Palliativ terapiya
Паллиатив ёрдам (франсузча: паллиатифлатдан лотинча: паллиум — кўрпа, плаш) — ҳаётга хавф туғдирадиган касаллик билан боғлиқ муаммоларга дуч келган беморлар (болалар ва катталар) ва уларнинг оилаларининг ҳаёт сифатини яхшилаш, эрта аниқлаш, эҳтиёткорлик билан баҳолаш ва азоб-уқубатларнинг олдини олиш ва энгиллаштириш йўли билан ёндашув. оғриқ ва бошқа жисмоний аломатларни даволаш ва психологик ва маънавий ёрдам кўрсатиш.
„Паллятив“ атамаси паллиатив (паллиум, парда, юнонча плаш, ташқи кийим) — тўлиқ бўлмаган, вақтинчалик ечим, муаммони „плаш“ каби ёпадиган ярим чора — паллиатив ёрдам тамойилини акс эттиради: касалликнинг оғриқли кўринишларидан ҳимоя яратиш, лекин касалликнинг ўзини даволаш эмас.
Мақсад ва вазифалар
Паллиатив ёрдам:
- оғриқни ва бошқа безовта қилувчи аломатларни энгиллаштиради;
- ҳаётни тасдиқлайди ва ўлимни табиий жараён деб билади;
- ўлимнинг бошланишини тезлаштиришга ёки кечиктиришга интилмайди;
- беморларга ёрдам беришнинг психологик ва маънавий жиҳатларини ўз ичига олади;
- беморларга ўлимгача имкон қадар фаол яшашлари учун қўллаб-қувватлаш тизимини таклиф қилади;
- беморнинг касаллиги пайтида, шунингдек, боқувчисини йўқотган даврда унинг қариндошларига ёрдам бериш тизимини таклиф қилади;
- беморлар ва уларнинг оилалари эҳтиёжларини қондириш учун кўп тармоқли жамоавий ёндашувни қўллайди, шу жумладан, агар керак бўлса, марҳумни йўқотганда;
- ҳаёт сифатини яхшилайди ва касалликнинг боришига ҳам ижобий таъсир кўрсатиши мумкин;
- Кимётерапия, радиация терапияси, ҲААРТ каби ҳаётни узайтиришга қаратилган бошқа даволаш усуллари билан биргаликда касалликнинг дастлабки босқичларида қўлланади.
- ташвиш туғдирадиган клиник аломатлар ва асоратларни яхшироқ тушуниш ва даволаш учун тадқиқот ўтказишни ўз ичига олади.
Паллиатив ёрдамнинг мақсад ва вазифалари:
- этарли оғриқни йўқотиш ва бошқа оғриқли симптомларни бартараф этиш.
- беморга ва унга ғамхўрлик қилаётган қариндошларига психологик ёрдам .
- инсоннинг йўлида табиий босқич сифатида ўлимга муносабатни ривожлантириш.
- бемор ва унинг қариндошларининг маънавий эҳтиёжларини қондириш.
- оғир касаллик ва одамнинг ўлимига яқинлашиш муносабати билан юзага келадиган ижтимоий-ҳуқуқий, ахлоқий масалаларни ҳал қилиш.
Паллиатив ёрдам
Паллиатив ёрдам паллиатив терапиянинг бир қисмидир. Бу тиббиёт соҳаси бўлиб, унинг вазифалари радикал даволаш имкониятлари аллақачон тугаб бўлган беморнинг аҳволини енгиллаштириш учун мўлжалланган тиббий муолажалар ва манипуляцияларни амалга ошириш учун замонавий тиббиёт фанининг усуллари ва ютуқларидан фойдаланишдир (опера бўлмаган саратон учун паллиатив жарроҳлик, оғриқни йўқотиш, оғриқли аломатларни йўқотиш ва бошқалар)
Россияда
2019 йил 21 февралда Давлат Думаси паллиатив ёрдамни ташкил этиш тўғрисидаги қонунни учинчи ўқишда қабул қилди. Бир кун олдин Федерал Мажлис олдида сўзлаган Владимир Путин депутатларга паллиатив ёрдам тўғрисидаги қонунни қабул қилишни тезлаштиришни топширди. Президентнинг сўзларига кўра, 800 мингдан миллионгача руслар бунга муҳтож.
