2010-йилда корейс писибанларидан бири

Писибан (корейсча: ПC방, 피시방 ёки 피씨방. "компютер хонаси") - Корея Республикасидаги Интернет-кафе ёки компютер клубининг бир тури. Бир соатлик то'лов эваига фойдаланувиларга компютерда, одатда о'йин учун жой берилади.

Писибанлар Жанубий Кореяда муҳим маданий жараёндир. 2007-йилги ма'лумотларга ко'ра, мамлакатда 20 мингдан ортиқ писибанлар фаолият юритган, уларга ҳар куни уч миллиондан ортиқ киши ташриф буюрган. Писибанлар киберспортнинг ривожланишига ва мамлакатда ММОРПГ ларнинг оммалашишига ҳисса қо'шди.

Тарихи

БНC, Кореядаги биринчи интернет-кафе. 1994-йил

Кореядаги биринчи компютер клуби Чжонжа Хапхе ( корейсча: 전자카페. "электрон кафе"), 1988-йил март ойида Ҳонгик Университети[эн] яқинида очилган ва 1991-йилгача фаолият юритган. Кафеда телефон линияси орқали уланган иккита 16 битли компютер бор эди. Ташкилот машҳурликка эришмаганига қарамай, уни ба'зан тарихда биринчи писибан деб ҳам аташади[1]. БНC деб номланган биринчи интернет кафе 1994-йил апрел ойида кореялик тадбиркор Чунг Мин Хо[2] томонидан очилган.

Замонавий ма'нода писибанлар тушунчаси 1997-йилдаги Осиё молиявий инқирозидан со'нг, электрон ва ИТ компанияларининг ко'плаб ишдан бо'шатилган ходимлари кичик бизнесга, шу жумладан писибанлар ташкил этишга кириша бошлаганидан кейин кенг тарқалган. О'з Интернет-кафеингизни очиш катта маблаг' сарфлашни талаб қилмагани учун уларнинг сони тез о'сди: 1997-йилда Кореяда 100 га яқин писибанлар бо'лган бо'лса, 1998-йилда уларнинг сони 3000 га яқин, 2001-йилга келиб 23 548 тага етди. Шахсий компютерларнинг тарқалиши билан писибанлар сони аста-секин камайиб кета бошлади; Шундай қилиб, 2007-йилда 20607 та интернет кафелар фаолият ко'рсатган[3].

Писибанлар тезда ёш геймерлар орасида машҳурликка эришди[4]. Компютер о'йинлари ёлг'из хобби ҳисобланган Америка Қо'шма Штатларидан фарқли о'лароқ, Кореяда писибанлар туфайли о'йин ижтимоий дам олиш фаолиятига айланди[5]. Уларнинг оммалашишига 1998-йилда маҳаллий тармоқ орқали о'йнашни қо'ллаб-қувватлаган СтарCрафт-нинг чиқарилиши катта ҳисса қо'шди; СтарCрафт дистрибютори ЛГ Софт банкрот бо'лганидан со'нг унинг ходимлари ҲанбитСофт компаниясига асос солди ва о'йиннинг бепул нусхаларини реклама мақсадида писибансларга жо'натишни бошлади[3].

Демография

2007-йилги ма'лумотларга ко'ра, писибанлар ҳар куни уч миллиондан ортиқ фойдаланувчиларга хизмат ко'рсатган. Писибанлар мактаб о'қувчилари ва эркак талабалар орасида энг машҳурдир[6]. Писибанга ташриф буюрувчиларнинг ёш таркиби куннинг вақтига бог'лиқ: эрталаб ташриф буюрувчиларнинг ко'пчилиги 30 ёшдан 50 ёшгача бо'лган ёши катта эркаклар, тушликдан кейин эса ёшлар гуруҳлари кела бошлайди. Улар асосан ММОРПГ: карта о'йинлари ва аркада о'йинларини о'йнашади. 20:00 дан кейин рақобатбардош о'йинчилар (одатда 18 ёш ва ундан катта) келади; ба'зилари тунаб қолишади[7].

Та'сири

Писибан меҳмонлари СтарCрафт: Броод Wар о'йнашмоқда. 2001-йил.

Писибанлар Корея Республикасида ММОРПГ-ларнинг оммалашишига сабаб бўлган. Корейслар, Г'арб аудиториясидан фарқли о'лароқ, ойлик обуна бо'лган о'йинларга о'рганишмаган, шунинг учун онлайн о'йин дистрибюторлари лицензияларни писибансларга сотган, улар о'з навбатида о'з мижозларига о'йинлардан бепул фойдаланишни та'минлаган. Лицензияларни сотиш Корея онлайн о'йинлари учун муҳим даромад манбаига айланди: масалан, 2001-йилда НCсофт даромадининг ярми писибанлар томонидан та'минланган (12,2 миллион доллардан 6,1 миллион доллар), ёлг'из о'йинчилар эса даромаднинг 35,5 фоизини келтирган[3].

