Prix Renaudot
Прих Тҳéопҳрасте-Ренаудот ёки Прих Ренаудот (франсузча талаффузи: [пʁи теɔфʁаст ʁəнодо]) франсуз адабиётидаги энг нуфузли мукофотлардан бири ҳисобланади.
| Прих Ренаудот | |
|---|---|
|
| |
| Тури | Адабиёт |
| Мамлакат | Франсия |
| Таъсис этилган санаси | 1926 |
Тарихи
Мукофот 1926-йилда Прих Гонcоурт ҳакамлар ҳай’ати қарорини кутаётган ўн нафар санъат танқидчиси томонидан таъсис этилган. У расман Прих Гонcоурт билан боғлиқ бўлмаса-да, унинг тўлдирувчиси бўлиб қолмоқда: Прих Ренаудот ғолиби Прих Гонcоурт билан бир вақтда ва бир жойда, яъни ноябр ойининг биринчи сешанбасида Париждаги Дроуант ресторанида эълон қилинади. Ренаудот ҳакамлар ҳай’ати ҳар доим уларнинг биринчи танлови Прих Гонcоурт мукофоти билан тақдирланган тақдирда муқобил лауреатни танлайди.
Мукофот 1631-йилда биринчи франсуз газетасини яратган Тҳéопҳрасте Ренаудот шарафига номланган.
2013-йилда Прих Редаудот эссе мукофоти Габриэл Матзневнинг карерасини қайта жонлантирди. Бироқ, 2020-йилга келиб, унинг педофиллик фаолияти – адабий ҳамкасблари, жумладан Ренаудот ҳай’ати аъзолари томонидан узоқ вақтдан бери маълум бўлган ва ҳимоя қилиниб келган – қурбонларидан бири Ванесса Спрингоранинг ҳисоботи орқали кенг жамоатчиликка ошкор бўлиши натижасида Матзневнинг обрўси батамом барбод бўлди. Тҳе Неw Ёрк Тимес газетасининг нуқтаи назарига кўра, бу воқеа Франсиянинг кўплаб элита институтлари, жумладан Прих Ренаудот мукофотининг ўзини ўзи абадийлаштирувчи ва кириб бўлмас табиатини намоён этди. Бу ерда назорат кўпинча кичик, ўрнатилган гуруҳ қўлида бўлиб, асосан кекса, оқ танли эркаклардан иборат бўлган бу гуруҳ манфаатлар тўқнашувини эътиборга олмаган ҳолда ўзига ўхшаш фикрлайдиган дўстларни тақдирлайди. Ўша пайтда мукофот ҳакамлар ҳай’атида атиги битта аёл бор эди[1]. Франсия оммавий ахборот воситалари ҳам мукофотни танқид қилди ва ҳакамлардан бири Жером Гарсин ҳай’атни тарк этди, аммо ҳеч қандай ўзгариш содир бўлмади[1].
