Osered
Осеред (Осеред) — Россиянинг Воронеж вилоятидаги дарё.
| Осеред | |
|---|---|
| |
| Жойлашуви | |
| Давлат | |
| Минтақа | Воронеж вилояти |
| Туман | Бутурлиновский тумани, |
Гидрография
У Калач тоғи бўйлаб, Бутурлиновский ва Павловский туманлари ҳудудидан оқиб ўтади. Дарё Бутурлиновка шаҳридан 4 км шарқда ботқоқли жардан бошланади. Павловск шаҳри яқинида, 1161 км узоқликда, чап қирғоқ бўйлаб Донгага қуйилади. Узунлиги 89 км, сув йиғиш майдони 2420 км²[1].
Тарихий маълумотлар
Икки ярим аср олдин, бу ерда, унинг қирг'ог'ида, машҳур Шипов о'рмонининг қараг'айлари ва эманларидан Пётр И фармони билан биринчи рус флотининг кемалари қурилган. Бу ердан улар Дондан Азов денгизига тушишди, бу эса туркларни титратди. О'ша вақтлар хотирасида Осереди қирг'ог'ида жойлашган қишлоқларнинг номлари сақланиб қолган: Гвазда, Пузево, Клеповка, Чернавка. Бу қишлоқларга меҳнаткашлар - Пётрнинг кема қурувчилари асос солган. Гвазда улар мих ясадилар, Клеповкада улар ён томонларини қоплаш учун перчин ясадилар, Пузевода улар "қорин", я'ни кема корпусларини ясадилар. Чернавкада улар қатрон ҳайдашди
[2].
Осеред дарёси дашт ва ўрмон-дашт зоналарининг шартли чегараси бўйлаб оқади. Ўнг қирғоғи баландроқ, баландлиги 187 м га этади, деярли бутун узунлиги бўйлаб у баргли ўрмон билан қопланган, асосан эман. Дарёнинг манбаи — калитлар, Воронеж вилояти, Бутурлиновка шаҳридан 8 км жануби-шарқда, оғзи Павловск яқинида жойлашган. Умумий узунлиги 80 километрдан ортиқ. Ҳавзанинг майдони 2420 км². Осередда узунлиги 10 км дан ортиқ бўлган 6 та сув оқими ва 10 км дан кам бўлган 22 та сув оқими мавжуд. Дарёнинг озиқланиши ёғингарчилик туфайли содир бўлади. Дарё қумтош ва оҳактош жинслардан ўтади, баъзи жойларда гранит тошлар учрайди. Пастки қисми сариқ қум билан қопланган.
Тамирлаш
Воронеж вилоятидаги Дон М-4 автомагистралининг 669-километрида Осеред дарёси орқали ўтган кўприк таъмирланиши муносабати билан вақтинчалик ҳаракатланиш тартиби жорий этилди. Йўлчилар томонидан айланма йўл ва таъмирлаш вақтида автомобиллар ҳаракатланиши мумкин бўлган айланма йўлда тезлик 50 км/соат билан чекланган.
Осеред дарёси устидаги мавжуд темир-бетон кўприк тўлиқ ёпилади ва таъмирланади. Кўприкнинг тўсиқлари, таянчлари ва оралиқ конструксиялари алмаштирилади. Конуслар ва дренажлар ҳам тикланади.
Ишлар барча экологик стандартларга мувофиқ амалга оширилади. Қурилиш тугагач, йўлчилар табиий мувозанатни тиклаш учун ўн минглаб майда балиқларни дарёга қўйиб юборишади.
Сув реэстри маълумотлари
Сув ресурслари федерал агентлиги томонидан Россия давлат сув реэстри ва Россия Федерацияси ҳудудини сув хўжалигини раёнлаштириш геоахборот тизими маълумотларига кўра тайёрланган[3].
- Ҳавза тумани — Донской
- Дарё ҳавзаси — Дон (ҳавзанинг рус қисми)
- Дарё қуйи ҳавзаси — Дондан Хопернинг қуйилишигача
- Сув хўжалиги участкаси — Дон Лиски шаҳридан Павловск шаҳригача Битюг дарёсисиз
Сув истеъмоли
- Бутурлиновка шаҳри яқинида — 1,2 м³ / с
- максимал — 330 м³ / с (1953-йил 2-апрел)
- минимал -? м³/с (1972-йил 24 март)
Ирмоқлар
Об’эктлар оғиздан олинган манбага қараб тартибланган.
- 10 км: Гаврило
- 23 км: Яр Даниловский
- 48 км: Тамановский
- 59 км: Яружний