Peter Lax
Петер Давид Лах (талаффузи: Питер Девид Лакс) (венг.: Лах Пéтер Дáвид) (1926-йил 1-майда туғилган) — венгриялик ва америкалик математик. Соф ва амалий математика соҳаларида фаолият юритиб келади. 1987-Wолф мукофоти, 2005-йил эса Абел мукофоти билан тақдирланган[1].
| Петер Давид Лах | |
|---|---|
![]() | |
| Таваллуди |
1926-йил 1-май Будапешт, Венгрия |
| Фуқаролиги | АҚШ |
| Соҳаси | Математика |
| Институтлар | Cоурант математика фанлар институти |
| Академик раҳбарлари | Курт О. Фриэдричс |
| Машҳур шогирдлари | |
| Машҳур ишлари |
Лионс–Лах–Милграм теоремаси Лах–Wендрофф услуби Лах эквивалентлик теоремаси Лах—Фриэдричс услуби Бабуšка–Лах–Милграм теоремаси |
| Мукофотлари |
Миллий фан медали (1986) Wолф мукофоти (1987) Норберт Wиэнер мукофоти (1975) Чаувенет мукофоти (1974) Абел мукофоти (2005) |
Лах 1926-йилда Будапештда яҳудий оиласида туғилган[2] . Унинг ота-онаси (Клара Корнфиэлд ва Ҳенрй Лах) шифокор бўлишган. 1941-йилда оила Будапештдан Неw Ёркка қочиб борган. Лах 19 ёшидан бошлаб Лос Аламос миллий лабораториясида Манҳаттан лойиҳасида — ядро қуролини ишлаб чиқиш дастурида иштирок этган. 1949-йилда Неw Ёрк университетидан ПҳД даражасини олган. Лах, шунингдек, Cоурант математика фанлар институтида ҳам ишлаган[3][4].
Лахнинг фаолияти кўп қиррали: олим интеграл тизимлар, зарба тўлқинлари ва гидродинамика соҳаларини ўрганиб келади. Шунингдек, у солитонлар назариясини ривожлантиришга салмоқли ҳисса қўшган. Унинг номи билан Лионс–Лах–Милграм теоремаси, Лах—Wендрофф услуби, Лах эквивалентлик теоремаси (Лах–Ричтмер теоремаси деб ҳам юритилади), Лах—Фриэдричс услуби ва Бабуšка–Лах–Милграм теоремаси каби математик тушунчалар боғлиқ[5].
Манбалар
- ↑ „Большая золотая медаль РАН имени М.В. Ломоносова“.
- ↑ „Петер Лах | Ҳунгариан-Америcан матҳематиcиан“.
- ↑ Алберс, Доналд Ж.; Алехандерсон, Гералд Л.; Реид, Cонстанcе, муҳ. (1990), „Петер Д. Лах“, Море Матҳематиcал Пеопле, Ҳарcоурт Браcе Жованович, 138–159-бет.
- ↑ Дреифус, Cлаудиа. „А Cонверсатион wитҳ Петер Лах – Фром Будапест то Лос Аламос, а Лифе ин Матҳематиcс“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2005-йил 29-март). Қаралди: 2007-йил 31-октябр.
- ↑ „Питер Д. Лакс“. 2012-йил 6-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 22-август.
Ҳаволалар
- Британниcа энсиклопедиясидаги биографияси
- 2016 Видео Интервиэw wитҳ Петер Лах бй Атомиc Ҳеритаге Фоундатион Воиcес оф тҳе Манҳаттан Прожеcт
- Элеменц фром ҳис cонтрибутионс то матҳематиcс. Популарисед пресентатион оф Петер Лах бй Ҳелге Ҳолден, публишед он тҳе Абел Призе wебсите
- Абел Призе пресс релеасе анд биограпҳй
| Олим ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |
