Parvin Shakir

Дастлабки карера

Парвин Шакир жуда ёшлигидан ёзишни бошлаган. У ше'р ва г'азаллар ёзган, урду ва инглиз газеталарида бир нечта мақолалари чоп қилинган.Дастлаб у "Беэна" тахаллуси билан ижод қилган.Тўққиз йил ўқитувчилик қилганидан сўнг у Покистон давлат хизматига ишга кирди ва божхона бўлимида ишлади. 1986 йилда у Покистоннинг Исломобод шаҳридаги Даромадлар марказий кенгашининг (ҳозирги Федерал даромадлар кенгаши ) иккинчи котиби этиб тайинланди.

1976-йилда у о'зининг Хушбо'й ) ше'рий то'пламини нашр эттириб , катта олқишларга сазовор бо'лди. У адабиётга қўшган улкан ҳиссаси учун Покистоннинг энг олий мукофотларидан бири – “ Ижодий ифтихор” билан тақдирланган.Кейинчалик у 1980 йилда "Сад-барг" ва 1990 йилда " Худ Каломи" ва ''Инкор'' ше'рий то'пламларини нашр этди. Бу ше'рий китоблар ''Маҳ-э-Тамам''да то'планган.Шунингдек, у газетадаги мақолалари то'пламини нашр этди.

Ше'рият услуби

У ёзган иккита асосий услуб - г'азал ва азад назм ( эркин ше'р ) бо'либ, у бир нечта адабий услублардан фойдаланган ва аёл тажрибасининг то'лиқ тасвирини яратиш учун нозик мавзуларни о'рганган.

Шакирнинг ғазаллари “мумтоз ан’ананинг замонавий сезгирлик билан уйғунлиги” саналади ва асосан ишқ ва романтика,  аёллик нуқтаи назари ҳамда гўзаллик, яқинлик, айрилиқ, ажралишлар, масофалар, ишончсизлик, бевафолик каби мавзулар билан боғлиқ. Шакир ғазалларининг аксарияти беш-ўн байтдан иборат бўлиб, кўпинча ўзаро боғлиқдир. Ба’зан кетма-кет келган икки жуфт ма’но ва контекст жиҳатидан бир-биридан кескин фарқ қилиши мумкин.

Шакирнинг ғазаллари билан солиштирганда , ше'рларида анча дадил бўлиб, ижтимоий муаммолар, жумладан, гендер тенгсизлиги, камситиш, ватанпарварлик, ёлғончилик, инсон руҳияти ва долзарб воқеаларни ўрганади. У Покистонда замонавий бо'лган ва ҳозир ҳам шундай деб ҳисобланган тарзда ёзган.

Поэтик мавзулар

Парвин Шакир ше’рлари камдан-кам тилга олинадиган нозик мавзуларни чуқур ўрганиши билан машҳур, айниқса аёллар учун. Унинг ше'рлари аёл бо'лишнинг барча қисмларини, бегуноҳликдан тортиб, о'з шаҳвонийлигини англаш бошланишигача ва катталар курашини қамраб олишга қаратилган.Буларга севгининг қийинчиликлари, аёллар дуч келадиган чекловлар ва ижтимоий босимлар ва аёлларнинг жамиятнинг барча соҳаларида ко'проқ вакил бо'лиши зарурлиги киради. Ёзувнинг Шакир айниқса машҳур бўлган жиҳатларидан бири ше’риятда аёлликни ме’ёрлаштириш усули сифатида биринчи шахс ва учинчи шахс олмошларини киритганидир, хусусан урду ше’рияти, ан’анавий эркаклик соҳаси.

Мерос

Парвин Шакирнинг ше'рлари яхши қабул қилинди ва унинг бевақт вафотидан кейин у урду тилидаги энг яхши ва "энг ко'зга ко'ринган" замонавий шоирлардан бири ҳисобланади. “Буюк шоира” сифатида э’тироф этилган унинг ше’рияти эронлик шоир Фору’ф Фарроҳзод ше’рияти билан қиёсланган ва у “урду ше’риятида аёл тажрибаси”ни ифодалаш орқали ан’анага қарши чиқишда кашшоф сифатида ко’рилган ёзувчилар қаторидан саналади.

Шакир ижодини яна бир қанча шоирлар ва умуман оммавий ахборот воситалари э’тироф этишган. Манбада шундай дейилган: “Парвин урду ше’риятининг энг яхшисини қўлга киритганга ўхшайди. Унинг услуби ва иборалар диапазони одамни қизиқтиради ва қалбни ҳаяжонга соладиган ше’рлари завқлантиради”. Яна бири "унинг ритмик оқими ва сайқалланган со'зларини" мақтайди.

Покистоннинг таниқли адабиёт арбоби Ифтихор Ориф Парвин Шакирни ўзининг тематик ранг-баранглиги ва реалистик ше’рияти билан ёшларни ҳайратда қолдиргани, ан’анавий севги мавзусига ўз ҳис-туйғуларини содда ва мулойим услубда ифодалаш орқали янги жиҳат қўшгани учун мақтаган.

Мукофотлари

Шакирнинг биринчи китоби “ Хушбу ” 1976-йилда Адамжи адабий мукофоти билан тақдирланган. Кейинчалик у 1990-йилда Покистоннинг энг юқори мукофотларидан бири бўлган “Ижодий ифтихор ” ордени билан тақдирланган.

Шахсий ҳаёт

Парвин олий ма'лумотли эди. У иккита бакалавр даражасини олди, бири инглиз адабиёти , иккинчиси тилшунослик бо'йича ва Карачи университетида худди шу фанлар бо'йича магистрлик даражасини олди . У, шунингдек, банк бошқаруви бо'йича ПҳД ва яна бир магистр даражасига эга.

1982 йилда Шакир Марказий Супериор Сервиcес (CСС) имтиҳонига муносиб бо'лди. 1991 йилда Гарвард университетида давлат бошқаруви бо'йича магистр даражасини олди .

Парвин Шакир покистонлик шифокор Сайид Носир Али билан турмуш қурди, ундан Сайид Мурод Али исмли ўғил кўрди, аммо никоҳ узоқ давом этмади ва ажралиш билан якунланди.

1994-йил 26-декабрда Парвин Исломободга ишга кетаётганида машинаси автобус билан тўқнашиб кетди. Бахциз ҳодиса унинг о'лимига олиб келди, урду ше'рияти олами учун катта ё'қотиш юз берди.