Praksifeya
Праксифея (қадимги юнонча: Πραξιθέα) — Аттика сиклидаги қадимги юнон мифологиясининг қаҳрамони[1]. Наядалардан, Афина шоҳи Эрихтонийнинг рафиқаси, қирол Пандион И нинг онаси, Зевксиппанинг синглиси[2].
Праксифея фақат иккита омон қолган манбаларда — Псевдо-Аполлодорнинг „Мифологик кутубхонаси“ ва Жон Цецнинг қадимий матнларига шарҳларда эслатиб ўтилган. У ҳақида генеалогик маълумотлардан бошқасида фақат наяда (манба нимфа) бўлганлиги маълумдир. Шу муносабат билан, эҳтимол қадимги юнонлар Океаннинг ва Аттикадаги Кефис дарёси худосининг ўғли[3] Кефисни Праксифеянинг отаси деб ҳисоблашган бўлиши мумкин.
Худди шу исмли яна бир Афина маликаси, Эрехтеянинг рафиқаси (Эрихтониянинг набираси) ҳақида эслатиб ўтилиши ва подшоҳлар рўйхатида иккита Пандионнинг мавжудлигини ҳисобга олсак, антиклар Афина қироллик уйининг насабномаси сунъий равишда узайтирилган деб ҳисоблашади. Бу ҳолда, иккита Праксифей, қадимги анъаналарда биринчи бўлиб пайдо бўлган, афтидан, манбаларда батафсилроқ айтилган Эрехтҳейнинг рафиқаси эди. Тахминларга кўра, дастлаб Эрихтониянинг ўғли қирол Пандионнинг ўхшашини ўйлаб топишган, кейин эса шоҳ учун насабномада аллақачон пайдо бўлган исм билан онаси ўйлаб топилган ва улар уни Пандионнинг хотини билан боғлашган. Праксифеяни Мегариялик Афродита култи билан Павсанияда[4] эслатиб ўтган Прасис (бажариш) эпитети билан боғлайдиган гипотеза мавжуд: у Афинада ҳам, Мегарада ҳам ҳукмронлик қилган Пандион дастлаб Мегар қаҳрамони бўлган деган тушунчага асосланади. Бироқ, бошқа версияга кўра, Пандион Афина қаҳрамони бўлиб, унинг дини афсонанинг ривожланишининг кейинги босқичида Мегарада илдиз отган[3].
Манбалар
- ↑ Мифи народов мира. В 2 т. М, 1991. Т. 2, С. 332
- ↑ Аполлодор 1972.
- ↑ 3,0 3,1 Колф 1954.
- ↑ Павсаний 2002.
Адабиётлар
- Аполлодор. Мифологическая библиотека. Л.: Наука, 1972.
- Павсаний. Описание Эллады. М.: Ладомир, 2002. ИСБН 5-86218-333-0.
- Колф, М. ван дер. Прахитҳеа 2 : [нем.] // Паулйс Реаленcйcлопäдиэ дер cлассисчен Алтертумсwиссенсчафт. — 1954. — Бд. ХХИИ, 2. — Кол. 1810.