида ўсган Онк биринчи бўлиб унга минди[1]. Кейин Геракл Авгийга қарши урушга борганида, бу отни Онкдан[1] олиб, ўзининг шериги ва аравачи Иолаусга уни бошқаришни буюрди[5]. Бошқа таҳлилга кўра, бу от Геянинг ўғли эди[6].

Посейдоннинг Деметра билан алоқасидан туғилган нимфанинг номи номаълум. Деспина (ёки Деспоина) шунчаки эпитет бўлиб, „хўжайин“ деган маънони англатади[7]. Унинг ҳақиқий исмига келсак, уни фақат ташаббускорлар билади[8]. Аркадиянинг жануби-ғарбий қисмида жойлашган Фигалия аҳолисининг ҳикояларига кўра, Деметра отни эмас, балки фақат Деспоина нимфасини туғдирган[9]. Унинг қурбонгоҳи Олимпиада жойлашган[10].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 А. П. Кондрашов. Кто эст кто в мифологии Древней Гресии и Рима. — М.: РИПОЛ классик, 2016. — С. 407.
  2. ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади. ВИИИ. 25, 4.
  3. ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади. ВИИИ. 25, 7; 42, 1.
  4. ↑ Секст Проперций. Элегии. ИИ. 34, 37.
  5. ↑ Псевдо-Гесиод. Щит Геракла. 120.
  6. ↑ Антимах Колофонский. Фиваида. фр. 32—33 Висс.
  7. ↑ Δέσποινα // Реальный словарь классических древностей / Авт.-сост. Фридрих Любкер. — СПб., 1885. — С. 390.
  8. ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади. ВИИИ. 37, 3—5.
  9. ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади. ВИИИ. 42, 1.
  10. ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади. В. 15, 4.

Адабиётлар

  • Кондрашов А.П. Қадимги Юнонистон ва Рим мифологиясида ким ким. 1738 қаҳрамонлар ва афсоналар. — М..: РИПОЛ классик, 2016. — ИСБН 978-5-386-09554-3.