Ушбу бизнес тури онлайн о'йинларда жуда ко'п фирибгарларнинг пайдо бо'лишига олиб келди. Шундай қилиб, писибанлардан Оверwатч о'йнаган ко'плаб геймерлар уларга о'тказиб юбормасдан (аимбот) отишни о'рганишга имкон берадиган учинчи томон дастурларини ишлатишди ва ҳатто рақибларига ДоС-ҳужум қилишди . О'йин фирибгарларнинг аккаунтларини блоклаб қо'йди, бироқ писибан фойдаланувчилари тезда янги аккаунт яратишлари ва худди шу руҳда о'йнашни давом эттиришлари мумкин эди. Близзард ма'лумотларига ко'ра, ҳар куни минглаб Жанубий Корея аккаунтлари Оверwатч- да блокланган. Бу Осиё серверидаги о'йинчиларнинг норозилигига олиб келди[8]. 2017-йил феврал ойида Близзард Оверwатч учун тарқатиш моделини о'згартирди, бу эса писибан фойдаланувчиларидан о'зларининг Баттле.нет аккаунтларига уникал шахсий ма'лумотлар[9] билан киришларини талаб қилди.

Писибанлар эСпортни ривожлантиришда катта рол о'йнаган. 1999-йилдан бери бутун мамлакат бо'йлаб писибанлар бо'йича турли босқичлари бо'либ о'тган соврин жамг'армаси о'н миллион вонни ташкил қилувчи турнирлар ташкил этилмоқда[4].

2007-йил ҳолатига ко'ра, Кореяда компютерларнинг то'ртдан бир қисми писибанларга сотилган (йилига 1 миллионга яқин компютер). Писибанлар ҳам реклама учун муҳим бозор ҳисобланади[6].

Писибанлар ва о'йинларга қарамлик

Писибанларнинг машҳурлиги ортиши билан кореялик о'смирлар орасида қиморга қарамликнинг тарқалиши ҳақидаги хавотирлар кучайган. Узоқ соатлик ўйин сеанслари ва ўйинларда рақобатлашиш истаги геймерларнинг уйқуси, ўқиши ва шахсий ҳаётига зарар этказиши мумкин[10]. 2010-йилда 19 ёшли о'смир о'н икки соатлик о'йин сеансидан со'нг Улсандаги писибанлардан бирида вафот этди[11]. 2011-йилда Корея Республикасида 16 ёшгача бўлган ўсмирларга ярим тундан кейин ва эрталабки олтидан олдин онлайн ўйин ўйнашни тақиқловчи қонун қабул қилинди[12].

Манбалар

  1. ↑ „최초의 ПC방, 전자 카페“ (ко). Кореа Интернет & Сеcуритй Агенcй[эн]. 2014-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 2-январ.
  2. ↑ „[인터뷰 ‘세계 최초 ПC방 창업자’ 정민호 "완주하는 게 인생의 목표"“] (ко). блоcкчаинтодай.cо.кр (2022-йил 9-феврал). Қаралди: 2023-йил 1-ноябр.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Дал Ёнг Жин „Политиcал Эcономй оф тҳе Онлине Гаме Индустрй“, . Кореа'с Онлине Гаминг Эмпире. Cамбридге, Лондон: Тҳе МИТ Пресс, 2010 — 23—26-бет. ИСБН 978-0-262-28951-1. 
  4. ↑ 4,0 4,1 Лу Зҳоухианг „Фром ПвC то ПвП“, . А Ҳисторй оф Cомпететиве Гаминг. Неw Ёрк, Лондон: Роутледге, 2022 — 111—112-бет. ИСБН 978-0-367-55961-8. 
  5. ↑ Ли, Роланд „Император Сеула: БохеР и БроодWар“, . Киберспорт. М.: Эксмо, 2018. ИСБН 978-5-04-097471-9. 
  6. ↑ 6,0 6,1 Ким Таэ-гю. „`ПC Банг’ Эмергес ас Неw Wай оф Промотион“ (эн). Тҳе Кореа Тимес (2007-йил 23-июл). Қаралди: 2023-йил 1-ноябр.
  7. ↑ Wоҳн, Йветте „Тҳе пc роом (пc банг) cултуре“. Плай ас Лифе (2010-йил 8-июл). 2013-йил 18-октябрда асл нусхадан архивланган.
  8. ↑ Cеcилла Д'Анастасио. „Wҳй Оверwатч Ҳаcкинг Ис Суч А Биг Проблем Ин Кореа“ (эн). Котаку (2017-йил 2-феврал). Қаралди: 2023-йил 1-ноябр.
  9. ↑ Бриан Ашcрафт. „Ҳоw Близзард Ис Cомбатинг Кореа'с Оверwатч Ҳаcкинг Проблем“ (эн). Котаку (2017-йил 14-феврал). Қаралди: 2023-йил 1-ноябр.
  10. ↑ Стеwарт, Кйм; Чои, Ҳеwон Парк (2003-01-03). "ПC-Банг (Роом) Cултуре: А Студй оф Кореан Cоллеге Студенц' Привате анд Публиc Усе оф Cомпутерс анд тҳе Интернет". Трендс ин Cоммуниcатион 11 (1): 63–79. дои:10.1207/С15427439ТC1101_05. ИССН 1383-8857. 
  11. ↑ Логан Wестброок. „Соутҳ Кореан Теэн Диэс Афтер Тwелве Ҳоур Гаминг Бинге“ (эн). Тҳе Эсcапист (2010-йил 31-декабр). Қаралди: 2023-йил 1-ноябр.
  12. ↑ Марлоwе, C. „Кореа слапс cурфеw он гамерс“ (эн). Дигитал Медиа Wире (2011-йил 28-ноябр). 2016-йил 3-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 23-июн.