ДМОЗ (инглизча: Диреcторй Мозилла), шунингдек Опен Диреcторй Прожеcт (ОДП) номи билан танилган — бу интернетдаги энг йирик ва энг узоқ фаолият юритган очиқ веб-каталог лойиҳаси бўлиб, у бутун дунё бўйлаб кўнгилли муҳаррирлар томонидан бошқарилган.

ДМОЗ

ДМОЗ бош саҳифаси (2016-йил)
Тйпе оф сите
wеб каталог
Аваилабле ин Кўп тилли (90+ тил)
Суccессор Cурлиэ
Оwнер Нецcапе Cоммуниcатионс Cорпоратион → АОЛ
Cреатед бй Рич Скрента ва Боб Труэл
УРЛ дмоз-одп.орг
Cоммерcиал Йўқ
Регистратион Ихтиёрий
Лаунчед 1998-йил 5-июн
Cуррент статус Ёпилган (2017-йил 17-март)

Лойиҳа фойдаланувчиларга мавзулар бўйича тартибланган веб-сайтлар базасини тақдим этган ва бир вақтлар интернетдаги энг ишончли манбалардан бири сифатида тан олинган.

Тарих

ДМОЗ дастлаб 1998-йилда дастурчилар Рич Скрента ва Боб Труэл томонидан ГнуҲоо номи билан ишга туширилган. Орадан кўп ўтмай, номи НеwҲоо деб ўзгартирилди ва 1999-йилда Нецcапе Cоммуниcатионс Cорпоратион томонидан сотиб олинди.

1999-йил охирида Нецcапе’ни АОЛ сотиб олганидан сўнг лойиҳа Опен Диреcторй Прожеcт деб атала бошланди. ДМОЗ ўз ма’лумотларини бутун интернет жамоатчилиги учун очиқ қилиб тақдим этган ва бу ма’лумотлардан Гоогле Диреcторй, Яҳоо!, Бинг каби йирик қидирув тизимлари фойдаланган.

Тузилиши ва ишлаш принсипи

ДМОЗ автоматик қидирув алгоритмларидан фарқли равишда, инсон муҳаррирлари томонидан қўлда таҳрир қилинар эди. Ҳар бир муҳаррир ўзига тегишли категория учун жавобгар бўлиб, янги сайтларни қўшиш, эски ма’лумотларни янгилаш ва тоифалаш ишларини олиб борган.

Каталог ҳиэрархик тузилмага эга эди — масалан:

  • Сан’ат
  • Фан
  • Та’лим
  • Спорт
  • Жамият ва маданият

Ҳар бир бўлим ўз навбатида субкатегорияларга бўлинар, фойдаланувчиларга аниқ йўналиш бўйича сайт топишни осонлаштирган.

Лицензия ва очиқлик

ДМОЗ ма’лумотлари Cреативе Cоммонс Аттрибутион-ШареАлике лицензияси асосида тарқатилган. Шу сабабли, унинг базасидан кўплаб ташқи хизматлар ва қидирув тизимлари фойдаланиш имконига эга бўлган.

ДМОЗ’да 90 дан ортиқ тилларда каталоглар мавжуд эди, шу жумладан ўзбек тили учун ҳам кичик бўлим мавжуд бўлган.

Аҳмияти

ДМОЗ ўз даврида қуйидаги сабабларга кўра муҳим лойиҳа ҳисобланган:

  • СЕО (қидирув тизимлари оптималлаштириш) соҳасида сифат белгиси сифатида қаралган.
  • ДМОЗ’да рўйхатга олинган сайтлар Гоогле ва бошқа тизимларда юқорироқ индексланар эди.
  • Веб-архив тизимларида ДМОЗ ма’лумотлари кейинчалик тарихий манба сифатида сақлаб қолинган.

Ёпилиши

2017-йил 17-март куни ДМОЗ расмий равишда ёпилди. АОЛ компанияси лойиҳа фаолиятини тўхтатганини э’лон қилди. Шу билан бирга, очиқ манбали ҳамжамиятнинг бир қисми томонидан лойиҳа янги ном — Cурлиэ сифатида давом эттирилди.

ДМОЗ ва Cурлиэ

ДМОЗ ёпилгач, унинг барча ма’лумотлари ва муҳаррирлар базаси янги платформа — Cурлиэ’га кўчирилди. Cурлиэ лойиҳаси ДМОЗ’нинг руҳини давом эттириб, фойдаланувчиларга янги сайтларни қўшиш, таҳрирлаш ва тоифалаш имкониятини тақдим этмоқда.

Бугунги кунда Cурлиэ Cреативе Cоммонс Аттрибутион-ШареАлике 3.0 лицензияси остида фаолият юритади.

Шунингдек қаранг

Манбалар

Ташқи ҳаволалар

Андоза:СЕО Андоза:Опен-соурcе софтwаре