Портиа Луcретиа Симпсон-Миллер (1945-йил 12-декабрда туғилган) — ямайкалик сиёсатчи[1]. У 2006-йил мартидан 2007-йил сентабригача ва яна 2012-йил 5-январдан 2016-йил 3-мартигача Ямайка Бош вазири лавозимида ишлаган[2]. У 2005-йилдан 2017-йилгача икки марта Халқ миллий партияси раҳбари, 2007-йилдан 2012-йилгача ва 2016-йилдан 2017-йилгача мухолифат етакчиси бўлган.

Портиа Симпсон-Миллер

Ямайканинг еттинчи бош вазири
Ямайка Бош вазири
Мансаб даври
2012-йил 5-январ – 2016-йил 3-март
Вице-президент

Бруcе Голдинг

Эндрю Ҳолнесс
Ҳукмдор Елизаветта ИИ
Ўтмишдоши Эндрю Ҳолнесс
Вориси Эндрю Ҳолнесс
Ямайка Бош вазири
Мансаб даври
2006-йил 30-март – 2007-йил 11-сентабр
Ҳукмдор Елизаветта ИИ
Ўтмишдоши П. Ж. Паттерсон
Вориси Бруcе Голдинг
Ямайка Мухолифат партияси раиси
Мансаб даври
2016-йил 3-март – 2017-йил 2-апрел
Ҳукмдор Елизаветта ИИ
Ўтмишдоши Эндрю Ҳолнесс
Вориси Петер Пҳиллипс
Ямайка Мухолифат партияси раиси
Мансаб даври
2007-йил 11-сентабр – 2012-йил 5-январ
Ўтмишдоши Бруcе Голдинг
Вориси Эндрю Ҳолнесс
Миллий партия раҳбари
Мансаб даври
2005-йил 30-март – 2017-йил 26-март
Ўтмишдоши П. Ж. Паттерсон
Вориси Петер Пҳиллипс
Шахсий маълумотлари
Таваллуди 1945-йил 12-декабр
Вуд Ҳолл Ямайка
Турмуш ўртоғи Эрралд Миллер

Симпсон-Миллер Бош вазир лавозимида ишлаган вақтида мудофаа, тараққиёт, ахборот ва спорт вазири лавозимларини сақлаб қолди. Сиёсий фаолияти давомида у меҳнат, ижтимоий ҳимоя ва спорт вазири, туризм ва спорт вазири, маҳаллий бошқарув вазири лавозимларида ҳам ишлаган. 2011-йил декабр ойида унинг партияси Ямайка Меҳнат партиясини мағлуб этган сайловда ғалаба қозонганидан сўнг, у мустақилликдан бери кетма-кет бош вазир лавозимини эгаллаган иккинчи шахс бўлди, биринчиси Майкл Менли эди[3]. Унинг раҳбарлигидаги Халқ миллий партияси 2016-йил 25-февралдаги умумий сайловда Эндрю Холнесс бошчилигидаги Ямайка Меҳнат партиясига атиги бир ўрин билан ютқазди. Сиёсий шарҳловчилардан бири сўровни „Ямайкада бўлган энг яқин сайлов“ деб таърифлади[4]. Ушбу мағлубиятдан сўнг Симпсон-Миллер 2017-йилда истеъфога чиқди.

Симпсон-Миллер 2012-йилда Тиме журнали томонидан дунёдаги энг нуфузли 100 киши рўйхатига киритилган. 2011-йилда у Тҳе Глеанер анд Обсервер томонидан „Йил одами“ деб топилди.

Сиёсий карера

Симпсон-Миллер 1976-йилда Ямайка парламентига, Жанубий Ғарбий Сент-Эндрю Париш сайлов округи вакили сифатида Халқ миллий партияси аъзоси сифатида сайланган. ПНП 1983-йилда чақирилган сайловларни бойкот қилди. У кейинги сайловларда яна ўша ўринга сайланди ва 1989-йилдан 1993-йилгача Меҳнат, фаровонлик ва спорт вазири лавозимида ишлади. 1993-йилдан 1995-йилгача меҳнат ва фаровонлик вазири, 1995-йилдан 2000-йил февралигача меҳнат, ижтимоий ҳимоя ва спорт вазири, 2000-йил февралидан 2002-йил октабригача туризм ва спорт вазири, 2002-йил октабридан эса маҳаллий бошқарув ва спорт вазири бўлди

У 1978-йилдан 2006-йилгача ПНП вице-президенти бўлиб ишлаган. ПНПнинг 2006-йил 26-февралда ўтказилган ПЖ Паттерсоннинг вориси этиб сайланиши бўйича ички сайловда у 1775 овоз олди. Унинг энг яқин рақиби, ўша пайтдаги хавфсизлик вазири доктор Питер Филлипс эса 1538 овоз олди[5]. У делегатларнинг тахминан 47% овозини тўплади ва бу уни ваколатли делегатларнинг ярмидан камроғи томонидан сайланган биринчи ПНП президентига айлантирди. 2008-йил июл ойида Симпсон-Миллер Пҳиллипс томонидан ПНП президентлигига даъвогарлик қилди. 20-сентабр куни партия делегатлари ўртасида сайлов бўлиб ўтди. У кетма-кет иккинчи йил ПНП раҳбари этиб қайта сайланди ва уни аввалги сайловдагидан ҳам каттароқ фарқ билан мағлуб этди.

Бош Вазир

Симпсон-Миллер 2006-йил 30-мартда Паттерсонни бош вазир сифатида алмаштирди ва доминикалик Эугениа Чарлес ва Гаяналик Жанет Жагандан кейин мамлакат ҳукуматининг биринчи аёли ва Кариб ҳавзасидаги учинчи аёл бўлди. Қасамёд қабул қилгандан кейин Вазирлар Маҳкамасини ташкил қилишда у мудофаа вазири лавозимини эгаллади.

2007-йилги сайловлар

2007-йил 3-сентабрда Симпсон-Миллер партияси умумий сайловларда деярли ютқазди ва Ямайка Меҳнат партияси 33 ўринни эгаллаб, 27-ўрнини сақлаб қолди. Қайта санашлар ва икки фуқароликка эга бўлган ҳукумат депутати ҳуқуқига оид сайлов петицияси қарори қабул қилингандан сўнг, бу чегара 32–28 гача қайта кўриб чиқилди[6]. Ушбу сайлов 18 йиллик ПНП ҳукмронлигига барҳам берди ва Брюс Голдинг янги бош вазир бўлди[7].

Бир рекламада Симпсон-Миллернинг Жануби-Ғарбий Сент-Эндрю[8] ўзига тегишли сайлов округидаги аянчли шароитлар таъкидланган, бошқалари эса баҳсли интервюлардан[9] яратилган, бошқалари эса унинг раҳбар сифатидаги ваколатлари билан боғлиқ масалаларни муҳокама қилган[10].

Симпсон-Миллер дастлаб мағлубиятни тан олишдан бош тортди ва овоз беришда қонунбузарликлар ва қайта санаш якуний натижани ўзгартириши мумкинлигини даъво қилди. Америка Давлатлари Ташкилоти сайловни эркин ва адолатли деб э’лон қилган баёнот берди. Сайловни кузатган халқаро кузатувчилар гуруҳига раҳбарлик қилган ОАС бош котиби ёрдамчиси Алберт Рамдин, „Мен бу сайлов халқаро назорат остида бўлиши мумкинлигига ишонаман“, деди. У 5-сентабр куни мағлубиятни тан олди[11]. 11-сентабрда Симпсон Миллернинг ўрнига ЖЛП раҳбари Брюс Голдинг бош вазир этиб тайинланди. 2011-йилда Голдинг истеъфога чиқди ва Эндрю Холнесс Ямайканинг 9-бош вазири бўлди.

2011-йилги сайлов

Портиа Симпсон-Миллер ПЖ Паттерсон ва Wйкеҳам МcНеилл билан. 2011-йилда

2011-йил 5-декабрда Холнесс генерал-губернатор сер Патрик Аллендан парламентни тарқатиб юборишни ва 2012-йил сентабргача конституциявий зарур бўлмаганига қарамай, сайлов ўтказишни сўради. 2011-йилги сайлов санаси 29-декабр деб белгиланди ва асосий маҳаллий оммавий ахборот воситалари сайловни „чақиришга жуда яқин“ деб баҳолади. Бироқ, Симпсон-Миллер асосий сайлов округларида сайловолди ташвиқотини олиб борар экан, бўшлиқ ПНП фойдасига кенгайди. Сайловдан бир неча кун олдин Симпсон-Миллер теледебатда ЛГБТ ҳуқуқларини тўлиқ қўллаб-қувватлади ва бу овоз беришдан олдин ўн бир соатлик тортишувларга сабаб бўлди[12].

29-декабр куни бўлиб ўтган эрта овозларни санаб чиқишда ПНП кўплаб сайлов округларида ғалаба қозонаётгани ма’лум бўлди. Кечқурун Ямайка Обсервер ПНП учун 63 сайлов округидан 41 тасини эълон қилди[13]. Сайлов натижалари 5-январ куни Сайлов идораси томонидан расман эълон қилинди ва генерал-губернаторнинг илтимосига биноан Симпсон-Миллер Ямайканинг янги ҳукуматини тузди[14].

2011-йилги Ямайкадаги умумий сайловда ўринлар сони 63 тага кўпайтирилди ва ПНП 42 ўринни эгаллаб, ЖЛП 21 ўринни банд қилди. Сайловчиларнинг 53,17 фоизи иштирок этди[15].

2016-йилги сайловлар

2016-йил 25-февралдаги Ямайка умумий сайловида Симпсон-Миллер Эндрю Холнессга кичик фарқ билан ютқазди. Бу эса қайта санаб чиқишга олиб келди. Натижада ПНПга қўшимча ўрин берилди ва ўзи бир ўринни йўқотди. ПНП 31 та, ЖЛП эса 32 та ўринни қўлга киритди[16]. Бунинг натижасида Симпсон-Миллер иккинчи марта мухолифат раҳбари бўлди. Сайловчилар иштироки биринчи марта 50 фоиздан паст бўлиб, атиги 48,37 фоизни ташкил этди[17].

Ўз партияси ичидан уни партия етакчиси лавозимини тарк этиш ҳақидаги чақириқларидан сўнг, Симпсон-Миллер 2016-йил 4-декабрда қайта сайланишга номзод кўрсатмаслигини эълон қилди[18]. Унинг ўрнига 2017-йил 26-мартда молия вазири ва собиқ рақиби Питер Филлипс тайинланди. У 2017-йил июн ойида депутатликдан кетди[19].

Сиёсий позициялар

Симпсон-Миллер Ямайка республикачилигини қўллаб-қувватлайди ва Ямайка монархиясини сайланган президент билан алмаштиришни маъқуллади[20]. Хабар қилинишича, Симпсон-Миллер орол мустақиллигининг 50 йиллиги доирасида Ямайкани республикага айлантиришга ваъда берган[21]. Симпсон-Миллер вақти-вақти билан популист деб аталган.

Шахсий ҳаёти

1998-йилда Симпсон Cабле Вирелесс Жамаиcа Лтд компаниясининг собиқ бош директори ва бизнес раҳбари Эрралд Миллерга турмушга чиқди. 2006-йил 29-майда унга (ва унинг турмуш ўртоғига) Ямайканинг „Энг ҳурматли“ унвонини берилиб, Ямайканинг халқ ордени билан тақдирланди.

Таълим

Симпсон-Миллер давлат бошқаруви бўйича бакалавр даражасига, шунингдек, Унион Институт ва Синсиннати, Огаё университетидан жамоатчилик билан алоқалар ва илғор менежмент бўйича сертификатларга эга. У, шунингдек, Гарвард университети қошида Жон Кеннеди номидаги Ҳукумат мактабида Ривожланиш бўйича етакчилар учун ижрочи дастурини тамомлаган. Бош вазир Симпсон Миллер Иттифоқ институти томонидан инсонпарварлик мактублари бўйича фахрий докторлик унвони ва Шимолий Кариб университетининг давлат хизмати бўйича фахрий доктори унвонига сазовор бўлди.

Мақтовлар

  • Симпсон-Миллер 2012-йилда Тиме журнали томонидан дунёдаги энг нуфузли 100 киши рўйхатига киритилган[22].
  • Симпсон-Миллер 2011-йилги Глеанер мукофотларида Тҳе Глеанер анд Обсервер томонидан Йил одами деб топилди[23].
  • Симпсон-Миллер ҳозирги ва собиқ аёл президентлар ва бош вазирларнинг халқаро тармоғи бўлган Жаҳон Лидерлари Аёллари Кенгаши аъзоси[24].

Манбалар

  1. ↑ „ПМ Портиа Симпсон Миллер турнс 67 тодай“. Жамаиcа Обсервер (12-декабр 2012-йил). 27-июл 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-июл 2020-йил.
  2. ↑ „Тҳоусандс гатҳер фор Симпсон Миллер'с Сwеаринг-ин“. Жамаиcа-глеанер.cом (5-январ 2012-йил). Қаралди: 3-феврал 2013-йил.
  3. ↑ „го-жамаиcа.cом“. го-жамаиcа.cом (2012-йил 5-январ). Қаралди: 3-феврал 2013-йил.[сайт ишламайди]
  4. ↑ „ПМ, ЖЛП, политиcал омбудсман реминд Ж’cанс тҳат реcоунт ис нормал проcесс - Неwс“. Тҳе Жамаиcа Обсервер. 6-октабр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 29-феврал 2016-йил.
  5. ↑ „Жамаиcа то гет фирст wоман леадер“. ББC Неwс (26-феврал 2006-йил). Қаралди: 31-декабр 2011-йил.
  6. ↑ Cариббеан Элеcтионс: Жамаиcан Элеcтион Cентре, „Жамаиcан генерал элеcтион ресулц 3 Септембер 2007“ ҳттп://www.cариббеанелеcтионс.cом/жм/элеcтионс/жм_ресулц_2007.асп (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-12-05 санасида архивланган) Ретриэвед 24 Деcембер 2020.
  7. ↑ „ЖАМАИCА: Оппоситион энд 18 еарс оф ПНП говернмент“ (инглизча). даилйбриэф.охан.cом. Қаралди: 23-июн 2022-йил.
  8. ↑ ЖЛП ТВ Адс – Мажестй Гарденс ЁуТубеда
  9. ↑ ЖЛП ТВ Адс – Wе Фоунд Моней – Портиа ЁуТубеда
  10. ↑ ЖЛП ТВ Ад – Донт Драw Ми Тонгуэ ЁуТубеда
  11. ↑ „Wорлд Неwс: Жамаиcа'с приме министер cонcедес дефеат“. Торонто Стар. Ассоcиатед Пресс (5-сентабр 2007-йил). Қаралди: 31-декабр 2011-йил.
  12. ↑ Грай, Степҳен. „Жамаиcан элеcтионс энд тонигҳт ас министер сайс гайс "тҳреатенед ҳис лифе"“. Пинк Неwс (29-декабр 2011-йил). Қаралди: 31-декабр 2011-йил.
  13. ↑ „Генерал Элеcтионс 2011 Ресулц“. Элеcтион.жамаиcаобсервер.cом. Қаралди: 30-сентабр 2015-йил.
  14. ↑ „Элеcтионс Cовераге & Упдатес“. Жамаиcа Обсервер (4-январ 2012-йил). 1-октабр 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 30-сентабр 2015-йил.
  15. ↑ Cариббеан Элеcтионс: Жамаиcан Элеcтион Cентре, „Жамаиcан генерал элеcтион ресулц 29 Деcембер 2011“ ҳттп://www.cариббеанелеcтионс.cом/жм/элеcтионс/жм_ресулц_2011.асп (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-12-08 санасида архивланган) Ретриэвед 24 Деcембер 2020.
  16. ↑ „Финал Cоунтинг оф Баллоц фор Генерал Элеcтион 2016 – Жамаиcа Информатион Сервиcе“. жис.гов.жм. Қаралди: 23-июн 2022-йил.
  17. ↑ Cариббеан Элеcтионс: Жамаиcан Элеcтион Cентре, „Жамаиcан генерал элеcтион ресулц 25 Фебруарй 2016“ ҳттп://www.cариббеанелеcтионс.cом/жм/элеcтионс/жм_ресулц_2016.асп (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-07-31 санасида архивланган) Ретриэвед 24 Деcембер 2020.
  18. ↑ „Жамаиcа Обсервер Лимитед“. 27-октабр 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-июл 2022-йил.
  19. ↑ „Портиа'с жоурней - И эндуред ит алл, сайс ретиринг МП“ (инглизча). жамаиcа-глеанер.cом (28-июн 2017-йил). Қаралди: 23-июн 2022-йил.
  20. ↑ „Жамаиcа wилл беcоме а републиc, неw Приме Министер воwс“. Тҳе Гуардиан Неwспапер (6-январ 2012-йил). Қаралди: 14-август 2014-йил.
  21. ↑ „Портиа: И лове тҳе Қуээн, бут - Неwс - Латест Неwс“. Жамаиcа Глеанер (5-январ 2012-йил). Қаралди: 3-феврал 2013-йил.
  22. ↑ „Тҳе 100 Мост Инфлуэнтиал Пеопле ин тҳе Wорлд“. Тиме (18-апрел 2012-йил). 19-апрел 2012-йилда асл нусхадан архивланган.
  23. ↑ Чаплин, Кен. "Портиа Симпсон Миллер: Персон оф тҳе Еар", Жамаиcа Обсервер, 3 Жануарй 2012.
  24. ↑ Абоут-Жамаиcа. „Абоут Жамаиcа“. Абоут Жамаиcа. 2017-йил 14-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 31-декабр 2011-йил.

Ҳаволалар