Perth operatsiyasi
Пертҳ операцияси — 2006-йил июл ойида Афғонистондаги уруш пайтида Австралиянинг Орузган вилоятида ўтказган ҳарбий амалиёти. Тўққиз кунлик қидирув ва ҳужум қилиш операцияси Чўра водийсини тозалаш бўйича кўп миллатли коалициянинг кенгроқ операцияси доирасида амалга оширилди. Тарин Ковтнинг 40 км шимоли-шарқидаги ҳудудини, олтита давлатдан 500 дан ортиқ қўшинлар, шу жумладан Нидерландия Корпс Cоммандотроэпен томонидан амалга оширилди[1][2]. Операция подполковник Марк Сметҳурст қўмондонлиги остида 4-баталён, қироллик Австралия полки ва махсус ҳаво хизмати полки ходимларини ўз ичига олган Австралия Махсус Операциялар гуруҳи томонидан амалга оширилди[3][4]. Толибон қўзғолончилари билан оғир жанглар олиб борилди ва шиддатли жанг пайтида австралияликлар водийдан ўтиб, бир қатор синхронлаштирилган ва чамбарчас мувофиқлаштирилган операцияларда тозалашди. Бир неча юз исёнчининг қаттиқ қаршиликларига дуч келганига қарамай, операция охир-оқибат муваффақиятли якунланди ва Толибон катта талофатларга эга бўлди ва охир-оқибат водийдан қочиб кетди. Операциянинг кейинги босқичларида коалиция кучлари оғир граната, миномёт ва пулемётлардан ўққа тутилди. Австралия қўмондонлиги взводини тортиб олиш учун водий бўйлаб жанг қилди. Толибон кучлари кучли қаршилик кўрсатиб, бир неча марта ўқ узилган отишмалар ҳудудларини ўққа тутди, натижада бир аскар ҳалок бўлди ва яна ўн уч киши, жумладан олти австралиялик яраланди. Австралияликлар кучларининг учдан бир қисмини йўқотишларига қарамай, ҳужумни давом эттирдилар ва шиддатли жанглар пайтида командорлар ярадорларни эвакуация қилишни ташкил қилишдан олдин ҳудудни исёнчилардан муваффақиятли тарзда зарарсизлантиришди[5]. Жанг шиддатли кечган ва бир қатор австралияликлар жиддий жароҳат олган, жумладан, бир аскарнинг жағи синган, компания сержанти эса оёғидан жиддий жароҳат олган. Яна битта командор оёғидан яраланди, бу эса унинг жангни давом эттиришига тўсқинлик қилмади. Портлаш оқибатида ерга ётган яна бир Командорнинг қўлида жиддий жароҳатлар бор эди ва жанг қизғин давом этаётган пайтда шифокор унинг жароҳатини текшириб кўрди. Портловчи моддани аниқловчи ит ҳам думба томонидан жиддий жароҳат туфайли, ўша портлашда бир зум ҳушсиз қолган. Шу билан бирга, АҚШнинг учта АC-130 Спеcтре қуролли кемаси австралияликларни қўллаб-қувватлаган ҳолда тўп ва пулемётлар учун ўқ-дориларини сарфлади. Худди шундай, Австралиянинг узоқ масофали патрул машиналарида ҳам ўқ-дорилар, шу жумладан Жавелин зирҳли ракеталари ва пулемётлари учун ўқ-дорилари тугаб қолди[6].
| Пертҳ операцияси | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Афг'онистон урушининг бир қисми. 2001-2021-йиллар | |||||||
2009-йилда Афг'онистондаги Австралия махсус кучлари. | |||||||
| |||||||
| Рақиблар | |||||||
| Қўмондонлар | |||||||
| Кучлар | |||||||
| ~ 300 та махсус кучлар Ҳаво ёрдами |
Бир неча юз исёнчилар | ||||||
| Йўқотишлар | |||||||
| 6 ярадор | 150 киши ўлдирилган | ||||||
Умуман олганда, Пертҳ операцияси пайтида олти австралиялик яраланган, бу ўша пайтдаги Ветнам урушидан бери Австралия кучлари учун энг қонли жанг бўлган[7]. Охир оқибат, юқори даражадаги қурол-ярог 'ва ҳаводан ўт очишнинг катта ёрдами австралияликларга яхши қуролланган Толибон кучларини йўқ қилишга имкон берди ва кейинчалик бир қатор австралияликлар жанг пайтида ўз ҳаракатлари учун жасоратли мукофотларга сазовор қилди. Толибоннинг йўқотишлари 150 кишига етган[8][9].
Манбалар
- ↑ „Спеcиал Форcес баттле агаинст террор“. Дефенcе Магазине. Департмент оф Дефенcе (2006-йил 1-октябр). 2010-йил 25-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 11-январ.
- ↑ „Диггерс 'Киллед 150 ин Афгҳанистан'“. Тҳе Даилй Телеграпҳ (2006-йил 12-сентябр). 2007-йил 28-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 11-январ.
- ↑ МcПҳедран, Иан. „Блоодиэст баттле синcе Виэтнам“. Ҳералд Сун (2006-йил 13-сентябр). 2012-йил 30-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 11-январ.
- ↑ Ҳорнер & Боу 2008, п. 336.
- ↑ „Спеcиал Форcес баттле агаинст террор“. Дефенcе Магазине. Департмент оф Дефенcе (2006-йил 1-октябр). 2010-йил 25-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 11-январ.
- ↑ МcПҳедран, Иан. „Блоодиэст баттле синcе Виэтнам“. Ҳералд Сун (2006-йил 13-сентябр). 2012-йил 30-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 11-январ.
- ↑ МcПҳедран, Иан. „Блоодиэст баттле синcе Виэтнам“. Ҳералд Сун (2006-йил 13-сентябр). 2012-йил 30-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 11-январ.МcПҳедран, Иан (13 Септембер 2006). „Блоодиэст баттле синcе Виэтнам“. Ҳералд Сун. Арчивед фром тҳе оригинал он 30 Деcембер 2012. Ретриэвед 11 Жануарй 2009.
- ↑ „Диггерс 'Киллед 150 ин Афгҳанистан'“. Тҳе Даилй Телеграпҳ (2006-йил 12-сентябр). 2007-йил 28-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 11-январ.
- ↑ Роггио. „Тҳе Греат Талибан Туркей Шоот“. Тҳе Лонг Wар Жоурнал (2006-йил 12-сентябр). 2016-йил 3-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 9-январ.