Otto Lasch
| Отто Ляш | |
|---|---|
|
Файл:Ласч.жпг Отто Лясб Иккинчи жаҳон уруши даврида | |
| Асл исми | олмонча: Отто Ласч |
| Таваллуди |
1893-июн 25-йил Юқори Силезия, Плесс шаҳри (ҳозирги Полшанинг Пшчина шаҳри) |
| Вафоти |
29-апрел 1971-йил (77 ёшда) Бонн, Германия Федератив Республикасининг ўша пайтдаги пойтахти |
| Фуқаролиги |
|
| Қўшин турлари | Пиёда қўшинлари |
| Унвони | Генерал-лейтинант (маҳрум этилган) |
| Мукофотлари |
|
Отто Ляш (олмонча: Отто Ласч ; 1893-июн 25-йил — 1971-йил 29-апрел) — Германия Вермаҳт генерали, 1945-йилда Кенигсберг шаҳри ва қал'аси коменданти.
Биографияси
Отто Ляш (ба'зан фамилияси Лаш деб талаффуз қилинади) 1893-йил 25-июнда Юқори Силезиянинг Плесс шаҳрида (ҳозирги Полшанинг Пшчина шаҳри) маҳаллий князнинг ўрмончиси оиласида туғилган.
1913-йил март ойида та'лим якунлаб, Кулмдаги (Ғарбий Пруссия) Германия императорлик армиясининг "Княз Бисмарк" (Фüрст Бисмарк) иккинчи Егер баталёнига ўқишга кирди ва унинг таркибида Биринчи жаҳон урушида (1914-1918) қатнашди. 1914-йил 7-августда лейтенант унвонига кўтарилди. Ҳарбий хизматлари учун 1-чи ва 2-даражали Темир хоч ордени билан тақдирланган.
1919-йилдан 1935-йилгача полицияда хизмат қилиб, капитан унвонига эга бўлган полиция ротаси командири лавозимини эгаллаган, кейин Шарқий Пруссия Зенсбург (ҳозирги Полшанинг Мрагово шаҳри)даги сиёсий мактабда полиция ва жиноят ҳуқуқидан дарс берган. Полиция маёри унвони билан Силезия Бреслау (ҳозирги Полша Вроцлави) полицияси бош инспекторининг адютанти бўлган.
1935-йилда ихтиёрий равишда Германия армиясига (Вермаҳт) қўшилиб, пиёдалар полкининг штаб-квартирасида маёр унвони билан хизмат қилди. 1936-йил октябрдан - подполковник унвони билан 21-пиёда дивизиясининг 3-пиёда полкининг 3-баталони командири сифатида хизмат қилди.
Иккинчи Жаҳон уруши пайтида (1939-1945) у Вермахтнинг Полша кампаниясида (1939-йил 1-сентябр - 6-октябр) қатнашган. 1939-йил 26-октябрдан 1-пиёдалар дивизиясининг 43-пиёда полкининг қўмондони бўлиб, франсуз кампаниясида қатнашган (1940-йил 10-май - 22-июн). 1941-йил июн ойидан Шимолий армия гуруҳи таркибида Рига, Нарва ва Ленинград яқинидаги жангларда қатнашган.
1941-йил 17-июлда Ғарбий Двина (Даугава) дарёсидан ўтгани ва Ригани эгаллашда қатнашгани учун Темир хочнинг Рицар хочи[1] унвони билан тақдирланган.
1942-йил 1-августда Ляш генерал-маёр унвонига кўтарилди.
1942-йил 27-сентябрда у 217-пиёда дивизияси қўмондони этиб тайинланди.
1943-йил 1-апрелда унга генерал-лейтенант унвони берилди.
1943-йил 20-ноябрдан – 349-пиёда дивизияси қўмондони бõлди ва 1944-йил январ ойида Лвов яқинидаги жангларда қатнашди.
1944-йил 1-сентябрдан ноябр ойигача янги ташкил этилган 64-армия корпусига қўмондонлик қилиш билан бир вақтнинг ўзида Вермахтнинг 1-ҳарбий округига (Шарқий Пруссия) ҳам раҳбарлик қилди.
1944-йил 10-сентябрда „эман барглари билан темир хочнинг рицар хочи“ медали билан тақдирланган.
1944-йил 1-ноябрдан – пиёда қўшинлари генерали.
1945-йил 28-январдан – Шарқий Пруссия пойтахти Кенигсберг шаҳри ва қал'аси коменданти.
