Pratipa
Пратипа (санскр. प्रतीप) — ҳинд мифологиясига кўра Ой сулоласидан бўлган афсонавий шоҳ. У Шантанунинг отаси ва Бхишманинг бобоси эди[1]. Бу ҳинд эпоси Маҳабҳаратада қайд этилган.
Келиб чиқиши ва оиласи
Бҳагавата, Вишну, Маця, Бҳавишя ва Ваю Пуранасларга кўра, Пратип Бҳимасенанинг невараси ва Дилипанинг ўғли эди[2]. Бироқ, Маҳабҳаратага кўра, у қирол Бҳимасена ва Кайкейи маликаси Сукумари ўғли эди. У Девапи ва Шантануни дунёга келтирган Шиби Сунандага уйланади[3].
Ганг билан учрашиш
Бир куни қирол Пратип Ганг дарёси бўйида мулоҳаза юритиб, дуолар ўқиётган эди. Дарё маъбудаси Сваргалока Браҳмаъдан лаънат олгандан кейин пайдо бўлди. Ганга келиб, Пратипнинг ўнг тиззасига ўтиради ва унинг медитацияси тўхтатилади. Ганга Пратипни у билан бирга лаънатланган Маҳибхиш деб ҳисоблади. Ва у Пратипдан унга турмушга чиқишни сўрайди. Пратипанинг сўзларига кўра, Ганга қизи ёки ўғлининг хотини учун мўлжалланган ўнг тиззасида ўтиргани учун Пратипанинг ўғил кўришини кутиши керак деб. Шунинг учун у Ганга ўғлига уйланишни таклиф қилади. Ганга кутишга рози бўлади ва Пратипанинг ўғлига бир шарт билан турмушга чиқишини маълум қилиши кераклигини айтади: Пратипанинг ўғли унинг кимлигини билмаслиги ва унинг хатти-ҳаракатидан шубҳаланади, шундан сўнг Ганга ғойиб бўлади. Ўша пайтда Пратипа ва унинг рафиқасида ҳали фарзандлари йўқ эди, бироқ улар бир неча аскез амалиётини бажарганларидан сўнг, уларнинг ўғли Шантану туғилади. Кейинчалик у Ганга уйланади ва Деваврата ёки Бҳишманинг отаси бўлади[4].
Адабиётлар
- ЖАБ ван Буитенен, Маҳабҳарата Боок 1, Чиcаго 1973, стр. 214–220