Панелла (италянча: панелла, мн.ч. панелле) — Палермодаги анъанавий кўча таоми бўлган нўхат унидан тайёрланиб қовурилган оладялар ёки қуймоқлар Сицилия ошхонасига ҳам хосдир[1][2][3].

Панелла одатий Палермо газакидир ва уни шаҳарнинг кўп жойларида, хусусан, „фриггиторилар“ — фритюрда тайёрланадиган таомларга ихтисослашган кафеларда сотиб олиш мумкин. Панелла асосан устига кунжут сепилган Мафалде булочкасида берилади[4]. Нўхат унидан бўлган кулчалар нон ўрнига, тамадди ёки асосий таомга қўшимча сифатида истеъмол қилинади. Улар кўпинча картошка крокетлари ёки бошқа қовурилган клярли таомлар билан истеъмол қилинади ва таъбга кўра туз, қалампир ва лимон қўшилади.

Панеллага ўхшаш таом — фетта савонесе Савона провинсиясида тайёрланади. Бу нўхат унли хамирдан бўлакчалар тайёрланиб қовуриладиган думалоқ оқ „фокачетта“ булочкасидир[5]. Лигурия ошхонасида қайнатилган ва қовурилган нўхат хамирининг бўлакларидан тайёрланган таом панисса деб аталади[6].

Рецепти

Панелла нўхат уни, сув ва майданоздан тайёрланади. Ун шўр сувда эритилади, тўғралган майданоз қўшилади. Олинган масса қуюқлашгунча паст оловда пиширилади. Шундан сўнг, у 0,5 cм дан ортиқ бўлмаган қатламли ликопчаларга суртилади (ёки совуши учун бир кечага қолдирилади). Сўнг бўлакларга бўлинади, озгина қуритилади ва чуқур фритюрда ёки кўп ёғли товада қовурилади[7].

Ширин панелла

Ширин панелла одатда 13-декабр куни Санта Лучиа байрами учун тайёрланади. Нўҳатдан тайёрланган хамирга шакар, сариёғ ёки чўчқа ёғи қўшилади. Ширин панеллар кўпинча қайнатма крем билан тортилади[8][9].

Тарихи

Рим даврида нўхат уни маҳаллий пазандаликда, айниқса полента каби таом тайёрлашда кенг қўлланган. Эҳтимол, биринчи панеллалар текис нон тайёрлаш учун ишлатиладиган вертикал печлар ичидаги тош устида пиширилган. Эҳтимол, ўрта асрларда нўхат унидан тайёрланган кулчалар аллақачон қовурила бошланган. Ҳеч бўлмаганда Сицилиядаги Ангевин сулоласининг франсуз ҳукмронлиги даврида нўхат жуда машҳур эди. У Сицилия Весперс афсоналарида учрайди (1282-йил 29-март). Йилномаларга кўра, қўзғолон пайтида, маҳаллий аҳоли ниқоби остида яширинишга уринган франсузларни аниқлаш учун, сицилияликлар гумон қилинганларга нўхат кўрсатиб, унинг нима эканлигини билишни талаб қилишган. Нўҳатнинг сицилиялик номи „Cиcири“ франсузлар учун талаффуз қилиш қийин бўлганлиги сабабли, бу сўʻз уларни аниқлаш учун синов сўзи бўлиб хизмат қилган. Бундай синовдан ўта олмаган ҳар бир киши жойида ўлдирилган.

Манбалар

  1. ↑ „ПАНЕ CОН ЛЕ ПАНЕЛЛЕ. БЙ ГИОВАННИ CАРДЕЛЛА“. 2019-йил 10-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 10-декабр.
  2. ↑ „Ла панелла, уна сториа че парте да лонтано“. 2019-йил 10-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 10-декабр.
  3. ↑ „ПАНЕЛЛА СИCИЛИАНА: ЛА ПОЛЕНТА ДЕЛ СУД“. 2019-йил 10-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 10-декабр.
  4. ↑ „Ла панелла, уна сториа че парте да лонтано“. 2019-йил 10-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 10-декабр.
  5. ↑ „Ил панино cон ле фетте ди Савона. А тутта панисса (фритта)“. 2019-йил 10-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 10-декабр.
  6. ↑ „ЛА ПАНИССА (профуми ди сториа савонесе)“. 2020-йил 1-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 10-декабр.
  7. ↑ „Лепешки из нутовой муки (Панелле)“. 2017-йил 2-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 10-декабр.
  8. ↑ „Риcетта делле панелле долcи | Долcи Сиcилиани“. 2019-йил 10-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 10-декабр.
  9. ↑ „Пер Санта Луcиа нон поссоно манcаре ле панелле долcи: л'алтра фаccиа делле "пиастрелле" дорате э салате | Сcелте ди Густо“. 2019-йил 10-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 10-декабр.