Origami sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Origami-crane.jpg|thumb|Origami yordamida tayyorlangan qogʻoz turna]]
[[Fayl:Crane.ogv|thumb|Qogʻoz turnani yaratish jarayoni]]'''Origami''' ({{lang-ja|折り紙}}, lit.:„buklangan qogʻoz“) – [[Dekoratsiya|dekorativ]]-[[Amaliy sanʼat|amaliy sanʼat]] turi; [[Yaponlar|yapon]] qogʻoz buklama sanʼati.

Origami sanʼati [[qogʻoz]] ixtiro qilingan [[Xitoy tarixi|Qadimgi Xitoyga]] borib taqaladi. Origami dastlab diniy marosimlarda ishlatilgan. Uzoq vaqt davomida sanʼatning bu turi faqat yuqori sinf vakillari uchun amal qilgan, ular orasida qogʻozni buklash texnikasini egallash muhim belgi boʻlgan.

Klassik origami kvadrat qogʻoz varagʻidan yasalgan.

Bunda hatto eng murakkab mahsulotning buklash [[Diagramma|diagrammasini]] chizish uchun yetarli belgilar toʻplami mavjud. Belgilarning aksariyati 1954-yilda mashhur yapon ustasi Akira Yosidzava (1911–2005) tomonidan amaliyotga kiritilgan.

Klassik origami qaychi ishlatmasdan bitta varaqdan foydalanishni talab qiladi. Bunday holda, koʻpincha murakkab modelni buklash, yaʼni unga shakl berish yoki uni saqlab qolish uchun asl varaqni [[metilselyulyoz]]<ref name="diaz">Román Díaz Origami Essence. – L’Atlier du Gresivaudan, 2010. – S. 160. – ISBN 2-84424-063-1</ref> yoki PVA oʻz ichiga olgan yopishqoq kompozitsiyalar bilan singdirish qoʻllanadi.
== Etimologiya ==
Yaponcha origami soʻzining oʻzi ikkita kichik yaponcha: „ori“ (ildiz feʼli „oru“), buklamoq va „kami“ – qogʻoz soʻzlarning birikmasidir. Yaqin vaqtgacha qogʻoz buklashning barcha shakllariga nisbatan origami soʻzi ishlatilmagan. Bundan oldin, oʻyin uchun qogʻozni yigʻish turli nomlar bilan maʼlum boʻlgan, jumladan, „orikata“ yoki „origata“ (), „orisue“ (), „orimono“ (), „tatamigami“ () va boshqalar.
== Adabiyotlar ==
* [[Kunihiko Kasahara]] (1988). ''Origami Omnibus: Paper Folding for Everybody''. Tokyo: Japan Publications, Inc. {{ISBN|4-8170-9001-4}}
* Kunihiko Kasahara and [[Toshie Takahama]] (1987). ''Origami for the Connoisseur''. Tokyo: Japan Publications, Inc. {{ISBN|0-87040-670-1}}
* [[Satoshi Kamiya]] (2005). ''Works by Satoshi Kamiya, 1995–2003''. Tokyo: Origami House
* [[Kunihiko Kasahara]] (2001). ''Extreme Origami''. {{ISBN|0-8069-8853-3}}
* Michael LaFosse. ''Origamido : Masterworks of Paper Folding'' {{ISBN|978-1564966391}}
* Nick Robinson (2004). ''Encyclopedia of Origami''. Quarto. {{ISBN|1-84448-025-9}}. A book full of stimulating designs.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category|Origami}}
* [https://www.giladorigami.com/ GiladOrigami.com], contains many book reviews
* [[wikiHow:Make-Origami|WikiHow on how to make origami]]
* [https://origamiusa.org/ Origami USA], many resources, especially for folders in the USA
* [https://www.britishorigami.org/ British Origami Society], many resources, especially for folders in the UK
* [http://www.vanessagould.com/ ''Between the Folds''], documentary film about origami and origami artists
* {{cite web |url=http://www.ted.com/talks/robert_lang_folds_way_new_origami.html |format=video |title=The math and magic of origami |first=Robert |last=Lang |publisher=[[TED (conference)|TED ED]] |date=February 2008 |access-date=April 6, 2013 |archive-date=September 11, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130911010037/http://www.ted.com/talks/robert_lang_folds_way_new_origami.html |url-status=dead }}
* {{cite web |url=https://youtube.com/watch?v=DJ4hDppP_SQ |format=video | title=See a NASA Physicist's Incredible Origami |website=[[YouTube]] |language=en |date=16 Mar 2017 |subject=Robert Lang |access-date=29 October 2022 }}
* [https://www.youtube.com/watch?v=ThwuT3_AG6w Engineering with Origami], [[YouTube]] video by [[Veritasium]] about uses of origami for [[structural engineering]]

[[Turkum:Yapon sanʼati]]