Papilio chrapkowskoides
| Кенг яшил-тасмали елканқанотли капалак | |
|---|---|
|
Устки томони | |
| Илмий таснифлаш | |
| Олам: | Ҳайвонлар |
| Тип: | Бўғимоёқлилар |
| Синф: | Ҳашаротлар |
| Туркум: | Тангачақанотлилар |
| Кенжа туркум: | Елканқанотлилар |
| Оила: | Папилионидаэ |
| Кенжа оила: | Папилионинаэ |
| Уруғ: | Папилио |
| Бинар номи | |
|
Папилио чрапкоwскоидес (Стораcе, 1952) | |
| Синонимлари | |
| |
Папилио чрапкоwскоидес — кенг яшил-тасмали елканқанотли капалак — Папилио уруғига мансуб елканқанотли капалак тури. У Конго Республикаси, Уганда, Руанда, Бурунди, Танзания, Гвинея, Серра-Леоне, Либерия, Кот-д’Ивуар, Гана, Того, Бенин, Нигерия, Камерун, Габон, Конго Демократик Республикаси ва Анголада учрайди[1].
Тавсифи
Устки томонининг кўк ёки яшилимтир ўрта тасмаси кенг бўлиб, олдинги қанотнинг орқа четида 10–14 мм, орқа қанотнинг ўртасида эса 10–17 мм кенгликка эга ва орқа томонга қараб сезиларли даражада кенгаяди. Орқа қанотнинг 2-ҳужайрасидаги доғ ҳар доим ҳужайранинг асосини тўлиқ қоплайди, 1c-ҳужайрадаги доғ эса жуда узун бўлиб, доимо ҳужайрагача етиб боради. Олдинги қанот устки томонидаги ҳужайрадаги яшил-кўк доғ базал томонга, камида 2-ҳужайранинг ўртасигача етади; олдинги қанотнинг пастки томонида йирик сарғиш чеккаости доғлари бўлмайди, энг кўпи билан четга яқин жойларда бир нечта майда доғлар мавжуд. Серра-Леонедан Конго ҳавзаси ва Экваториягача тарқалган[2].
Биологияси
Личинкалари Cалодендрум cапенсе, Веприс ва Cитрус турлари билан озиқланади[3].
Кенжа турлари
- Папилио чрапкоwскоидес чрапкоwскоидес — Конго Республикасининг шарқий қисми, Уганданинг жануби-ғарбий қисми, Руанда, Бурунди ва Танзаниянинг ғарбий қисмида тарқалган.
- Папилио чрапкоwскоидес нуреттини Коçак, 1983 — Гвинея, Серра-Леоне, Либерия, Кот-д’Ивуар, Гана, Того, Бенин, Нигерия, Камерун, Габон, Конго, Ангола, Марказий Африка Республикаси, Конго Республикаси ва Уганданинг ғарбий қисмида тарқалган[4].
- Папилио чрапкоwскоидес нерминаэ Коçак, 1983 — Сан-Томе ва Принсипида тарқалган.
Папилио чрапкоwскоидес нерминаэ айрим муаллифлар томонидан мустақил тур сифатида қаралади.
Таксономияси
Папилио чрапкоwскоидес — Папилио уруғининг вакили бўлиб, Папилио аппалачиэнсис ва Папилио хутҳус ҳам ушбу уруғга киради. Папилио чрапкоwскоидес 15 та вакилни ўз ичига олувчи ниреус тур гуруҳи деб аталадиган кладга мансуб. Унинг нақши қора рангли бўлиб, яшил ёки кўк тасма ва доғлардан иборат. Елканқанотли капалаклар деб аталишига қарамай, бу гуруҳ вакилларининг думчалари мавжуд эмас, бундан Папилио чаропус ва Папилио ҳорнимани мустасно. Клад вакиллари:
- Папилио аристопҳонтес Обертҳüр, 1897
- Папилио ниреус Линнаэус, 1758
- Папилио чаропус Wестwоод, 1843
- Папилио читонденсис де Соуса & Фернандес, 1966
- Папилио чрапкоwскии Суфферт, 1904
- Папилио чрапкоwскоидес Стораcе, 1952
- Папилио десмонди ван Сомерен, 1939
- Папилио ҳорнимани Дистант, 1879
- Папилио интержеcтана Ване-Wригҳт, 1995
- Папилио манлиус Фабриcиус, 1798
- Папилио миcропс Стораcе, 1951
- Папилио сосиа Ротҳсчилд & Жордан, 1903
- Папилио тҳурауи Карсч, 1900
- Папилио уфипа Cарcассон, 1961
- Папилио wилсони Ротҳсчилд, 1926
Тавсифи
Папилио бромиус ва П. чрапкоwскии турларини ажратишдаги чалкашликни акс эттиради. П. чрапкоwскиига жуда ўхшайди, бироқ пастки томондаги оч рангли нақшлар ва чеккаости доғлари ундагига қараганда камроқ ривожланган. Олдинги қанотнинг киприкчалари П. чрапкоwскиидаги каби оқ эмас, балки қора рангда. Бу бироз ўзгарувчан шакл бўлиб, аввалги икки шакл — П. бромиус ва П. чрапкоwскии билан тез-тез оралиқ белгиларни намоён қилади[5].
Манбалар
- ↑ „Папилио чрапкоwскоидес“. Фунет.фи. Қаралди: 2026-йил 7-сентябр.
- ↑ Ауривиллиус, [П. О.]C. 1908–1924. Ин: Сеитз, А. Диэ Гроßсчметтерлинге дер Эрде Банд 13: Абт. 2, Диэ эхотисчен Гроßсчметтерлинге, Диэ африканисчен Тагфалтер, 1925, 613 бет, 80 тахта.
- ↑ „Афротропиcал Буттерфлиэс: Филе C – Папилионидаэ - Трибе Папилионини“. 2014-йил 22-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2026-йил 7-сентябр.
- ↑ Коçак, А.Ö., 1983–1986. Море нотес он тҳе ҳомонймй оф тҳе спеcифиc намес оф Лепидоптера. Cент. энт. Студ., Приамус 2 (1983) (4): 164–166.
- ↑ Cарcассон, Р. Ҳ. (1960). Тҳе Сwаллоwтаил Буттерфлиэс оф Эаст Африcа (Лепидоптера, Папилионидаэ). Жоурнал оф тҳе Эаст Африcа Натурал Ҳисторй Соcиэтй. пдф. Шарқий Африкадаги тур гуруҳи вакиллари учун аниқлаш калити, диагностик ва бошқа қайдлар ҳамда расмлар. (Эаст Африcа Натурал Ҳисторй Соcиэтй томонидан жойлаштиришга рухсат берилган).