Периер (қадимги юнонча: Περιήρης Несрēс) — қадимги юнон мифологиясидаги персонаж, Мессения ёки Спарта қироли, Эол ёки Кинортҳнинг ўғли (Ласедаэмон авлоди). Асосий наслчиликда бош қахрамон. Афсонанинг бир манбасида Периэр Горгофоннинг эри, Персеуснинг қизи ва Тйндареуснинг отаси.

Мифологияда

Омон қолган манбаларда Периернинг насабномаси ва таржимаи ҳолининг иккита тури мавжуд. Уларнинг бирига кўра, бу ҳақда Гесиод ёзади, хусусан, бу қаҳрамон Эолнинг ўғли (Эолияликларнинг эпоними ва Эллинларнинг ўғли) Энаретадан , Деймахнинг қизидан туғилган ўғли. Псеудо-Аполлодорус Периерни Эолнинг ўғиллари рўйхатида еттинчи ўринни эгаллайди — Крефей, Сизиф, Атамас, Салмонеус, Деион ва Магнетдан кейин[1]. Периер қирол Тирин Персей ва Андромеданинг қизи Горгофонега уйланади, унинг ўғиллари Афарей, Левкипп, Тиндарей ва Икарияни[1], шунингдек, Пелеуснинг рафиқаси Полйдора исмли қиз туғади. Родослик Аполлонийнинг „ Аргонаутиcа тўғрисида“ асарининг муаллифи Аэтолия Плеурон қироли Тестианинг рафиқаси, Ификл ва Алфеянинг онаси Периер Деидамианинг қизи ҳақида, Паусаниас эса шаҳарнинг номи бўлган Периер Писнинг ўғли ҳақида эслатиб ўтади. Элисдаги Пис шаҳри[2]. Периер, ушбу манбага кўра, маҳаллий сулола қисқартирилганда Мессения аҳолиси томонидан ўз шоҳлигига чақирилган[2]. Унинг қароргоҳи Анданияда бўлиб, ўлимидан сўнг қироллик ҳокимияти Афарий ва Левкиппга ўтади[2][3]. Маълумки, бу қаҳрамон ўз шоҳлигига келган машҳур овчи Меланеусга Мессениан Эҳалиядан (тарихий даврларда бу ҳудуд Карнасион деб аталган) ерларни берган[2].

Кейинчалик яна бир версия пайдо бўлади, Дорианлик. Паусаниаснинг айтишича, Стесихор Периерни спарталик қироллик уйининг аъзоси — Кинортнинг ўғли, Амиклнинг набираси, Зевснинг ўғли Лакедаэмоннинг бевосита авлоди ва Спартанинг биринчи қироли деб ҳисоблаган. Шунга кўра, Периернинг ўзи Лаконикада ҳукмронлик қилади. Эврипид фожиалари ҳақидаги шолиа маълумотларига кўра, бу шоҳнинг ўғли Эбал эди — Тиндареус, Икариус, шунингдек, Гиппоконт ва Аренанинг отаси; бошқа манбада Эбал Аренанинг қизи Афарейнинг хотини[3].

Ваҳоланки, афсонанинг муросали фикри ҳам мавжуд. Унда Горгофонт икки марта, Эолнинг ўғли Периер (бу ерда у мессениялик) ва Кинортҳнинг ўғли спарталик Эбал билан турмуш қурган. Биринчи никоҳдан Афарей, иккинчисидан Тйндареус туғилган[2][3]. Периернинг ўлимидан сўнг, Горгофон ўша пайтдаги одатларга кўра ўз жонига қасд қилиши керак эди, аммо иккинчи марта турмушга чиққан биринчи аёл бўлди[2][4].

Қадимги олимларнинг таъкидлашича, бу насл-насабларнинг хилма-хиллиги лакон ва мессения афсоналари аралашмасининг натижасидир. Шу билан бирга, ҳеч бир қадимги муаллиф Гиппокунтни Периэр ва Горгофоннинг ўғли деб атамайди, ҳеч ким Афарей ва Левкиппни Эбалнинг ўғиллари деб ҳисобламайди[5].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Аполлодор 1972.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Павсаний 2002.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Гобер 1937.
  4. ↑ Грейвс 2005.
  5. ↑ Столл 1909.

Адабиётлар

  1. Аполлодор. Мифологическая библиотека. Наука, 1972. 
  2. Павсаний. Описание Эллады. М.: Ладомир, 2002. ИСБН 5-86218-333-0. 
  3. Грейвс Р.. Мифы Древней Греции. Екатеринбург: У-Фактория, 2005. ИСБН 5-9709-0136-9. 
  4. Гобер. Периэрес // Паулйс Реаленcйcлопäдиэ дер cлассисчен Алтертумсwиссенсчафт. — 1937. — Бд. ХИХ, 1. — Кол. 743.
  5. Столл Ҳ. Периэрес 1 // W. Ҳ. Росчер: Аусфüҳрличес Лехикон дер гриэчисчен унд рöмисчен Мйтҳологиэ. — 1909. — Бд. ИИИ, 2. — Кол. 1963—1964.