Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Optik nevrit

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Оптик неврит
КХК-10 Ҳ46.0Ҳ46.9
КХК-9 377.30
МедлинеПлус 000741

Оптик неврит (лот. "-итис" — „яллиғланиш“) — кўриш нервининг (иккинчи чаноқ-мия нерви) бирламчи яллиғланиши[1]. Энг кўп учрайдиган сабаб — марказий асаб тизимининг демиелинизан касаллиги. Бошқа сабаблар бўлиши мумкин прогрессив менингит, кўз соққаси яллиғланиши, синусит (айниқса постериор этмоид ҳужайралар). Оптик асабнинг яллиғланишида иштирок этганда, асабнинг кўкрак қафаси папиллит деб аталади. Узоқ вақт давомида демелинация оптик невритнинг асосий патогенези ҳисобланган. 2000-йиллардан бошлаб, жараённинг ривожланишининг асосий омиллари сифатида аксон ва нейронларнинг бузилиши ҳақида тобора кўпроқ гапирилмоқда. Ушбу нейродегенератив жараённинг сабаби аниқ эмас.

Эпидемиология

Оптик невритда ёш ва ўрта ёшдаги кишиларда кўришнинг кескин ёмонлашуви энг кенг тарқалган белгиларидан биридир. Касаллик 100 000 аҳолида 1 дан 5 тагача учрайди. Оптик неврит билан оғриган беморларнинг тахминан 50 фоизида касаллик тарқоқ склерознинг биринчи белгисидир. Тарқоқ склерозли беморларда оптик неврит тахминан 40-50% ҳолларда аниқланади. Оптик неврит оптиконейромелит ҳолатида мажбурий яллиғланишдир.

Аломатлар

Оптик невритнинг клиник белгилари
  • тўсатдан кўришнинг йўқолиши (беморларнинг 90% дан кўпроғи)
  • рангни кўриш бузилиши (мажбурий симптом)
  • фотопсия каби визуал ҳодисалар (беморларнинг тахминан 30% да)
  • ижобий Утҳофф ҳодисаси

Ташхис

Оптик невритнинг ташхиси фақат клиник ҳисобланади. Оптик неврит билан оғриган беморларнинг учдан икки қисмида фундус ёки нерв охирида ўзгаришлар аниқланмайди. Беморларнинг тахминан учдан бирида асаб дисклари чегаралари хиралашган ва кўкрак учи чиқиб кетади, бу шиш пайдо бўлганлигини кўрсатади. Томирлар кенгайган, чегаралари аниқ бўлмаган, баъзида петехиал қон кетишлар кўринади. Лаборатория тадқиқотлари, шу жумладан CСФ тадқиқотлари ўзига хос эмас. Миянинг МРТ ёки CСФ текширувининг мақсади мумкин бўлган тарқоқ склерозни (МС) аниқлашдир. Визуал қўзғатилган потенциаллар оптик неврит ташхисини тасдиқлаши мумкин ва кечикиш даврининг узайиши характерлидир, бу касаллик ремиссиядан кейин ҳам давом этади[2].

Курс ва прогноз

Тадқиқотлар касалликнинг жуда тез ремиссиясини кўрсатади, аксарият ҳолларда кўриш деярли тўлиқ тикланади. Кортикостероидларни даволашда ремиссия тезроқ содир бўлади. Қолган аломатлар кўпинча чекланган кўриш майдонлари ва контрастни аниқлашнинг енгил бузилишидир. Касалликнинг қайталаниш частотаси анча юқори. Касаллик бошланганидан кейинги 15 йил ичида оптик неврит билан оғриган беморларда тарқоқ склероз ривожланиш хавфи тахминан 50% ни ташкил қилади. Невритнинг намоён бўлишида мия МРТни ўтказиш МС хавфини аниқроқ аниқлаш имконини беради: оддий МРТ билан бу хавф тахминан 25% ни ташкил қилади (кейинги 15 йил ичида). Ушбу гуруҳда кейинги 15 йил ичида МС ривожланиш хавфи 72% гача.

Даволаш

Касалликнинг яхши ўз-ўзидан ремиссиясига қарамасдан, даволаниш мутлақо зарур. Тарқоқ склероз бўлмаганида оптик невритни даволашга қаратилган терапевтик чора-тадбирлар мавжуд. Невритни даволаш кортикостероидлар билан амалга оширилади. Агар самарасиз бўлса, плазмаферез ёки иммуноглобулинлар билан даволаш кўрсатилади. Невритнинг юқумли сабаби бўлса, антибиотиклар буюрилади.

Манбалар

  1. ↑ {{{заглавие}}} (Энглиш).
  2. ↑ Монарч Дисеасе. Онтологй релеасе 2018-06-29сону — 2018-06-29 — 2018..