Paramagnetizm
Парамагнетизм (пара... ва магнетизм) — ташқи магнит майдонига киритилган жисмларнинг шу майдон йўналишига мойил йўналишда магнитланиш хоссаси. Магнит қутби яқинига жойлаштирилган ҳар қандай парамагнит жисм шу қутбга тортилади. Ташқи магнит майдони бўлмаган (Н=0) да парамагнетиклар магнитланмайди.
„Парамагнетизм“ терминини фанга М. Фарадей киритган (1845). У ферромагнитдан бошқа барча моддаларни магнит хоссалари бўйича диамагнит ва парамагнит моддаларга ажратган. Парамагнетизм зарралари (атом, молекула, ион, атом ядроси) хусусий магнит моментига эга бўлган жисмлар учунгина хос бўлиб, бу моментлар ташқи майдон бўлмаганда тартибсиз, яъни ж=0 бўлади. Ташқи майдон бўлганда майдон йўналишида мосланади.
Металлда хусусий магнит (спин) моментига ва электр ўтказувчанлик хоссасига эга бўлган электронларнинг мавжудлиги шу металлнинг парамаг-нит хоссасини ифодалайди. Ташқи магнит майдони таъсирида бу электронлар магнит моментининг йўналиши майдон йўналиши билан бир хил бўлади.
Атом ядроси ҳам хусусий магнит моментига эга. Ядро магнит моменти электрон магнит моментидан тахминан 1000-марта кичик. Атом ядросининг парамагнит қабулчанлиги электрон қабулчанлигидан тахминан 106-марта кичик. Парамагнит модда кучсиз ташқи магнит майдони таъсирида жуда кучеиз, лекин жуда паст (мутлақ нол градусга яқин) температураларда, шунингдек, ўта юқори ташқи магнит майдони (>105 Э) таъсирида кучли магнитланади. Кучеиз майдонга парамагнит модданинг маг-нитланганлиги ж майдон кучланганлиги ўсиши билан қуйидаги қонун бўйича ўсади: ж=%фф, бунда парамагнит қабулчанлиги х~ Ю~5 дан 10~3 гача қийматларни олади. Агар майдон кучли бўлса, парамагнит заррачалари магнит мо-ментларининг йўналиши ташқи магнит майдони йўналишидек бўлади (магнит тўйиниши рўй беради). Ўзгармас кучланишли майдонда температура Т ортиши билан магнит қабулчанлик Кюри қонуни бўйича камаяди.
Турли моддаларнинг Парамагнетизмини ўрганиш атом, ион, молекула, ядроларнинг магнит моментини, мураккаб молекулаларнинг тузилишини ўрганишда, материалларнинг структурасини таҳлил қилишда жуда муҳим.[1]
Яна қаранг
Манбалар
 | Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
 | Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |