Пол Пот (кхмер. ប៉ុល ពត - Pŏl Pôt – тахаллуси, Шимолий Камбоджа халқи ёки плантациялардаги қуллар учун камбоджача ном), ҳақиқий исми – Салот Сар; (1925-йил ёки 1928-йил 19-май, Прек Сбаув, Франсиянинг Камбоджа протекторати, Франсия Ҳиндихитойи – 1998-йил 15-апрел, Ан Лонг Венг, Оддар Меанчей вилояти) – камбоджалик сиёсат ва давлат арбоби, Камбоджа Коммунистик партия Марказий қўмитаси Бош котиби (1963-1981), Камбоджа Бош вазири (1976-1979), Қизил кхмерлар ҳаракати раҳбари. Ўзини сталинча версияда марксизм–ленинизм издоши ва Сталиннинг шогирди деб ҳисоблаган, Пол Пот давлат арбоби сифатида шаклланган[2][3]. Худди шу сабабдан СССРнинг Сталиндан кейинги раҳбариятини ревизионизм ва ҳақиқий марксизм-ленинизмдан оғган деб танқид қилади[2]. Натижада Қизил кхмерларнинг СССР ва социалистик лагернинг кўпгина бошқа мамлакатлари билан муносабатларида душманлик юзага келган, унинг режими ташқи сиёсатида Хитойнинг ёрдамига таянган.

Пол Пот
ប៉ុល ពត
Камбоджа Коммунистик партияси Бош котиби
Мансаб даври
1963-йил 22-феврал – 1981-йил 6-декабр
Президент Кҳиэу Сампҳан
Депутат
Ўтмишдоши Тоу Самоутҳ (1962)
Вориси лавозим бекор қилинган (партия тарқатиб юборилган)
Демократик Камбоджа Бош вазири
Мансаб даври
1976-йил 25-октябр – 1979-йил 7-январ
Президент Кҳиэу Сампҳан
Депутат
Ўтмишдоши Нуон Чеа
Вориси Пен Сован (1981)
Мансаб даври
1976-йил 14-апрел – 1976-йил 27-сентябр
Ўтмишдоши Кҳиэу Сампҳан
Вориси Нуон Чеа
Шахсий маълумотлари
Таваллуди
Салот Сар

19-май 1925-йил
Прек Сбаув, Кампонг Тҳом вилояти, Камбоджа, Франсия Ҳиндихитойи
Вафоти 15-апрел 1998-йил(1998-04-15)
(72 ёшда)
Чоам, Трапеанг Преи [км], Анлонг Венг, Оддар Меанчей, Камбоджа
14°21′14″Н 104°07′17″Э / 14.353862°Н 104.121282°Э / 14.353862; 104.121282
Сиёсий партияси
Бошқа сиёсий
бирлашмалари
Франсия Коммунистик партияси (1950-йиллар)
Турмуш ўртоғи
Болалари Сар Патчата [1]
Таълим ЭФРЕИ (даражаси номаълум)
Имзоси
Ҳарбий хизматлари
Мансублиги
Хизмат йиллари 1963–1997
Унвони Генерал
Жанглари

Пол Пот бошчилигида коммунизм қуриш мақсади билан жамиятни тубдан қайта қуришга ҳаракат қилинди, бу оммавий қатағон, этник тозалаш ва очарчилик билан кечади. Унинг ҳукмронлиги давридаги воқеаларда, турли маълумотларга кўра, 1 миллиондан 3 миллионгача одам ҳалок бўлган[4][5][6]. Кейинчалик ушбу ҳодиса Камбоджа геноциди деб номлана бошланган. 1979-йилда Ветнам истилоси натижасида қизил кхмерлар режими ҳокимиятдан олиб ташланган. Пол Пот Камбоджа ўрмонларида яширинган ҳамда кейинги йилларда Ветнам ва у қўллаб-қувватлаган режимга қарши курашган ташкилотга раҳбарлик қилишда давом этган. 1998-йилда Пол Пот ўз шериклари томонидан уй қамоғига олинган ва кўп ўтмай вафот этган. Бирлашган Миллатлар Ташкилоти кўмагида тузилган суд кейинчалик унинг бир қатор шерикларини геноцидда айблаб ҳукм қилган бўлса-да, Пол Пот жавобгарликка тортилмади.

Манбалар

  1. ↑ „Пол Пот'с даугҳтер wедс“. Тҳе Пҳном Пенҳ Пост (2014-йил 17-март). 2014-йил 10-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 29-июн.
  2. ↑ 2,0 2,1 Шорт, Пҳилип. Пол Пот: Тҳе Ҳисторй оф а Нигҳтмаре. – Лондон: Жоҳн Муррай, 2004. – П. 65—67, 147. – ИСБН 978-0719565694.
  3. ↑ Чандлер, Давид П. Бротҳер Нумбер Оне: А Политиcал Биограпҳй оф Пол Пот. – Боулдер, Сан Франcисcо, анд Охфорд: Wествиэw Пресс, 1992. – П. 34. – ИСБН 0-8133-0927-1.
  4. ↑ Марек Слиwински, Ле Гéноcиде Кҳмер Роуге: Уне Аналйсе Дéмограпҳиқуэ (Л’Ҳарматтан, 1995).
  5. ↑ Банистер, Жудитҳ, анд Паиге Жоҳнсон (1993). „Афтер тҳе Нигҳтмаре: Тҳе Популатион оф Cамбодиа.“ Ин Геноcиде анд Демоcраcй ин Cамбодиа: Тҳе Кҳмер Роуге, тҳе Унитед Натионс анд тҳе Интернатионал Cоммунитй, эд. Бен Киэрнан. Неw Ҳавен, Cонн.: Яле Университй Соутҳеаст Асиа Студиэс.
  6. ↑ В Камбодже начался суд над «красными кхмерами» : [арх. 26 июл 2020] // Хато: {{публикация}} андозасида |нашр= параметр кўрсатилмаган . — ББC. — Андоза:АрХив.