Partitura

Партитура (итал. партитура — ажра-тиш, тақсимлаш) — оркестр, хор, камер ансамбл ва бошқа учун мўлжалланган кўп овозли мусиқа асарининг ҳар бир овоз ёки чолғу партиясн кўрсатилган нота ёзуви. Овозларнинг бир вақгда янграшидаги ҳаракат йўналишини осон англаш учун унда нота белгилари сатрмасатр, устма-уст ёзилади. П.ни вертикал йўналишда ўқиганда товуш (ак-корд)ларнинг гармоник бирлиги, го-ризонтал (чапдан ўнгга) ўқиганда эса ҳар бир нота йўлидаги куй ривожи ифо-даланади. П.да овозлар муайян тартибда, баландпастлигига кўра, юқоридан пастга қараб жойлаштирилади. Барча овозлар, одатда, италянча, немисча (баъзан, франсузча ва бошқалар) номлар билан кўрсатилади. Дастлаб хор П.лари (ХВИ аср), кейинчалик чолғу, вокал-чолғу ансамбллар ва оркестр П.лари ривож топган. ХИХ асргача дирижёрлар П. билан бирга дирексионаш ҳам кенг фойдаланишган. Ҳозирги кўринишдаги П. ХИХ аср ўрталарида, композиторлик ижодиёти ва дирижёрлик санъати ривожи натижасида юзага келган.