Payna
Пайна (туркча: Пайна, озарий туркча: Пайна / Пайнə, олтойча: Пайне / Пайна) ёки Пайнақан (турк. Пайнаган) — қишки зиёфат ва байрам ҳисобланади. Шунингдек туркий ва олтой халқ оғзаки ижоди ҳисобланади [1] Бу байрам Пайнани чақирган маъбуда учун уюштирилган. Демак, бу барака, унумдорлик ва фаровонлик маросимидир.
Тавсиф
Пайна эрта туркий мифологиясида, хусусан, Олтой, Сибир ва Ўрта Осиёда қиш ва қор вақти билан боғлиқ бўлган мифологик аёл персонаж эди. У шунингдек, қарағай дарахтининг проктор руҳидир. [2] У ўзининг эркак ҳамроҳи Пакта (куз руҳи) билан бирга қишда қишлоқларда ўтказиладиган маросимларрда қатнашар эди „Пайна“ сўзи ҳали ҳам Олтой тилида, шунингдек, қадимги туркий тилда „мўллик“ учун асосий шеърий сўздир. Шунинг учун у мўл-кўллик маъбудаси. Шунингдек, Пайна маъбуда Баянаи номи билан боғлиқ сўздир. Умай маъбуда ҳам баъзан бу атама билан боғлиқ.
Туркий мифологияда „Пайна“ лақабли гўзал аёл тоғ чўққиларида яшаган ва аёл у ерда одамлар билан экинлар ва одамларнинг тақдири ҳақида суҳбатлашган. У ёғоч араваларда пастдаги водийгача саёҳат қилган ва фақатгина баъзи одамлар уларнинг қўшиқларини эшитишга қодир эди.
Манбалар
- (туркча) Тüрк Митоложиси Сöзлüğü, Пıнар Караcа (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-03-03 санасида архивланган) (Пайне)
- (туркча) Тüрк Сöйленcе Сöзлüğü (Туркиш Мйтҳологй Диcтионарй), Дениз Каракурт, (ОТРС: CC БЙ-СА 3.0)
Яна қаранг
- Пахтақан
- Нардоқон
- Саёқан
- Косақан
- Баи Баианаи
Манбалар
- ↑ Тüрк Митоложиси Ансиклопедик Сöзлüк, Cелал Бейдили, Юрт Яйıневи (Паге — 467)
- ↑ Анатолий МУРАВЛЁВ, Неизвестний Алтай ДАЛЁКОЕ БЛИЗКОЕ; „Духу Пайне“
Ҳаволалар
- В. (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-10-20 санасида архивланган) Д. (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-10-20 санасида архивланган) Славнин, Ертвоприношиэ коня духу (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-10-20 санасида архивланган)
- КУМАНДИНТСЙ НА АЛТАЭ — ЖЕРТВОПРИНОСҲЕНИЭ (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-09-23 санасида архивланган)