2019-йил 6-март куни Россия Федерацияси Президенти Владимир Путин қонун лойиҳаси Россия Федерацияси Федерал Мажлисининг иккала палатаси томонидан қабул қилингандан сўнг паллиатив ёрдам тўғрисидаги қонунни ратификация қилди . Ҳужжатда, жумладан, „Россия Федерациясида фуқароларнинг соғлиғини ҳимоя қилиш асослари тўғрисида“ Федерал қонунига гиёҳванд моддалар, шу жумладан гиёҳвандлик воситалари ва психотроп дорилар билан боғлиқ касалликлар билан боғлиқ оғриқларни энгиллаштиришга оид ўзгартиришлар киритилаётгани таъкидланган. шу жумладан, фуқароларни бепул паллиатив ёрдам дори воситалари билан таъминлаш имконияти)
Кўпгина касалликлар учун паллиатив ёрдам керак. Унга муҳтож бўлган катталарнинг аксарияти юрак-қон томир касалликлари (38,5%), саратон (34%), сурункали респиратор касалликлар (10,3%), ОИТС (5,7%) ва диабет (4,6%) каби сурункали касалликлардан азият чекмоқда. Кўплаб бошқа ҳолатлар паллиатив ёрдамни талаб қилиши мумкин, масалан буйрак етишмовчилиги, сурункали жигар касаллиги, кўп склероз, Паркинсон касаллиги, ревматоид артрит, неврологик касаллик, деманс, туғма нуқсонлар ва дори-дармонларга чидамли сил ва ҳоказо.
Паллиатив тиббиёт ассоциацияси
Ҳозирда Россияда Паллиатив тиббиёт ассоциацияси фаолият юритмоқда. Ушбу ассоциация тарихи 1995-йилда, мамлакатимиздаги илк нодавлат нотижорат жамоат ташкилотларидан бири — „Паллятив тиббиёт ва беморларни реабилитация қилиш“ жамғармаси ташкил этилган пайтдан бошланади. 2006-йилда Жамғарма „Ҳаёт сифати учун тиббиёт“ Бутунроссия жамоат ҳаракатини тузди. Ҳаракат ташкил этилганидан бери Бутунроссия тиббиёт форумини ўтказиб келади, унда маҳаллий тиббиёт ва соғлиқни сақлашнинг, шу жумладан паллиатив ёрдамнинг энг муҳим муаммолари муҳокама қилинади. 2011-йил Россия Паллиатив Тиббиёт Ассоциациясининг ташкил этилган вақти бўлди. Жамғарма мамлакатимизнинг 44 вилояти тиббиёт ходимлари ташаббуси билан ташкил этилган.
Россия паллиатив тиббиёт ассоциацияси ўзининг асосий мақсадларини номлайди:
- соғлиқни сақлаш муаммоларини ҳал қилишда тиббиёт ҳамжамиятини бирлаштириш;
- паллиатив ёрдам соҳасидаги мутахассисларни профессионал қўллаб-қувватлаш;
- беморларнинг ҳаёт сифатини яхшилаш учун мўлжалланган оптималларини ишлаб чиқиш ва соғлиқни сақлашга жорий этишга кўмаклашиш:
- ташкилий ва услубий шакллар;
- усуллари,
- янги технологиялар.
Уюшма Россия Федерациясининг таъсис суб’эктларида янги минтақавий бўлимларни яратишга катта эътибор беради ва шунингдек, индивидуал аъзолик учун очиқдир.
Ҳозирги вақтда Россия паллиатив тиббиёт ассоциацияси бошқаруви 30 кишидан иборат. Улар орасида „ОПЕКА“ Санкт-Петербург ижтимоий гериатрия марказининг бош шифокори Арам Адверикович Даниэлян ҳам бор.
Москвада кўп тармоқли паллиатив ёрдам маркази фаолият юритади, унинг асосий йўналиши оғир касалликларни энгиллаштириш ва якуний касал беморларнинг ҳаёт сифатини яхшилаш, шунингдек, беморлар ва уларнинг оилаларига психо-ижтимоий ёрдам кўрсатишдир.
Ҳоспис
Хоспис — бу ҳаёт ва ўлим оралиғида бўлган, кўпинча ҳаётининг сўнгги 6 ойлигида бўлган касалликнинг сўнгги босқичи бўлган беморларнинг доимий ва кундузи бўлиши учун паллиатив тиббий муассаса.
Шунингдек яна қаранг
Манбалар
- Паллиативная помощ. Убедителниэ факти. — Копенгаген, Дания: Европейскоэ регионалноэ бюро ВОЗ, 2005. — 32 с. — ИСБН 92-890-2282-5. Архивная копия от 17 октабря 2015 на Wайбаcк Мачине
- Совершенствованиэ паллиативной помощи пожилим людям. — Копенгаген, Дания: Европейскоэ регионалноэ бюро ВОЗ, 2005. — 40 с. — ИСБН 92-890-2283-3. Архивная копия от 17 октабря 2015 на Wайбаcк Мачине
- Лапотников В. А., Петров В. Н., Захарчук А. Г. Паллиативная медицина. Сестринский уход. Пособиэ для медицинских сестёр. — СПб.: Издателство „Диля“, 2007. — 384 с. — ИСБН 978-5-88503-619-1.
- Рекомендации Комитета министров Совета Европи государствам—участникам по организации паллиативной помощи / Пер. Е. С. Введенской. — Стокголм, Швесия: Совет Европи, 2003. — 90 с. — ИСБН 92-871-5557-7. Архивная копия от 21 августа 2013 на Wайбаcк Мачине
- Методическиэ рекомендации по организации паллиативной помощи утв. Минздравсоцразвития РФ 22.09.2008 № 7180-рх)