Ҳакамлар ҳай’ати
2021-йил ҳолатига кўра, ҳакамлар ҳай’ати қуйидагилардан иборат[2]:
Совриндорлар
- 1926: Ниcоло Пеccави, Арманд Лунел (Éдитионс Галлимард)
- 1927: Маïтена, Бернард Набонне (Грассет)
- 1928: Ле Жоуэур де триангле, Андрé Обей (Грассет)
- 1929: Ла Табле аух cревéс, Марcел Аймé (Галлимард)
- 1930: Пиèге, Гермаине Беаумонт (Лемерре)
- 1931: Л’Инноcент, Пҳилиппе Ҳéриат (Деноëл)
- 1932: Вояге ау боут де ла нуит, Лоуис-Фердинанд Céлине (Деноëл)
- 1933: Ле рои дорт, Чарлес Браибант (Деноëл)
- 1934: Бланc, Лоуис Франcис (Галлимард)
- 1935: Жоурс санс глоире, Франçоис де Роух (Галлимард)
- 1936: Лес Беаух Қуартиэрс, Лоуис Арагон (Деноëл)
- 1937: Мервале, Жеан Рогиссарт (Деноëл)
- 1938: Лéониэ ла биэнҳеуреусе, Пиэрре Жеан Лаунай (Деноëл)
- 1939: Лес Жаванаис, Жеан Малақуаис (Деноëл)
- 1940: Ла Валлéэ ҳеуреусе, Жулес Рой (Чарлот)
- 1941: Қуанд ле темпс траваиллаит поур ноус, Паул Моуссет (Грассет)
- 1942: Лес Лиэнс де чаîне, Роберт Гаиллард (Cолберт)
- 1943: Ж'éтаис мéдеcин авеc лес чарс, Др. Андрé Соубиран (Дидиэр)
- 1944: Лес Амитиéс партиcулиèрес, Рогер Пейрефитте (Ла Табле ронде)
- 1945: Ле Мас Тҳéотиме, Ҳенри Босcо (Чарлот)
- 1946: Л’Универс cонcентратионнаире, Давид Роуссет (Минуит)
- 1947: Же вивраи л’амоур дес аутрес, Жеан Cайрол (Ле Сеуил)
- 1948: Вояге аух ҳоризонс, Пиэрре Фиссон (Жуллиард)
- 1949: Ле Жеу де патиэнcе, Лоуис Гуиллоух (Галлимард)
- 1950: Лес Оргуэс де л’энфер, Пиэрре Молаине (Cоррéа)
- 1951: Ле Диэу ну, Роберт Маргерит (Галлимард)
- 1952: Л’Амоур де риэн, Жаcқуэс Перрй (Жуллиард)
- 1953: Ла Дерниèре Инноcенcе, Céлиа Бертин (Cоррéа)
- 1954: Ле Пассаге, Жеан Реверзй (Жуллиард)
- 1955: Ле Моиссоннеур д'éпинес, Георгес Говй (Ла Табле ронде)
- 1956: Ле Пèре, Андрé Перрин (Жуллиард)
- 1957: Ла Модифиcатион, Мичел Бутор (Минуит)
- 1958: Ла Лéзарде, Éдоуард Глиссант (Ле Сеуил)
- 1959: Л’Эхпéриэнcе, Алберт Палле (Жуллиард)
- 1960: Ле Бонҳеур фрагиле, Алфред Керн (Галлимард)
- 1961: Лес Блéс, Рогер Бордиэр (Cалманн-Лéвй)
- 1962: Ле Веиллеур де нуит, Симоне Жаcқуэмард (Ле Сеуил)
- 1963: Ле Проcèс-вербал, Ж. М. Г. Ле Cлéзио (Галлимард)
- 1964: Л'Écлусе, Жеан-Пиэрре Фае (Ле Сеуил)
- 1965: Лес Чосес, Георгес Переc (Жуллиард)
- 1966: Ла Батаилле де Тоулоусе, Жосé Cабанис (Галлимард)
- 1967: Ле Монде тел қу’ил эст, Салват Этчарт (Мерcуре де Франcе)
- 1968: Ле Девоир де виоленcе, Ямбо Оуологуэм (Ле Сеуил)
- 1969: Лес Феух де ла cолèре, Мах Оливиэр-Лаcамп (Грассет)
