Pirofon
Пирофон ― 1873-йилда Ойген Кастнер томонидан ихтиро қилиниб, унинг „Лес Фламмес Чантантес“ китобида таърифи келтирилган мусиқа асбобидир[1].
Чолғу асбоби Кастнернинг тебранишлар ва „куйловчи аланга“ назарияси бўйича тадқиқотлар маҳсули эди. Пирофон найчаларида олов ўтаётганда ҳарорат градиенти пайдо бўлади ва ҳаво тебранишни бошлайди. Найчада резонанс пайдо бўлади, тебраниш кучаяди ва товуш ҳосил бўлади.
Асл конструксиясида турли узунликдаги бир қатор шиша найлар ҳар бир колбага олов киришини бошқарувчи клавиатурага уланган. Кейинчалик Кастнер пирофонни такомиллаштирди: янги моделда ҳар бир трубкада доимий равишда иккита чироқ ёнади ва уларнинг баландлиги бўйича бир-бирига нисбати клавиатурадан ўзгартирилади. Найлардаги оловни созлаш орқали унинг асосий оҳангини ёки юқори гармоник оҳангларини чақириш ёки овозни тўхтатиш мумкин. Ёнилғи сифатида пропан, бензин ёки водород ишлатилади.
Илк чолғулардан бири портлаб, созандани жароҳатлаган. Ишлаб чиқариш ва сотиш йўлга қўйилмаган, ҳозирги пастда бу чолғу ишлатилмайди.
Манбалар
- ↑ Лес Фламмес Чантантес Георгес Фрéдéриc Эугèне Кастнер, Парис 1875
Ҳаволалар
- Пирофон / / Брокхаус ва Эфроннинг энциклопедик луғати : 86 тоннада (82 тонна ва 4 та қўшимча). — Санкт-Петербург., 1890-1907.
- пирофон (мавжуд ҳавола 14.06.2016 дан [2157 кунлар]) — Мусиқа луғатидаги мақола
- Популар Мечаниcс. Лондон музейида антиқа оловли орган (инглизча). — 1952-йил. — жилд. 6. — Б. 71.