1945-йил 6-апрелдан - 9-апрелгача юқори устунликка эга СССР Қуролли Кучлари Қизил Армиясининг катта кучлари томонидан, пиёда генерали Отто фон Ляш қўмондонлиги остидаги, асосан Шарқий Пруссиядан чиққан одамлар томонидан бошқариладиган немис гарнизонининг қаттиқ қаршиликларига қарамай, қуршаб олинган ва енгиб бўлмас деб ҳисобланган Коэнигсберг шаҳри ва қал'асини 4 кунда босиб олишга муваффақ бўлдилар. Кейинги жангларнинг бефойдалигини кўриб, 9-апрел куни парламент а'золари иштирокида Ляш гарнизонни таслим бõлишга буюради ва радио орқали немис қўшинларига қаршиликни тўхтатишга чақиради. Бунинг учун у ва унинг оиласи Гитлер томонидан сиртдан ўлимга[2] ҳукм қилинади.
Урушдан кейин Ляш Совет Иттифоқида, Воркута лагерида қамоқда сақланган. 1955-йил октябр ойида унга Германияга кетишга рухсат берилди.
1968-йилда Калининградда (собиқ Коэнигсберг) 1945-йил 9-апрелда Ляш сўзсиз таслим бўлиш тўғрисида буйруқ берган бункери (дугоут)[3][4] Калининград вилоят тарих ва сан'ат музейининг филиалига айлантирилди[5].
Отто Ляш 1971-йил 29-апрелда Германия Федератив Республикасининг ўша пайтдаги пойтахти Бонн шаҳрида етмиш етти ёшида вафот этди.
Адабий фаолият
Ғарбий Германияга кўчиб ўтган Ляш 1958-йилда "Шундай қилиб, Коэнигсберг қулади. Шарқий Пруссия пойтахтининг кураши ва қулаши" (Со Фиэл Кöнигсберг. Кампф унд Унтерганг вон Остпреуßэнс Ҳаупцтадт) хотиралар китобини нашр этди. 1965-йилда у ўзининг совет асирлигидаги даври ҳақида " Цукерброт ва Пеицче " (Зуcкерброт унд Пеицче) китобини ёзди.
Мукофотлар
- Темир хоч, 2-даражали (1914-йил 5-октябр)
- Темир хочга пряшкаси 2-даражали (1939-йил 13-сентябр)
- Темир хоч, 1-даражали (1916-йил 2-июл)
- Темир хочга пряшкаси 1-даражали (1939-йил 20-октябр)
- Вермахт хизмати мукофоти, 1-4-даражали
- "1941/42 йиллардаги Шарқдаги қишки юриш учун" медали
- Эман барглари билан темир хочнинг рицар хочи
- Рицар хочи (№ 362) (1941-йил 17-июл)
- Эман барглари (№ 578) (1944-йил 10-сентябр)
- " Wеҳрмачтберичт " да 3 марта эслатиб ўтилган (1941-йил 1-июл, 1942-йил 2-июл, 1945-йил 12-апрел)
Манбалар
- ↑ Феллгиэбел, Wалтҳер-Пеэр. Диэ Трäгер дес Риттеркреузес дес Эисернен Креузес 1939—1945. Фриэдбург, Германй: Подзун-Паллас, 2000. ИСБН 3-7909-0284-5.
- ↑ Жена Ляша и его дочери были арестованы в Берлине и Дании, однако в конце войны освобождены.
- ↑
ВИДЕО. Бункер Отто фон Ляша в Калининграде (00:03:24). ЁуТубеда // ёутубе.cом (пользователь — «Калининград.Ру — новости Калининграда»; опубликовано 23 февраля 2018 года)
- ↑ Под землёй. Экскурсия в бункер, где немецкое командование сдало Кёнигсберг. — Фотогалерея. Газета «Аргументы и факты» (Калининград) // клг.аиф.ру (9 апреля 2015 года)
- ↑ Музей «Бункер». — В марте 1945 года штаб немецко-фашистских войск под командованием генерала Отто Ляша переехал в этот бункер. С этого времени подземное бомбоубежище стало называться командным пунктом генерала Ляша. (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-09-22 санасида архивланган) Официальный сайт Калининградского областного историко-художественного музея // wеструссиа.орг
Ҳаволалар
- Китоб ҳақида. Ляша "Шундай қилиб, Коэнигсберг йиқилди" (рус. )
- Биография ва фотосурат[сайт ишламайди] (мавжуд ҳавола)(олм.) )[сайт ишламайди]
- Музей "Блиндаге - Ляшнинг бункери" (рус. )