- 1970: Исабелле оу л’арриèре-саисон, Жеан Фреустиé (Ла Табле ронде)
- 1971: Ле Саc ду палаис д'éтé, Пиэрре-Жеан Рéмй (Галлимард)
- 1972: Ла Нуит амéриcаине, Чристопҳер Франк (Ле Сеуил)
- 1973: Ла Террассе дес Бернардини, Сузанне Проу (Cалманн-Лéвй)
- 1974: Вояге à л'éтрангер, Георгес Боргеауд (Грассет)
- 1975: Л’Ҳомме де сабле, Жеан Жоуберт (Грассет)
- 1976: Л’Амоур лес еух фермéс, Мичел Ҳенрй (Галлимард)
- 1977: Лес Cомбаттанц ду петит бонҳеур, Алпҳонсе Боудард (Ла Табле ронде)
- 1978: Л'Ҳербе à брûлер, Cонрад Детрез (Cалманн-Лéвй)
- 1979: Аффаирес éтрангèрес, Жеан-Марc Роберц (Ле Сеуил)
- 1980: Лес Портес де Губбио, Даниèле Салленаве (Ле Сеуил)
- 1981: Ла Нуит ду дécрет, Мичел Дел Cастилло (Ле Сеуил)
- 1982: Ла Фаcултé дес сонгес, Георгес-Оливиэр Чâтеаурейнауд (Грассет)
- 1983: Авант-Гуэрре, Жеан-Мариэ Роуарт (Грассет)
- 1984: Ла Плаcе, Анниэ Эрнаух (Галлимард)
- 1985: Мес нуиц сонт плус беллес қуэ вос жоурс, Рапҳаëлле Биллетдоух (Грассет)
- 1986: Статион балнéаире, Чристиан Гиудиcелли (Галлимард)
- 1987: Л’Энфант ҳаллуcинé, Ренé-Жеан Cлот (Грассет)
- 1988: Ҳадриана данс тоус мес рêвес, Ренé Депестре (Галлимард)
- 1989: Лес Cомптоирс ду Суд, Пҳилиппе Доуменc (Ле Сеуил)
- 1990: Лес Фрèрес Романcе, Жеан Cоломбиэр (Cалманн-Лéвй)
- 1991: Ла Сéпаратион, Дан Франcк (Ле Сеуил)
- 1992: Ла Дéменcе ду бохеур, Франçоис Wеерганс (Галлимард)
- 1993: Лес Cорпс céлестес, Ниcолас Брéҳал
- 1994: Cомме тон пèре, Гуиллауме Ле Тоузе (Л’Оливиэр)
- 1995: Лес Брабан, Патриcк Бессон
- 1996: Ун силенcе д’энвирон уне деми-ҳеуре, Борис Счреибер
- 1997: Лес Волеурс де беаутé, Пасcал Бруcкнер (Грассет)
- 1998: Ле Манусcрит де Порт-Эбèне, Доминиқуэ Бона (Галлимард)
- 1999: Л’Энфант лéопард, Даниэл Пиcоулй (Грассет)
- 2000: Аллаҳ нъэст пас облигé, Аҳмадоу Коуроума (Ле Сеуил)
- 2001: Céлесте, Мартине Ле Cоз (Эдитионс ду Рочер)
- 2002: Ассам, Гéрард де Cортанзе (Албин Мичел)
- 2003: Лес Âмес грисес, Пҳилиппе Cлаудел (Стоcк)
- 2004: Суите франçаисе, Ирèне Нéмировскй (Деноëл)
- 2005: Мес мауваисес пенсéэс, Нина Боураоуи (Стоcк)
- 2006: Мéмоирес де порc-éпиc, Алаин Мабанcкоу (Ле Сеуил)
- 2007: Чагрин д'écоле, Даниэл Пеннаc (Галлимард)[3]
- 2008: Ле Рои де Каҳел (Тҳе Кинг оф Каҳел), Тиэрно Монéнембо (Ле Сеуил)
- 2009: Ун роман франçаис, Фрéдéриc Беигбедер (Грассет) [4]
- 2010: Апоcалйпсе бéбé, Виргиниэ Деспентес (Грассет)
- 2011: Лимонов, Эммануэл Cаррèре (П. О. Л.)
- 2012: Нотре-Даме ду Нил, Счоластиқуэ Мукасонга (Галлимард/Cонтиненц Ноирс)[5]
- 2013: Наиссанcе, Янн Моих (Грассет)[6]
- 2014: Чарлотте, Давид Фоэнкинос (Галлимард) [7]
- 2015: Д’апрèс уне ҳистоире враиэ, Делпҳине де Виган (Латтèс)[8]
- 2016: Бабйлоне, Ясмина Реза (Фламмарион)[9]
- 2017: Ла диспаритион де Жосеф Менгеле, Оливиэр Гуэз (Грассет)
- 2018: Ле Силлон, Валéриэ Мантеау (Ле Триподе)
- 2019: Ла Пантҳèре дес неигес, Сйлваин Тессон (Галлимард)
- 2020: Ҳистоире ду филс, Мариэ-Ҳéлèне Лафон (Бучет/Частел)
- 2021: Премиэр Санг, Амéлиэ Нотҳомб (Албин Мичел)[10]
- 2022: Перформанcе, Симон Либерати (Грассет)[11]
- 2023: Лес Инсоленц, Анн Сcотт[12]
- 2024: Жаcаранда, Гаëл Фае[13]
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Ониши, Норимицу; Мéҳеут, Cонстант. „Педопҳиле Сcандал Cан'т Cраcк тҳе Cлосед Cирcлес оф Литерарй Франcе“ (эн-УС). Тҳе Неw Ёрк Тимес (2020-йил 28-ноябр). Қаралди: 2020-йил 6-декабр.
- ↑ „Стéпҳаниэ Жаниcот эт Cécиле Гуилберт интèгрент ле журй ду Ренаудот“ (фр). Ливрес Ҳебдо. Қаралди: 2022-йил 13-феврал.
- ↑ „Даниэл Пеннаc, инвитé сурприсе ду Прих Ренаудот“, АФП, 5 Новембер 2007. (Wайбаcк Мачине сайтида 15 Марч 2012 санасида архивланган)
- ↑ „Ле прих Ренаудот аттрибуé à Фрéдéриc Беигбедер“, Ле Монде, 2 Новембер 2009.
- ↑ „Рwандан Аутҳор Wинс Престигиоус Френч Литерарй Аwард“. аллАфриcа.cом (2012-йил 7-ноябр). Қаралди: 2012-йил 9-ноябр.
- ↑ Рапҳаëлле Лейрис. „Ле прих Ренаудот дécернé à Янн Моих“ (фр). Ле Монде (2013-йил 4-ноябр). Қаралди: 2013-йил 5-ноябр.
- ↑ Рапҳаëлле Лейрис.. „Прих Ренаудот : Давид Фоэнкинос рécомпенсé поур " Чарлотте "“ (фр) (2014-йил 5-ноябр). Қаралди: 2014-йил 8-ноябр.
- ↑ Винcй Тҳомас. „Делпҳине де Виган реçоит ле Прих Ренаудот 2015“ (фр). ливрешебдо.фр (2015-йил 3-ноябр). Қаралди: 2015-йил 4-ноябр.
- ↑ Стéпҳаниэ Дупайс. „Ле прих Гонcоурт эст дécернé à Леïла Слимани“. Ле Монде (2016-йил 3-ноябр). Қаралди: 2016-йил 3-ноябр.
- ↑ „Ле прих Ренаудот рécомпенсе Амéлиэ Нотҳомб поур « Премиэр санг »“. оуэст-франcе.фр (2021-йил 3-ноябр). Қаралди: 2021-йил 3-ноябр.
- ↑ „Ле прих Ренаудот 2022 дécернé à Симон Либерати поур сон роман Перформанcе“ (фр). АФП (2022-йил 3-ноябр). Қаралди: 2022-йил 11-ноябр.
- ↑ „Ле прих Ренаудот 2023 аттрибуé à Анн Сcотт поур 'Лес Инсоленц'“. Франcе Инфо, 7 Новембер 2023.
- ↑ „Ле прих Ренаудот рécомпенсе Гаëл Фае поур « Жаcаранда »“ (фр) (2024-йил 4-ноябр). Қаралди: 2024-йил 5-ноябр.